Ngân hàng Citi vừa đưa ra cảnh báo rằng Bitcoin có thể đối mặt rủi ro lớn hơn Ethereum trong kỷ nguyên máy tính lượng tử, không chỉ vì yếu tố công nghệ mà còn liên quan tới cách vận hành và quản trị mạng lưới.
Theo báo cáo nghiên cứu mới công bố, các bước tiến trong lĩnh vực quantum computing đang rút ngắn đáng kể thời gian xuất hiện những cuộc tấn công thực tế nhằm vào hệ thống mã hóa blockchain.
Bitcoin bị đánh giá dễ tổn thương hơn
Các nhà phân tích của Citi cho rằng vấn đề lớn nhất của Bitcoin nằm ở cấu trúc hiện tại.
Khi người dùng thực hiện giao dịch, khóa công khai (public key) sẽ bị lộ trên mạng lưới trong khoảng thời gian chờ xác nhận. Về lý thuyết, nếu sở hữu máy tính lượng tử đủ mạnh, hacker có thể suy ra khóa riêng (private key) và chiếm quyền kiểm soát tài sản.
Google gần đây từng nhận định một cỗ máy khoảng 500.000 qubit trong tương lai có thể phá lớp mã hóa hiện tại chỉ trong vài phút.
Dù công nghệ này chưa tồn tại ở thời điểm hiện tại, các chuyên gia cho rằng tốc độ phát triển đang diễn ra nhanh hơn dự kiến.
Một số dự báo cho rằng “Q-Day” – thời điểm máy tính lượng tử đủ sức phá mã hiện đại – có thể xuất hiện từ năm 2030 đến 2032.
Bài toán lớn nằm ở quản trị mạng lưới
Theo Citi, thách thức với Bitcoin không đơn thuần nằm ở kỹ thuật, mà còn ở khả năng đạt đồng thuận trong cộng đồng.
Để chuyển sang hệ thống mã hóa chống lượng tử, Bitcoin có thể cần:
- Thay đổi giao thức lớn
- Thử nghiệm trên diện rộng
- Thực hiện hard fork
Đây vốn là những quá trình nổi tiếng chậm chạp và dễ gây tranh cãi trong cộng đồng Bitcoin.
Mô hình quản trị bảo thủ – yếu tố giúp Bitcoin giữ được tính ổn định và phi tập trung suốt nhiều năm – giờ lại trở thành điểm khiến mạng lưới khó phản ứng nhanh trước nguy cơ mới.
Ethereum được đánh giá linh hoạt hơn
Trong khi đó, Citi cho rằng Ethereum và các blockchain Proof-of-Stake có lợi thế hơn nhờ khả năng nâng cấp thường xuyên và cơ chế quản trị linh hoạt hơn.
Ethereum vốn đã trải qua nhiều lần thay đổi giao thức lớn trong quá khứ, bao gồm quá trình chuyển sang Proof-of-Stake.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa Ethereum miễn nhiễm với quantum computing.
Theo báo cáo, nếu hacker lượng tử chiếm được đủ khóa riêng, họ vẫn có thể kiểm soát khoảng 33% lượng tài sản staking để gây gián đoạn hoạt động mạng lưới.
Hàng triệu Bitcoin “ngủ đông” thành mục tiêu lớn
Một yếu tố khác khiến Bitcoin bị đánh giá rủi ro cao là lượng ví cũ khổng lồ vẫn đang tồn tại.
Citi ước tính có khoảng 6,7–7 triệu BTC nằm trong các ví đã lộ khóa công khai từ trước. Đây được xem là mục tiêu đặc biệt hấp dẫn nếu công nghệ lượng tử đạt đến mức đủ mạnh.
Trong số đó có khoảng 1 triệu BTC được cho là thuộc về Satoshi Nakamoto – cha đẻ Bitcoin – hiện có giá trị khoảng 82 tỷ USD.
Các ví đời đầu của Satoshi sử dụng định dạng cũ với mức độ bảo vệ thấp hơn tiêu chuẩn hiện đại.
Cuộc đua chuẩn bị cho thời kỳ hậu lượng tử
Báo cáo của Citi cho rằng khả năng thích nghi mới là yếu tố quyết định sức bền dài hạn của blockchain, thay vì chỉ nhìn vào công nghệ hiện tại.
Một số đề xuất như BIP-360 và BIP-361 hiện đang được cộng đồng Bitcoin theo dõi như những giải pháp tiềm năng để chuẩn bị cho thời kỳ hậu lượng tử.
Trước đó, CEO Fireblocks Michael Shaulov cũng nhận định thách thức lượng tử với Bitcoin chủ yếu là “bài toán phối hợp cộng đồng”, hơn là giới hạn công nghệ.
Dù quantum computing vẫn chưa trở thành mối đe dọa tức thời, nhiều chuyên gia cho rằng các blockchain lớn như Bitcoin và Ethereum sẽ buộc phải bắt đầu chuẩn bị từ bây giờ nếu không muốn rơi vào thế bị động trong tương lai.