The Witcher 1 từng bị nhiều người chơi bỏ qua vì combat lạ, nhịp game chậm và cấu trúc cũ kỹ. Nhưng khi nhìn lại bằng kinh nghiệm RPG trưởng thành hơn, phần đầu tiên của series lại cho thấy nhiều giá trị mà các hậu bản chưa chắc đã giữ được trọn vẹn.

Khi The Witcher 3 bùng nổ vào năm 2015, rất nhiều game thủ mới bắt đầu biết đến Geralt, thế giới của Andrzej Sapkowski và cách CD Projekt RED xây dựng một RPG thế giới mở giàu lựa chọn. Từ đó, không ít người quay lại các phần cũ để tìm hiểu nguồn gốc của series.

Vấn đề là The Witcher đầu tiên không phải một trò chơi dễ tiếp cận. Ra mắt trong một thời kỳ khác, game có nhịp chậm hơn, chiến đấu lạ hơn và thiết kế nhiệm vụ đòi hỏi người chơi kiên nhẫn hơn nhiều so với The Witcher 3.

Với người chơi đã quen bản đồ mở rộng lớn, giao diện hiện đại và hướng dẫn rõ ràng, cảm giác ban đầu khi trở lại Vizima có thể khá nặng nề. Những trận đánh với Barghest, các chuyến đi lòng vòng trong đầm lầy, hệ thống nhiệm vụ ít cầm tay chỉ việc và hiệu năng không còn phù hợp tiêu chuẩn hiện đại dễ khiến nhiều người bỏ cuộc.

Nhưng chính sự cũ kỹ đó cũng là một phần bản sắc của The Witcher đầu tiên. Khi người chơi đã quen với RPG cổ điển, từ Baldur’s Gate đến Planescape: Torment, cách thiết kế của CD Projekt RED trong phần đầu tiên trở nên dễ hiểu hơn. Đây không phải một game hành động nhập vai bóng bẩy, mà là một RPG đặt nặng lựa chọn, hệ quả và cảm giác nhập vai vào nghề witcher.

Combat của game có thể đơn giản, nhưng không hẳn vô vị. Hệ thống nhịp đánh, tư thế chiến đấu và cách đối đầu từng nhóm kẻ địch tạo ra một cảm giác riêng. Nó không sâu theo tiêu chuẩn hành động hiện đại, nhưng đủ khác biệt để khiến người chơi cảm nhận Geralt đang dùng kỹ năng, kinh nghiệm và chuẩn bị chứ không chỉ vung kiếm liên tục.

Phần nhập vai mới là điểm The Witcher 1 nổi bật. Thuật giả kim, hái thảo dược, săn nguyên liệu từ quái vật và chuẩn bị trước trận đánh có vai trò rõ ràng hơn nhiều so với The Witcher 3. Người chơi phải bước vào đầm lầy, đối mặt rủi ro và thu thập đúng thứ mình cần để pha chế, nâng cấp hoặc hoàn thành nhiệm vụ.

Điều này khiến nghề witcher có trọng lượng hơn. Geralt không chỉ là một chiến binh mạnh đi qua thế giới mở, mà là một kẻ sống bằng hiểu biết về quái vật, độc dược, hợp đồng và những lựa chọn không có đáp án sạch sẽ.

Cốt truyện tổng thể của The Witcher 1 có thể không phải phần mạnh nhất. Một số đoạn chuyển cảnh vụng, nhiều tuyến truyện thiếu sự liền mạch với sách gốc và các hậu bản. Có những tình tiết về sau gần như bị The Witcher 2 và The Witcher 3 làm mờ hoặc bỏ lại phía sau.

Dù vậy, từng đoạn hội thoại và từng quyết định nhỏ lại có sức nặng đáng kể. Game thường đặt người chơi vào những lựa chọn mà phương án nào cũng có cái giá riêng. Hệ quả có thể xuất hiện ngay lập tức, hoặc quay lại sau nhiều giờ chơi theo cách khó chịu hơn dự kiến.

Đây là điểm The Witcher 1 làm rất tốt: thế giới không chiều lòng người chơi. Một quyết định tưởng như hợp lý có thể làm tổn thương người khác. Một lựa chọn có vẻ nhân đạo có thể kéo theo hậu quả chính trị hoặc xã hội. Game không cố chia rõ thiện ác, mà đặt Geralt vào vùng xám đúng với tinh thần đen tối của thương hiệu.

So với các phần sau, The Witcher 1 có thể kém điện ảnh hơn, kém mượt hơn và ít thân thiện hơn. Nhưng xét riêng chất RPG, phần đầu tiên lại có nhiều điểm rất đáng nhớ. Lựa chọn có hậu quả mạnh hơn. Việc chuẩn bị trước chuyến đi quan trọng hơn. Cảm giác lang thang trong một thế giới bẩn, nguy hiểm và khó đoán cũng rõ hơn.

Một ví dụ đáng nhắc đến là tuyến tình cảm với Shani. Dù về sau không được các phần tiếp theo duy trì đầy đủ, tuyến này vẫn tạo ra một lát cắt thú vị về Geralt. Nó không chỉ là lựa chọn lãng mạn, mà còn đặt nhân vật giữa con đường của một witcher và khả năng có một đời sống bình thường hơn.

Chính những khoảnh khắc như vậy khiến The Witcher 1 trở nên đặc biệt. Game có thể vụng về, nhưng không rỗng. Nó thiếu sự hoàn thiện kỹ thuật của The Witcher 3, nhưng lại có sự gai góc, bất tiện và nặng hệ quả mà nhiều RPG hiện đại đã giảm bớt để dễ tiếp cận hơn.

Bởi vậy, nói The Witcher 1 lỗi thời là đúng ở một mức độ nhất định. Giao diện, combat, nhịp nhiệm vụ và trình bày cốt truyện đều mang dấu ấn của thời đại cũ. Nhưng nếu chỉ vì vậy mà bỏ qua toàn bộ trò chơi, người chơi có thể đánh mất một trong những phần nhập vai thú vị nhất của series.

Điều đáng tiếc là nhiều lựa chọn và mối quan hệ trong phần đầu không được kế thừa mạnh ở hậu bản. Một số tuyến nhân vật, trong đó có Shani, bị giảm vai trò khi series chuyển sang hướng lớn hơn, điện ảnh hơn và gần với thị hiếu đại chúng hơn.

Với The Witcher 4 trong tương lai, CD Projekt RED có nhiều điều để học từ phần đầu tiên. Không phải học cách làm game cũ kỹ hơn, mà là học lại tinh thần lựa chọn có hậu quả, thế giới đạo đức xám và cảm giác người chơi phải chuẩn bị như một witcher thực sự.

Sau nhiều năm, The Witcher 1 có thể không còn là phần dễ chơi nhất trong bộ ba. Nhưng với những ai đủ kiên nhẫn và đã quen với RPG cổ điển, đây vẫn là một trò chơi có bản sắc mạnh, thậm chí trong một số khía cạnh còn là phần nhập vai đáng nhớ nhất của cả series.