9 Kings khiến người viết có cảm giác điều hành cả một đế chế dù vương quốc khởi đầu chỉ gồm chín ô đất. Trong bản 1.0 được GameN.Pro tiếp cận trước ngày phát hành chính thức, mỗi quyết định xây dựng, tuyển quân hoặc nâng cấp lại dẫn tới trận giao tranh nơi hàng trăm chiến binh pixel lao vào nhau trong vài giây. Sad Socket không cố tái hiện chiều sâu chính trị của Total War hay Crusader Kings mà tập trung vào niềm vui ghép các hiệu ứng để tạo ra đội quân phi lý. Những bổ sung của 1.0 mở rộng khả năng thử nghiệm nhưng vẫn giữ sự đơn giản vừa cuốn hút vừa gây tranh luận.
Chín ô đất định đoạt chiến cuộc
Người viết bắt đầu bằng việc đặt lâu đài trên một ô trong lưới ba nhân ba. Công trình ấy phải được bảo vệ, bởi mỗi lần kẻ địch đột nhập thành công, vương quốc mất một mạng. Khoảng không gian chật hẹp khiến việc xây quân đội và công trình trở thành một bài toán chọn lọc: đặt thêm lính có thể tăng sức chiến đấu ngay, nhưng một công trình hỗ trợ đúng vị trí sẽ tạo lợi thế trong nhiều năm.
Mỗi lượt tương ứng một năm, cho phép chọn thẻ bài để thêm công trình, bố trí đơn vị hoặc nâng cấp những thứ đã có. Sau đó hai phe giao tranh tự động, và người thắng được chọn thêm một trong ba lá chiến lợi phẩm để tiếp tục hoàn thiện vương quốc. Vòng lặp ấy đưa người chơi qua những mốc như năm thứ 33, trước khi có thể tiến tới các thử thách dài hơn. Nhịp xây dựng rồi giao chiến diễn ra rất nhanh nên luôn có cảm giác muốn chơi thêm một lượt.
Công trình trong 9 Kings không chỉ tạo thêm chỉ số riêng. Tháp canh bắn tên vào quân địch, trong khi những cấu trúc khác cấp sức mạnh hoặc tăng quy mô lực lượng đứng bên cạnh. Một nông trại có thể bổ sung quân cho ô liền kề, vì thế đặt nó sát đội lính thích hợp sẽ đem lại giá trị khác hẳn việc để nó ở góc không liên quan. Người viết phải liên tục cân nhắc quan hệ giữa các ô, thay vì chỉ chọn lá bài mạnh nhất.
Các vị vua thực sự khác nhau
Vị vua khởi đầu, King of Nothing, sử dụng những đội lính, cung thủ và chiến binh mang phong cách trung cổ tương đối quen thuộc. Khi mở khóa những lựa chọn khác, cách vận hành vương quốc đổi đi rõ rệt. King of Spells dựa vào các đơn vị dùng phép, còn King of Blood điều khiển đội quân dễ tổn thất nhưng di chuyển nhanh và có thể gây sát thương rất mạnh khi áp sát.
King of Stone thiên về công trình và những đơn vị chậm nhưng phối hợp tốt với kiến trúc phòng thủ. King of Nature lại sử dụng cung thủ tiên, sinh vật rừng và bào tử độc, trong khi King of Greed tận dụng vàng cùng lính đánh thuê để tạo sức mạnh. Sự khác biệt quan trọng không nằm ở hình dáng của binh lính mà ở những kiểu kết hợp bài phù hợp với từng phe.
Một sắc lệnh đảo ngược kinh tế
Trong một lượt chơi, người viết xây hầm chứa để tạo tiền vàng qua từng năm rồi chọn sắc lệnh hoàng gia giúp lính đánh thuê tiếp tục phục vụ mà không rời khỏi lực lượng. Kết hợp ấy cho phép tuyển ngày càng nhiều người mà không phải lo mất những đơn vị đã có. Khi giao tranh bắt đầu, một đám đông chiến binh tí hon lao vào nghiền nát đội quân đối phương, rồi sẵn sàng cho cuộc chiến kế tiếp.
Tình huống này thể hiện rõ niềm vui chủ đạo của 9 Kings: tìm ra hai hoặc ba cơ chế vốn bình thường, sau đó ghép chúng thành một hệ thống mạnh vượt mong đợi. Người viết không cần điều chỉnh từng cuộc đấu để nhìn thấy thành quả; sức mạnh của phương án đã được quyết định từ cách tích vàng, chọn sắc lệnh và bổ sung quân. Khi những con số biến thành cơn lốc pixel trên chiến trường, cảm giác thành tựu đến rất trực tiếp.
Gây chiến để định hướng bộ bài
Trong các năm chinh chiến, người viết có lúc phải lựa chọn vị vua nào sẽ trở thành đối thủ tiếp theo. Chiến thắng có thể mang lại những lá bài thuộc phe vừa bị đánh bại, cho phép đưa công trình hoặc quân đội khác loại vào bộ bài đang sử dụng. Vì vậy, một vương quốc khởi đầu bằng quân trung cổ có thể dần kết hợp với những hiệu ứng phép thuật hoặc lực lượng của phe khác.
Ngược lại, quyết định hòa bình với một phe khiến những lá bài đặc trưng của họ không còn tiếp tục xuất hiện trong phần thưởng. Đây là cách kiểm soát hướng phát triển khá khéo léo. Người viết không nhất thiết muốn nhận càng nhiều lá càng tốt; đôi khi việc thu hẹp các khả năng xuất hiện giúp tập trung hơn vào một chiến thuật đang phát huy hiệu quả.
Năm thứ 99 thử thách mọi chiến thuật
Chặng năm thứ 33 có thể tạo cảm giác một bộ quân đã hoàn chỉnh, nhưng con đường tới kết thúc thực sự ở năm thứ 99 đòi hỏi nhiều hơn thế. Những công trình tăng sức mạnh theo tỷ lệ qua từng năm có thể đưa chỉ số tấn công và chống chịu lên mức khổng lồ, nhưng quân địch cũng mạnh dần để theo kịp. Một tổ hợp từng nghiền nát đối phương trong vài giây không bảo đảm tiếp tục chiếm ưu thế khi hành trình kéo dài tới gần một giờ.
Độ khó tăng lên không phải vấn đề lớn nhất. Người chơi có thể kiểm tra chỉ số quân mình, nhưng khó đánh giá đầy đủ sức mạnh đối thủ, nên những thất bại bất ngờ không phải lúc nào cũng chỉ ra sai lầm trong cách xây dựng đội hình. Khi đã dành hàng chục lượt nâng cấp mà không hiểu rõ nguyên nhân thua, khả năng rút kinh nghiệm bị hạn chế. Một trò chơi chiến thuật cần giúp người chơi biết mình quyết định sai ở đâu, thay vì chỉ cho xem kết quả giao tranh.
Sự ngẫu nhiên khi nhận thẻ càng đáng chú ý ở độ khó cao. Người chơi có thể đã biết mình cần lá nào, nhưng vẫn phải tiêu tốn tài nguyên đổi lại lựa chọn nhiều lần trong lúc quân địch tiếp tục mạnh lên. May rủi là một phần hợp lý của roguelike, song nếu chỉ những tổ hợp cộng dồn sức mạnh hiệu quả nhất đủ sức đi tới cuối, nhiều hướng xây dựng khác sẽ dần mất giá trị. Chính giai đoạn dài hơi này bộc lộ ranh giới giữa kho thẻ phong phú và chiều sâu chiến thuật thực sự.
Joker có giải quyết giới hạn đó?
Bổ sung đáng chú ý của bản 1.0 là Joker, chế độ cho phép tự tạo bộ bài khởi đầu từ chín lá thuộc các vị vua khác nhau và điều chỉnh quy tắc cuộc chơi. Nếu việc kiếm thẻ của phe khác trong lượt thường phụ thuộc vào đối thủ và chiến lợi phẩm, Joker đưa quyền lựa chọn tới ngay trước khi bắt đầu. Điều này mở ra nhiều hướng phối hợp có chủ đích hơn, nhưng cũng khiến bài toán cân bằng khó hơn khi người chơi có thể chuẩn bị sẵn các mắt xích mạnh nhất.
Việc chủ động ghép những lá bài từ nhiều vị vua giúp người chơi thử ngay một ý tưởng, không phải chờ đánh bại đối thủ phù hợp rồi mới có cơ hội lấy chiến lợi phẩm. Tuy nhiên, sự tự do ấy cũng có thể làm giảm yếu tố thích nghi vốn tạo ra sức hút của các lượt chơi thường. Nếu người chơi liên tục chọn cùng những lá hiệu quả nhất, Joker dễ trở thành công cụ tái hiện một tổ hợp áp đảo. Giá trị lâu dài nằm ở khả năng tự đặt giới hạn và kiểm tra những phương án khác nhau, không phải ở việc chọn trước các lá mạnh nhất.
Daily Quest cùng Quest Mode có những điều kiện đặc biệt tạo thêm lý do phải thay đổi cách xây dựng đội quân, trong khi Blessings, Perks và các sắc lệnh mở rộng tương tác giữa những vị trí trên lưới. Một nhiệm vụ hạn chế quân được sử dụng có thể làm cho lá bài thường bị bỏ qua trở nên quan trọng hơn. Vì vậy, phần đáng đánh giá ở bản 1.0 không phải số lượng nội dung được bổ sung, mà là liệu những thử thách mới có khiến người viết muốn tìm lời giải khác thay vì lặp lại chiến thuật đã quen.
Những trận chiến dễ muốn chơi lại
Đồ họa pixel vẫn giữ sức hút riêng: quân lính tí hon lao vào nhau trong những cuộc đụng độ ngắn, đầy màu sắc và âm thanh cường điệu. Người viết cảm nhận rõ sự thỏa mãn khi một đội hình vừa xây dựng có thể quét sạch đối thủ chỉ sau vài giây. Nhịp giao tranh gọn giúp việc thử nghiệm các cách sắp xếp mới diễn ra nhanh, thay vì buộc người chơi theo dõi những trận chiến kéo dài.
Hệ thống đấu xếp hạng bất đồng bộ phù hợp với một trò chơi đặt nặng việc chuẩn bị đội hình, bởi người chơi có thể thử vương quốc của mình trước cách xây dựng của người khác mà không cần điều khiển quân trong thời gian thực. Trò chơi cũng dễ tiếp cận khi không bắt phải quản lý gỗ, đá hay lương thực như những game xây dựng quy mô lớn. Đây không phải thiếu sót vì 9 Kings chủ động rút gọn phần quản trị để tập trung vào bố trí quân và các hiệu ứng kết hợp. Giới hạn đáng nói hơn là khả năng can thiệp khi trận đánh bắt đầu rất ít, còn phản hồi về nguyên nhân thất bại ở chặng cuối chưa đủ rõ.
Tổng kết
9 Kings có sức hút từ cách biến một vương quốc chỉ gồm chín ô thành bài toán chiến thuật đầy bất ngờ. Người viết đặc biệt thích khoảnh khắc một sắc lệnh tưởng như đơn giản giúp duy trì đạo lính đánh thuê ngày càng đông, để rồi cả chiến trường biến thành cảnh tượng pixel hỗn loạn. Sự khác biệt giữa các vị vua và khả năng lấy bài từ đối thủ khiến những lượt chơi sau vẫn có lý do để thử một cách sắp xếp khác.
Bản 1.0 làm rõ cả thế mạnh lẫn những điểm chưa hoàn thiện của công thức ấy. Joker và các thử thách bổ sung mở thêm không gian thử nghiệm, nhưng hành trình đến năm thứ 99 cho thấy sức mạnh cộng dồn có thể lấn át một số hướng phát triển, trong khi yếu tố ngẫu nhiên khi nhận bài và việc khó kiểm tra quân địch khiến thất bại không luôn mang lại bài học rõ ràng. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng quyết định chiến thuật, không chỉ là bất tiện nhỏ.
Với người yêu thích roguelike và niềm vui tìm ra những tổ hợp thẻ bài bất thường, đây vẫn là một trò chơi rất đáng trải nghiệm. Nó không muốn thay thế các tác phẩm đại chiến lược đồ sộ, mà chắt lọc quá trình xây dựng quân đội thành những quyết định dễ hiểu và có hậu quả tức thì. Cảm giác muốn bắt đầu thêm một lượt để kiểm tra một ý tưởng mới chính là thành công đáng kể nhất của 9 Kings.
