Ethereum có thể sẽ bước vào một giai đoạn phát triển mới đầy tham vọng khi nhà nghiên cứu Justin Drake từ Quỹ Ethereum đề xuất kế hoạch “Lean Ethereum” nhằm đơn giản hóa hệ thống kỹ thuật lớp nền, đồng thời bảo vệ mạng lưới trước các nguy cơ từ máy tính lượng tử trong tương lai.
Không chỉ là một bản cập nhật, kế hoạch này hướng đến việc tái cấu trúc toàn bộ hệ sinh thái Ethereum, từ lớp đồng thuận, lớp dữ liệu cho đến lớp thực thi. Justin Drake cho rằng cần ứng dụng các công nghệ bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof) để xây dựng máy ảo Ethereum có khả năng chống lượng tử, cho phép xác thực dữ liệu mà không cần tiết lộ nội dung của nó.
Bên cạnh đó, ông đề xuất sử dụng kỹ thuật “lấy mẫu tính sẵn sàng dữ liệu” (data availability sampling) – phương pháp giúp các node xác minh tính toàn vẹn của khối dữ liệu bằng cách chỉ kiểm tra một phần ngẫu nhiên thay vì tải toàn bộ. Điều này sẽ giúp giảm đáng kể yêu cầu lưu trữ cho toàn mạng.
Một điểm quan trọng khác là việc áp dụng kiến trúc RISC-V – một bộ hướng dẫn máy tính đơn giản hóa, giúp tăng tính bảo mật và giảm thiểu lỗ hổng trong quá trình đồng thuận. Các nhà phát triển ủng hộ RISC-V cho rằng thiết kế này giúp thu hẹp bề mặt tấn công và loại bỏ các “cửa hậu” tiềm tàng.
“Chúng tôi cần đơn giản hóa để Ethereum trở nên dễ tiếp cận hơn với cộng đồng lập trình viên, đồng thời duy trì tính bảo mật và minh bạch”, nhiều nhà phát triển Ethereum khẳng định khi thảo luận về hướng đi mới này.
Trên thực tế, bản thân đồng sáng lập Ethereum – Vitalik Buterin – cũng từng nêu rõ quan điểm này. Vào tháng 5, ông thừa nhận rằng Ethereum đang trở nên quá phức tạp so với mục tiêu ban đầu và cho biết muốn tinh giản kiến trúc mạng lưới trong 5 năm tới theo hướng tương tự như Bitcoin.
“Quá nhiều phát triển kỹ thuật đã dẫn đến chi phí lớn, rủi ro an ninh và tạo ra một văn hóa R&D biệt lập, trong khi những lợi ích mang lại thì không rõ ràng”, Vitalik từng phát biểu.
Trước đó một tháng, chính ông cũng đề xuất chuyển Ethereum sang kiến trúc RISC-V để tăng tốc độ xử lý và khả năng kháng lỗi. Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia khác như XinXin Fan – trưởng nhóm mật mã học của IoTeX – cũng đã đề xuất dùng các bằng chứng không kiến thức dựa trên hàm băm như một giải pháp khả thi để chống lượng tử mà vẫn giữ nguyên trải nghiệm người dùng.
Với định hướng rõ ràng từ các nhà nghiên cứu cốt lõi và sự đồng thuận ngày càng tăng trong cộng đồng, “Lean Ethereum” có thể sẽ trở thành bước đột phá chiến lược, không chỉ giúp Ethereum tăng tốc mà còn đảm bảo khả năng tồn tại trong một tương lai bị chi phối bởi máy tính lượng tử.