Nhà sản xuất đồ chơi Trung Quốc chính thức đưa nhà sáng tạo máy in 3D và nền tảng chia sẻ file MakerWorld ra tòa, cáo buộc vi phạm bản quyền từ các mô hình in lậu do người dùng tải lên.
Pop Mart, công ty đồ chơi Trung Quốc sở hữu bản quyền thương hiệu Labubu, vừa đệ đơn kiện Bambu Lab – nhà sản xuất máy in 3D hàng đầu – cùng nền tảng chia sẻ file thiết kế MakerWorld lên tòa án. Vụ việc xoay quanh các cáo buộc vi phạm sở hữu trí tuệ liên quan đến những file in 3D “Labubu” giả mạo được người dùng tải lên và chia sẻ trên nền tảng này.
Phiên tòa dự kiến diễn ra vào ngày 2 tháng 4. Điểm đáng chú ý là Bambu Lab không trực tiếp tạo ra hay tải lên bất kỳ mô hình Labubu nào. Đây là lần đầu tiên một nền tảng chia sẻ file in 3D bị đưa ra tòa với tư cách bị đơn trong một vụ kiện bản quyền, đánh dấu bước ngoặt trong việc xác định trách nhiệm pháp lý của các nền tảng trước hành vi vi phạm của người dùng.
Sự việc xảy ra trong bối cảnh trớ trêu khi Bambu Lab đang tích cực triển khai các biện pháp bảo vệ bản quyền cho người sáng tạo. Công ty vừa giới thiệu Dịch vụ Bảo vệ Bản quyền dành cho Nhà sáng tạo (Creator Copyright Protection Service), cho phép các nhà thiết kế độc quyền trên MakerWorld báo cáo khi mô hình của họ bị tải lên bất hợp pháp trên các nền tảng khác.
Sau vụ kiện, Bambu Lab đã gỡ bỏ tất cả các mô hình Labubu giả, bao gồm đồ chơi, móc khóa, fidget và khuôn cắt bánh, khỏi trang web MakerWorld. Tuy nhiên, hành động tự động này đã vô tình xóa nhầm hàng chục file thiết kế không liên quan. Một số người dùng trên Reddit và diễn đàn cộng đồng của Bambu Lab phàn nàn rằng các mô hình như dụng cụ sửa khóa, kẹp cáp hay giá đỡ cọ vẽ của họ cũng bị gỡ bỏ oan. Bambu Lab đã lên tiếng xác nhận lỗi vận hành và cho biết hầu hết các mô hình bị ảnh hưởng đã được khôi phục.
Cho đến nay, cuộc chiến pháp lý dường như chỉ giới hạn trong hệ thống tư pháp Trung Quốc. Trên các thư viện file in 3D trong nước, các mô hình Labubu giả gần như đã biến mất hoàn toàn. Trong khi đó, chúng vẫn còn tồn tại trên các trang web phương Tây như Printables, Thangs, Thingiverse, MyMiniFactory và Cults.
Sự quyết liệt của Pop Mart được lý giải bởi giá trị thương mại to lớn của Labubu. Những con búp bê “xấu xí đến mức đáng yêu” này đã trở thành cơn sốt toàn cầu từ năm 2023, được bán dưới dạng hộp mù (blind box) và tạo ra một thị trường thứ cấp sôi động. Là một thương hiệu thuần Trung Quốc do nghệ sĩ Kasing Lung sáng tạo, Labubu nhận được sự bảo hộ mạnh mẽ từ chính quyền nước này trong việc chống hàng giả.
Dù cơn sốt Labubu đang hạ nhiệt và giá cổ phiếu Pop Mart có dấu hiệu suy giảm, vụ kiện này cho thấy Pop Mart đang tận dụng mọi biện pháp pháp lý để bảo vệ thương hiệu. Mẫu nhân vật mới Hirono – đã được phát hiện đi du lịch cùng thành viên nhóm nhạc BTS – đang được kỳ vọng sẽ là “ngôi sao” tiếp theo của họ. Vụ kiện Bambu Lab về bản quyền các mẫu in Labubu này có thể tạo ra tiền lệ quan trọng cho ngành in 3D toàn cầu.