Một lập trình viên Slovakia vừa chứng minh khả năng lưu trữ dữ liệu lớn trên mạng Bitcoin mà không dùng các phương pháp bị BIP-110 nhắm đến – qua đó bác bỏ luận điểm cốt lõi của phe ủng hộ giới hạn dữ liệu “tùy ý”.

Ông Martin Habovštiak – nhà phát triển Bitcoin người Slovakia, đồng thời là người duy trì thư viện Rust Bitcoin – vừa công bố bằng chứng khái niệm (proof-of-concept) về việc nhúng một tệp ảnh TIFF dung lượng 66 kB trực tiếp vào blockchain Bitcoin dưới dạng một giao dịch đơn, liên tục, mà không sử dụng bất kỳ cơ chế nào thường bị chỉ trích như OP_RETURN, Taproot hay OP_IF.

Giao dịch này đã được xác minh công khai trên blockchain. Khi giải mã từ mã hex thô, tệp thu được là ảnh hợp lệ có thể xem bằng phần mềm thông thường. Hình ảnh mô tả ông Luke Dashjr – kỹ sư chính đứng sau đề xuất BIP-110 và là người duy trì phiên bản nút Bitcoin Knots – đang khóc, như một lời phản biện mang tính biểu tượng.

Oooops, my contiguous image file got misinterpreted as a transaction WITHOUT OP_RETURN by the Bitcoin network and now it's forever contiguously stored in the chain!https://t.co/R2QOUqxABo

(BTW, I only logged in to post this don't expect me to use X again anytime soon.)

— MⒶrtin HⒶboⓋštiak [BEFORE! Jan/3➞₿🔑∎, LNP/BP] (@kixunil) February 27, 2026

Đề xuất BIP-110 (trước đây gọi là BIP-444) là một soft fork tạm thời kéo dài một năm, nhằm hạn chế việc lưu trữ dữ liệu tùy ý trên Bitcoin bằng cách: giới hạn OP_RETURN ở 83 byte, chặn các khối dữ liệu đẩy (data push) trên 256 byte và siết chặt các tính năng script hỗ trợ lưu trữ lớn. Phe ủng hộ, do ông Dashjr dẫn đầu, cho rằng hoạt động như inscriptions là “rác” (spam), gây rủi ro pháp lý cho người vận hành nút và làm lệch mục tiêu cốt lõi của Bitcoin – trở thành tiền tệ.

Tuy nhiên, bằng chứng của Habovštiak cho thấy có thể lưu dữ liệu lớn mà không cần các vector bị BIP-110 nhắm tới, qua đó đặt dấu hỏi về hiệu quả thực sự của đề xuất này. Ông còn tạo ra phiên bản giao dịch tuân thủ BIP-110 và thử nghiệm trên môi trường regtest của Bitcoin Knots – kết quả cho thấy phiên bản này lớn hơn bản gốc, hàm ý rằng BIP-110 có thể làm tăng tổng lượng dữ liệu trên chuỗi thay vì giảm.

Hiện khoảng 8,8% nút Bitcoin đang chạy phiên bản hỗ trợ BIP-110 – tất cả đều thuộc nhánh Bitcoin Knots, vốn tăng trưởng gần 10 lần từ đầu năm 2025. Dù vậy, tranh cãi vẫn gay gắt. Ông Dashjr phản bác rằng dữ liệu của Habovštiak “không phải liên tục”, trong khi Habovštiak khẳng định ngược lại và nhấn mạnh: “Tôi ghét những điều sai sự thật còn hơn cả spam”.

Đáng chú ý, Habovštiak tuyên bố sẽ không công khai mã nguồn để tránh kích hoạt làn sóng NFT mới trên Bitcoin. Ông tự nhận là người phản đối spam, nhưng hành động lần này nhằm vạch rõ những “sự thật bị bóp méo” từ phe Knots.

Sự kiện làm dấy lên cuộc tranh luận sâu sắc hơn về ranh giới giữa tiện ích và lạm dụng trên blockchain Bitcoin. Liệu mạng lưới nên cởi mở với mọi loại dữ liệu – như một nền tảng trung lập – hay cần được bảo vệ khỏi những ứng dụng phi tài chính? Và Bitcoin tiếp tục là đấu trường cho cuộc giằng co giữa triết lý “code is law” và tầm nhìn “digital gold” thuần túy.