Ethereum đã chính thức kích hoạt hard fork Fusaka trên testnet Hoodi vào thứ Ba, đánh dấu bước cuối cùng trước khi triển khai trên mainnet dự kiến trước cuối năm 2025. Đây là lần triển khai thứ ba và cuối cùng trên testnet, sau các lần kích hoạt thành công trên Holesky và Sepolia đầu tháng này. Quỹ Ethereum Foundation cho biết mainnet sẽ diễn ra ít nhất 30 ngày sau Hoodi, với các nhà phát triển cốt lõi tạm thời đặt lịch vào ngày 3 tháng 12 năm 2025.
Fusaka mang đến hàng loạt cải tiến backend nhằm nâng cao khả năng mở rộng, hiệu quả và bảo mật của blockchain hợp đồng thông minh lớn nhất thế giới, bao gồm tăng giới hạn gas khối, mở rộng dung lượng “blob”, và các tính năng bảo mật nút mới.
Các cải tiến chính trong Fusaka
Fusaka bao gồm ít nhất 12 Ethereum Improvement Proposals (EIP), với trọng tâm là:
| EIP | Tên gọi | Mô tả chính |
|---|---|---|
| EIP-7594 | PeerDAS (Peer Data Availability Sampling) | Cho phép validator kiểm tra đoạn dữ liệu thay vì toàn bộ “blob”, cải thiện khả năng sẵn có dữ liệu cho hệ sinh thái Layer-2, giảm tải mạng và tăng tốc độ xác thực. |
| Tăng giới hạn gas khối | Nâng cao thông lượng giao dịch, hỗ trợ nhiều hoạt động hơn trong mỗi khối. | |
| Mở rộng dung lượng blob | Tăng khả năng lưu trữ dữ liệu rollup, giảm chi phí cho Layer-2 như Arbitrum, Optimism. | |
| Tính năng bảo mật nút | Cải thiện khả năng chống tấn công, tăng độ tin cậy cho validator. |
PeerDAS là bước tiến quan trọng từ Dencun (giới thiệu blob) và Pectra (tối ưu hóa), hướng tới mục tiêu 1.000 TPS cho Ethereum Layer-2.
Lộ trình và kiểm toán bảo mật
- Thời gian mainnet: Dự kiến 03/12/2025 (có thể điều chỉnh nếu phát hiện lỗi nghiêm trọng).
- Kiểm toán cộng đồng: Tháng trước, Ethereum Foundation phát động cuộc thi kiểm toán 4 tuần với phần thưởng lên đến 2 triệu USD cho các nhà nghiên cứu bảo mật phát hiện lỗ hổng trước mainnet.
- Testnet thành công: Không có sự cố lớn trên Holesky, Sepolia và Hoodi → tín hiệu xanh cho mainnet.
Tương lai: Glamsterdam và các nâng cấp tiếp theo
Chỉ 6 tháng sau Pectra, Fusaka thể hiện tốc độ phát triển nhanh chóng của Ethereum. Trong các cuộc gọi nhà phát triển cốt lõi hai tuần một lần, các nhà nghiên cứu đã bắt đầu thảo luận về Glamsterdam – nâng cấp lớn tiếp theo với các mục tiêu:
- Thời gian khối nhanh hơn (dưới 12 giây)
- EVM Object Format (EOF) đầy đủ – tối ưu hóa hợp đồng thông minh
- Tích hợp Verkle Trees – giảm kích thước trạng thái, hỗ trợ stateless client
Tác động đến thị trường và người dùng
- Giá ETH: Hiện giảm 2,69% trong 24 giờ, giao dịch quanh 4.050 USD (dữ liệu The Block). Fusaka có thể là chất xúc tác tăng giá nếu mainnet suôn sẻ, đặc biệt khi Layer-2 bùng nổ.
- Người dùng Layer-2: Chi phí giao dịch giảm, tốc độ xác nhận nhanh hơn.
- Validator: Yêu cầu nâng cấp phần mềm (Prysm, Lighthouse, Teku, v.v.) trước mainnet.
- Nhà phát triển: Hỗ trợ tốt hơn cho dApp đa chuỗi, DeFi, NFT.
Hành động cần thiết
| Đối tượng | Hành động |
|---|---|
| Validator | Cập nhật client lên phiên bản hỗ trợ Fusaka trước 03/12/2025 |
| Người dùng | Không cần hành động – ví như MetaMask sẽ tự động tương thích |
| Nhà phát triển | Kiểm tra dApp trên Hoodi testnet để đảm bảo tương thích |
Fusaka không phải là nâng cấp “bùng nổ” như The Merge hay Dencun, nhưng là nền tảng kỹ thuật vững chắc cho tương lai Ethereum:
- PeerDAS → mở đường cho 100 GB blob trong tương lai
- Tăng thông lượng → hỗ trợ hàng triệu người dùng Layer-2
- Bảo mật nâng cao → duy trì vị thế blockchain an toàn nhất
Với lộ trình Glamsterdam đã được thảo luận, Ethereum đang duy trì tốc độ đổi mới 2 hard fork/năm, củng cố vị thế dẫn đầu trong hệ sinh thái blockchain.
Nhà đầu tư và người dùng nên theo dõi:
- Cập nhật từ @ethereum trên X
- Blog ethereum.org và All Core Devs calls
- Dữ liệu testnet trên beaconcha.in
Fusaka là bước đệm kỹ thuật quan trọng – không ồn ào, nhưng thiết yếu cho Ethereum 2.0 hoàn chỉnh.