Sáng lập viên Ethereum Vitalik Buterin kêu gọi cộng đồng blockchain mở rộng vai trò của Ethereum ra ngoài lĩnh vực tài chính. Theo ông, mạng lưới này cần phát triển thêm các công cụ bảo vệ quyền riêng tư, hệ thống phối hợp phi tập trung và hạ tầng công nghệ mở.

Trong một loạt chia sẻ trên mạng xã hội X, Vitalik Buterin cho rằng Ethereum không nên chỉ được nhìn nhận như nền tảng phục vụ tài chính phi tập trung (DeFi). Thay vào đó, blockchain này có thể trở thành một hệ sinh thái rộng lớn hơn, nơi nhiều loại công nghệ mở cùng tồn tại và hỗ trợ lẫn nhau.

Ông gọi những hệ thống này là “các công nghệ trú ẩn”, tức những nền tảng giúp con người giao tiếp, phối hợp và quản lý tài nguyên mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào các tổ chức tập trung như doanh nghiệp lớn hay chính phủ.

Hướng tới hệ sinh thái công nghệ mở

Theo Vitalik Buterin, mục tiêu của Ethereum không phải là biến mọi lĩnh vực của đời sống thành một phiên bản chạy trên blockchain.

“Mục tiêu không phải là tái tạo toàn bộ thế giới theo hình ảnh của Ethereum,” ông viết. Thay vào đó, điều quan trọng là giảm nguy cơ một thực thể duy nhất có thể kiểm soát toàn bộ đời sống số của con người.

Ông cho rằng blockchain có thể giúp tạo ra những “hòn đảo ổn định trong thời kỳ hỗn loạn”. Ở đó, các hệ thống kỹ thuật số có thể vận hành độc lập và khó bị thao túng bởi các lực lượng bên ngoài.

Buterin cũng kêu gọi các nhà phát triển xây dựng một hệ sinh thái ‘full-stack’. Điều này bao gồm không chỉ ứng dụng và ví tiền điện tử, mà còn các tầng hạ tầng sâu hơn như hệ điều hành, phần cứng và các lớp bảo mật.

Tranh luận về hướng đi của Ethereum

Phát biểu của Buterin xuất hiện trong bối cảnh Ethereum đang tiếp tục nâng cấp mạng lưới nhằm tăng khả năng xử lý giao dịch và giảm chi phí sử dụng. Những cải tiến này nhằm hỗ trợ sự phát triển của DeFi và nhiều ứng dụng blockchain khác.

Tuy nhiên, không phải ai trong ngành cũng đồng thuận với việc mở rộng quá xa khỏi lĩnh vực tài chính.

Trantor, người đứng đầu sàn giao dịch phi tập trung Etherex xây dựng trên mạng Linea, cho rằng tầm nhìn của Buterin phù hợp với triết lý lâu nay của Ethereum Foundation. Tuy vậy, ông cảnh báo rằng mạng lưới này có thể mất tập trung nếu chạy theo quá nhiều mục tiêu cùng lúc.

Theo Trantor, yếu tố quan trọng nhất vẫn là quyền riêng tư và tự do tài chính. Khi hai yếu tố này được đảm bảo, thị trường sẽ tự phát triển các ứng dụng đáp ứng nhu cầu của cộng đồng mà không cần sự định hướng từ trên xuống.

Ông nhận định: “Khi quyền riêng tư và tự do tài chính được bảo đảm, thị trường sẽ tự tạo ra những ứng dụng cần thiết cho người dùng.”

Bài toán ứng dụng ngoài tài chính

Một số chuyên gia khác lại đặt câu hỏi về tính khả thi của các ứng dụng blockchain ngoài lĩnh vực tài chính.

Ryan Yoon, nhà phân tích cấp cao tại Tiger Research, cho rằng thực tế thị trường vẫn còn nhiều hạn chế.

“Tôi chưa thể kể ra một dịch vụ blockchain ngoài tài chính nào thực sự đạt quy mô lớn,” ông nói. Theo Yoon, việc tập trung quá nhiều vào công nghệ mà thiếu ứng dụng thực tế có thể khiến ngành lặp lại những thất bại trước đây.

Ở chiều ngược lại, một số nhà quan sát lại ủng hộ hướng đi mà Buterin đề xuất.

Pichapen Prateepavanich, chiến lược gia chính sách và là người sáng lập công ty hạ tầng Gather Beyond, cho rằng Ethereum chưa bao giờ được thiết kế chỉ để phục vụ tài chính. Theo bà, DeFi trở thành lĩnh vực nổi bật nhất đơn giản vì thị trường tài chính có động lực kinh tế mạnh nhất.

Bà nhận định: “Các hệ thống kỹ thuật số ngày càng tập trung và bị giám sát nhiều hơn. Vì vậy nhu cầu về hạ tầng công nghệ bảo vệ quyền riêng tư và tính tự chủ đang tăng lên.”

Quay lại mục tiêu ban đầu

Một số ý kiến trong cộng đồng blockchain cho rằng đề xuất của Buterin thực chất không phải là một bước ngoặt, mà là sự quay trở lại tầm nhìn ban đầu của Ethereum.

Dan Dadybayo, trưởng bộ phận chiến lược tại công ty phát triển hạ tầng blockchain Horizontal Systems, cho biết mục tiêu từ đầu của Ethereum là xây dựng các hệ thống mở phục vụ nhận dạng số, giao tiếp và phối hợp giữa các cá nhân.

Theo ông, những lĩnh vực như nhận dạng số bảo vệ quyền riêng tư, mạng xã hội phi tập trung và các công cụ quản trị cộng đồng có thể trở thành làn sóng ứng dụng mới.

Để đạt được điều đó, Ethereum cần phát triển đồng bộ nhiều lớp công nghệ. Từ ví tiền điện tử, thiết bị, đến hệ điều hành và hạ tầng mạng. Chỉ khi đó người dùng mới có thể tiếp cận một hệ sinh thái số hoạt động ổn định ngay cả khi các nền tảng tập trung gặp sự cố.

Dù còn nhiều tranh luận, lời kêu gọi của Vitalik Buterin cho thấy tham vọng đưa blockchain trở thành nền tảng hạ tầng rộng lớn hơn cho đời sống số. Nếu tầm nhìn này thành hiện thực, vai trò của Ethereum có thể vượt xa lĩnh vực tài chính như cách thị trường đang nhìn nhận hiện nay.