Nhà thiết kế huyền thoại Richard Garriott (còn được biết đến với biệt danh Lord British) đang ấp ủ một kế hoạch nhằm giành lại bản quyền series game nhập vai kinh điển Ultima từ tay Electronic Arts (EA). Chìa khóa cho chiến dịch này nằm ở một điều luật bản quyền ít người biết đến, được ban hành từ khoảng nửa thế kỷ trước.
EA đã thâu tóm bản quyền Ultima cùng với nhà phát triển Origin Systems vào năm 1992, trước khi chính thức đóng cửa studio này vào năm 2004. Kể từ đó, Garriott chưa bao giờ giấu giếm tham vọng giành lại “đứa con tinh thần” của mình. Ông thường xuyên chia sẻ điều này trên nền tảng X và mới đây nhất đã tiết lộ với trang Inside Games: “Cứ mỗi thập kỷ, tôi lại cố gắng thương lượng với EA về việc hồi sinh Ultima. Họ luôn tỏ ra đủ hứng thú để bắt đầu trò chuyện, nhưng rồi cũng nhanh chóng từ bỏ cuộc đàm phán.”
Tuyên bố của Garriott được đưa ra ngay sau khi cộng đồng phát hiện EA vừa nộp các đăng ký nhãn hiệu mới cho thương hiệu Ultima. Đáng chú ý, các hồ sơ này có phần khác biệt so với việc gia hạn quyền sở hữu thông thường, khi một nhãn hiệu được đăng ký dưới Nhóm 041 (trò chơi điện tử) và nhãn hiệu còn lại thuộc Nhóm 009 (trò chơi điện tử có thể tải xuống).
Động thái này cho thấy EA có thể đang toan tính một trong hai khả năng. Hoặc họ thực sự muốn làm điều gì đó với IP Ultima — thương hiệu đã bị “đóng băng” kể từ sau thất bại của dự án game di động miễn phí Ultima Forever: Quest for the Avatar vào năm 2013. Hoặc, nhà phát hành này chỉ đơn giản là đang củng cố hàng rào phòng thủ pháp lý trước một bên thứ ba đang nhăm nhe sử dụng IP này. Và bên thứ ba đó, không ai khác, chính là Richard Garriott.
Có vẻ như Garriott đã có sẵn một kế hoạch hoàn hảo. Trả lời Inside Games, ông cho biết dự định giành lại bản quyền loạt game từ EA bằng cách sử dụng Mục 203 của Đạo luật Bản quyền năm 1976. Điều luật này quy định rằng sau 35 năm, tác giả (người sáng tạo) ban đầu của một tác phẩm có thể đòi lại bản quyền của họ. Đây là đặc quyền được cấp cho tất cả các nhà sáng tạo tại Mỹ. Điều này đồng nghĩa với việc Garriott chỉ cần gửi một văn bản tuyên bố có chữ ký lên cơ quan bản quyền là bản quyền Ultima sẽ được trả về cho ông. Và theo đúng cột mốc thời gian, vào năm tới, Garriott sẽ hoàn toàn có đủ tư cách pháp lý để thực hiện quyền này.
Dù vậy, cần lưu ý rằng có một sự khác biệt rất lớn giữa “bản quyền” (copyright) và “nhãn hiệu” (trademark). Theo phân tích từ Inside Games, bản quyền bao gồm mã nguồn của trò chơi cũng như giao diện và cảm giác tổng thể (look and feel), trong khi nhãn hiệu bảo vệ bộ nhận diện thương hiệu của trò chơi (tên gọi, logo…). Vì vậy, nếu Garriott lấy lại được bản quyền, ông sẽ không thể tùy ý tạo ra một trò chơi mới mang tên ‘Ultima’, nhưng ông hoàn toàn có thể làm ra một tựa game có cốt lõi giống hệt Ultima.
Chia sẻ về chặng đường sắp tới, Garriott tự tin khẳng định: “‘Lord British’s Ultima’ sẽ giành lại toàn bộ bản quyền cho tác phẩm gốc của tôi. Nó sẽ trở thành hình hài như thế nào, đó mới là thử thách tiếp theo.”