Máy chơi game nguyên bản mang lại cảm giác hoài niệm khó thay thế, nhưng những tính năng như tua nhanh, tua ngược và lưu trò chơi ở bất kỳ thời điểm nào đang khiến việc trải nghiệm game cổ điển trở nên thuận tiện hơn rất nhiều.
Đối với những người yêu thích game retro, lựa chọn giữa phần cứng nguyên bản và giả lập game cổ điển thường xoay quanh chất lượng hình ảnh, độ trễ điều khiển hoặc cảm giác bấm những nút vật lý quen thuộc. Tuy nhiên, có một khác biệt ít được chú ý hơn nhưng lại tác động trực tiếp đến trải nghiệm: khả năng kiểm soát thời gian. Chỉ với một nút bấm, người chơi có thể bỏ qua những đoạn chờ đợi kéo dài, sửa chữa sai lầm hoặc tiếp tục hành trình mà không phải chơi lại hàng chục phút.
Trên thực tế, không phải trò chơi nào cũng có sự khác biệt rõ rệt khi chuyển sang giả lập. Những tựa game Game Boy như Super Mario Land hay Wario Land 3 vẫn giữ nguyên cấu trúc màn chơi, quy luật điều khiển và những thử thách quen thuộc. Thậm chí, màn hình nhỏ cùng bộ nút bấm của Game Boy Advance SP có thể mang lại cảm giác gần gũi hơn so với việc chơi trên một thiết bị hiện đại. Sự khác biệt chỉ thực sự xuất hiện khi người chơi muốn tiết kiệm thời gian.
Khi tốc độ của game trở thành trở ngại
Nhiều trò chơi phát hành trong thập niên 1990 và 2000 có nhịp độ chậm hơn đáng kể so với tiêu chuẩn hiện nay. Những đoạn giới thiệu không thể bỏ qua, hội thoại xuất hiện từng dòng hoặc hoạt ảnh kéo dài là điều khá phổ biến, đặc biệt trong các game nhập vai Nhật Bản.
Pokémon Diamond và Pearl trên Nintendo DS là ví dụ điển hình. Trong hai trò chơi này, thanh máu của Pokémon không lập tức giảm xuống mức tương ứng với sát thương mà phải chạy qua một hoạt ảnh. Với những Pokémon có lượng HP rất cao như Blissey, chỉ riêng quá trình thanh máu giảm hết đã có thể kéo dài hơn 20 giây.
Điều này không gây ảnh hưởng lớn trong một trận đấu đơn lẻ, nhưng trở nên khó chịu khi người chơi phải lặp lại hàng trăm cuộc chạm trán. Những thao tác như mở túi đồ, chọn kỹ năng HM hoặc liên tục nhấn nút để chuyển qua hội thoại cũng khiến quá trình chơi kéo dài mà không nhất thiết tạo thêm thử thách.
Tính năng Fast Forward trên phần mềm giả lập giải quyết trực tiếp vấn đề đó bằng cách cho trò chơi chạy nhanh hơn tốc độ thông thường. Chẳng hạn, mGBA hỗ trợ tăng tốc bằng phím Tab, cho phép rút ngắn thời gian chờ đợi mà không phải sửa đổi nội dung game.
Dĩ nhiên, đây không phải cải tiến hoàn toàn vô hại. Một đoạn hội thoại chậm rãi có thể được thiết kế để tạo không khí, còn phần mở đầu của The Legend of Zelda: A Link to the Past sử dụng cả hình ảnh, âm nhạc và nhịp kể chuyện để dẫn dắt người chơi. Tua nhanh những phân đoạn như vậy đôi khi đồng nghĩa với việc đánh mất một phần trải nghiệm mà nhà phát triển muốn truyền tải.
Lưu bất kỳ lúc nào có thể thay đổi cả độ khó
Nếu tua nhanh giúp tiết kiệm thời gian chờ đợi, Save State lại giải quyết một bất tiện khác: không phải trò chơi cổ điển nào cũng cho phép lưu tiến trình khi người chơi muốn dừng.
Bộ ba Donkey Kong Country trên Super Nintendo là một ví dụ. Việc lưu game gắn với những địa điểm nhất định trong quá trình khám phá, khiến người chơi có nguy cơ phải thực hiện lại nhiều màn chơi nếu bỏ cuộc trước khi đến điểm lưu tiếp theo.
Với Save State, toàn bộ trạng thái trò chơi được ghi lại tại một thời điểm cụ thể. Game thủ có thể tạm dừng ngay trước trận đấu trùm, thoát game rồi tiếp tục vào hôm sau mà không phải vượt qua những màn chơi đã hoàn thành.
Tính năng Rewind còn tiến xa hơn khi cho phép tua ngược diễn biến vừa xảy ra. Một cú nhảy hụt trong Donkey Kong Country hay đòn tấn công chí mạng từ trùm có thể được đảo ngược, giúp người chơi thử lại tình huống mà không phải bắt đầu từ đầu.
Nhưng chính khả năng này cũng tạo ra một câu hỏi thú vị: nếu mọi sai lầm đều có thể xóa bỏ, liệu trò chơi còn giữ được độ khó ban đầu?
Không giống Save State chủ yếu giúp chủ động thời gian nghỉ, Rewind có thể thay đổi trực tiếp cách người chơi tiếp cận thử thách. Những trận đấu trùm vốn đòi hỏi ghi nhớ quy luật tấn công qua nhiều lần thất bại giờ đây có thể được giải quyết bằng cách thử từng thao tác, tua lại rồi điều chỉnh cho đến khi thành công.
Điều đó không nhất thiết khiến trải nghiệm trở nên kém giá trị, nhưng rõ ràng người chơi đang vượt qua một thử thách đã được điều chỉnh, chứ không hoàn toàn giống những gì diễn ra trên phần cứng nguyên bản.
Ngay cả Nintendo cũng đưa tính năng giả lập vào game cổ điển
Đáng chú ý, những tiện ích này không còn giới hạn ở các phần mềm giả lập do cộng đồng phát triển. Nintendo đã tích hợp Save State và Rewind vào dịch vụ Nintendo Classics trên Switch và Switch 2, bao gồm các thư viện NES, Super Nintendo, Game Boy và Game Boy Advance.
Với Game Boy – Nintendo Classics, người chơi có thể giữ đồng thời ZL và ZR để tua ngược khi mắc lỗi. Nintendo cũng hỗ trợ tạo các điểm lưu tạm thời, cho phép tiếp tục trò chơi mà không phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống lưu nguyên bản. Đây là những tính năng được cung cấp chính thức, thay vì phải can thiệp vào trò chơi bằng công cụ bên ngoài.
Sự thay đổi này cho thấy các hãng phát hành cũng nhận ra một thực tế: nhiều người vẫn muốn khám phá game kinh điển, nhưng không nhất thiết muốn chấp nhận toàn bộ những giới hạn kỹ thuật của ba thập niên trước.
Sau cùng, lựa chọn giữa máy thật và giả lập game cổ điển không chỉ là câu chuyện về độ chân thực. Phần cứng nguyên bản giúp tái hiện cảm giác chơi game trong điều kiện của thời kỳ đó, còn giả lập cho phép người chơi quyết định mình muốn giữ lại bao nhiêu phần của trải nghiệm cũ. Tua nhanh những đoạn chờ đợi, lưu trò chơi khi cần nghỉ hay từ chối sử dụng Rewind để giữ nguyên độ khó đều là những lựa chọn hợp lý, tùy vào điều mỗi người muốn tìm kiếm ở một trò chơi đã tồn tại hàng chục năm.
