Tim Sweeney, CEO Epic Games, cho rằng Steam không nên yêu cầu nhà phát triển công bố việc dùng AI trong game, vì điều này có thể khiến sản phẩm bị cộng đồng đánh giá tiêu cực trước khi được trải nghiệm. Tranh luận nổ ra trong bối cảnh Unreal Engine 6 được Epic định hướng tích hợp nhiều công cụ AI hơn cho quá trình phát triển game.
Tim Sweeney tiếp tục có phát ngôn gây chú ý về Valve, lần này xoay quanh cách Steam xử lý các trò chơi có nội dung liên quan đến AI. Trong cuộc trao đổi với PC Gamer, CEO Epic Games cho rằng việc Valve yêu cầu nhà phát triển công bố nếu game có sử dụng nội dung tạo bởi AI là một quyết định thiếu trách nhiệm.
Theo Sweeney, AI nên được nhìn nhận như một công cụ hỗ trợ sản xuất, không khác nhiều so với các công cụ kỹ thuật khác trong quá trình làm game. Ông cho rằng AI có thể giúp giảm bớt các công việc nhàm chán, lặp lại hoặc tốn thời gian, chẳng hạn rà soát lỗi trong mã nguồn, hỗ trợ rigging để mô hình 3D chuyển động tự nhiên hơn, hoặc xử lý những phần việc kỹ thuật không phải lúc nào cũng cần đến sáng tạo trực tiếp của con người.
Sweeney lập luận rằng trong các trường hợp sử dụng đúng cách, AI không thay thế vai trò sáng tạo cốt lõi. Kiến trúc phần mềm vẫn do kỹ sư thiết kế, những đoạn mã quan trọng vẫn do lập trình viên viết, còn họa sĩ vẫn là người định hướng hình ảnh, lựa chọn concept và quyết định bản sắc nhân vật.
Ông nói: “Trường hợp sử dụng chính mà chúng tôi thấy trong Epic, và các nhà phát triển cũng đang tìm thấy giá trị thực tế, là dùng AI để giảm những công việc nặng tính lặp lại.” Theo ông, vấn đề không nằm ở bản thân công cụ, mà ở cách công cụ đó được triển khai và kiểm soát.
Dù vậy, Sweeney cũng thừa nhận ngành AI từng có giai đoạn gây tranh cãi khi một số công ty bị cáo buộc huấn luyện mô hình bằng dữ liệu không được cấp phép. Ông cho rằng ngành này đang chuyển dần sang các thực hành tốt hơn, đặc biệt trong vấn đề nguồn gốc dữ liệu huấn luyện, đồng thời lấy Adobe làm ví dụ về việc kiểm soát provenance của dữ liệu.
Tuy nhiên, PC Gamer cũng đặt vấn đề rằng Epic hiện sử dụng các công cụ như Nano Banana và GPT Image, vốn không được mô tả là có kiểm soát dữ liệu huấn luyện nghiêm ngặt. Ngoài ra, các tích hợp AI trong Unreal Engine cũng có thể bao gồm những mô hình như Gemini, từng đối mặt với cáo buộc liên quan đến bản quyền.
Phần gây tranh luận lớn nhất trong phát biểu của Sweeney là cách ông mô tả nhãn AI trên Steam. Ông cho rằng một game muốn được quảng bá rộng rãi gần như bắt buộc phải có mặt trên Steam để người chơi thêm vào wishlist. Nhưng khi phải gắn nhãn AI, trò chơi đó có thể bị xem như mang một “dấu nhơ” và trở thành mục tiêu của nhóm người phản đối AI.
Sweeney nói: “Nếu bạn muốn phát hành một game và muốn nó được biết đến rộng rãi nhất có thể, bạn phải đưa nó lên Steam để mọi người wishlist. Nhưng nếu muốn chơi trên Steam, bạn phải gắn thứ giống như chữ đỏ AI lên sản phẩm của mình, và sau đó có một cộng đồng ghét bỏ cố giết game đó.” Ông cho rằng Valve đang khiến cơ hội thành công của nhà phát triển trở nên khó khăn hơn nhiều.
Cần lưu ý rằng Steam không yêu cầu nhà phát triển công bố mọi công cụ AI được dùng trong quy trình nội bộ. Nền tảng này tập trung vào việc yêu cầu công bố khi nội dung tạo bởi AI xuất hiện trong game hoặc tài liệu quảng bá. Điều này có thể bao gồm các tài sản được tạo một phần bằng AI hoặc dựa trên nội dung do AI sinh ra.
Vấn đề là nhãn công bố này có thể ảnh hưởng thật đến cách người chơi tiếp nhận sản phẩm. Theo nền tảng nghiên cứu Game Oracle được bài gốc nhắc đến, các game có thông báo sử dụng AI tạo sinh nhận ít hơn 53% lượt đánh giá so với những game tương tự không có thông báo này. Những game đó cũng có khả năng nhận đánh giá tiêu cực cao hơn.
Tuy nhiên, dữ liệu này không nhất thiết chứng minh nhãn AI là nguyên nhân duy nhất. Một số game bị gắn nhãn có thể thực sự dùng AI để thay thế quy trình sáng tạo, tạo ra sản phẩm kém chất lượng, thiếu chăm chút hoặc mang cảm giác “AI slop”. Trong trường hợp đó, phản ứng tiêu cực của người chơi không chỉ đến từ nhãn cảnh báo, mà còn từ chất lượng nội dung.
Cuộc tranh luận vì vậy không đơn giản là ủng hộ hay phản đối AI. Một bên cho rằng AI là công cụ có thể giúp nhà phát triển nhỏ tiết kiệm thời gian và nguồn lực. Bên còn lại lo ngại AI bị dùng để cắt giảm chi phí, thay thế lao động sáng tạo, khai thác dữ liệu không được phép và làm tràn ngập thị trường bằng sản phẩm kém chất lượng.
Với Steam, chính sách công bố AI đang trở thành điểm nóng mới giữa minh bạch với người chơi và cơ hội sống còn của nhà phát triển. Tim Sweeney có lý khi cho rằng công cụ không nên tự động khiến một game bị kết án, nhưng Valve cũng có lý do để yêu cầu người chơi được biết khi nội dung AI xuất hiện trong sản phẩm mà họ chuẩn bị mua.