Nỗ lực thâu tóm công ty chiếu sáng Hà Lan của doanh nghiệp sản xuất chip LED hàng đầu Trung Quốc đã chính thức thất bại. Cơ quan quản lý của Mỹ đã can thiệp để ngăn chặn thỏa thuận với lý do lo ngại về an ninh quốc gia.
Theo thông tin từ báo chí, Sanan Optoelectronics đã phải từ bỏ thương vụ trị giá 239 triệu USD nhằm mua lại công ty chiếu sáng Lumileds của Hà Lan. Quyết định này được đưa ra sau khi Ủy ban Đầu tư Nước ngoài tại Mỹ (CFIUS) đưa ra phán quyết: “Thỏa thuận này tiềm ẩn những rủi ro an ninh quốc gia không thể giải quyết đối với Mỹ.” Đây là lần thứ hai trong vòng một thập kỷ qua, cơ quan này ngăn chặn nỗ lực thâu tóm công ty Hà Lan từ phía Trung Quốc.
Nguyên nhân chính khiến cơ quan quản lý của Mỹ can thiệp được cho là nằm ở danh mục sản phẩm của Lumileds. Công ty này phụ thuộc nhiều vào các chip bán dẫn hợp chất gallium nitride (GaN). Loại vật liệu này có tính ứng dụng cao trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong hệ thống radar dành cho tên lửa chống đạn đạo và hệ thống theo dõi mảnh vỡ quỹ đạo của Lực lượng Không quân Mỹ.
Trước đó, nỗ lực đầu tiên của một doanh nghiệp Trung Quốc nhằm thâu tóm công ty chiếu sáng này đã thất bại vào tháng 1 năm 2016. Khi đó, một liên minh đã cố gắng mua lại 80,1% cổ phần từ Philips với mức giá 2,9 tỷ USD. Tuy nhiên, giới chức Mỹ đã chặn đứng thỏa thuận vì lo ngại vấn đề chuyển giao công nghệ GaN.
Đến năm 2017, Philips đã bán lại số cổ phần trên cho quỹ đầu tư Apollo Global Management với mức giá giảm sâu. Công ty Lumileds sau đó đã nộp đơn xin phá sản vào tháng 8 năm 2022 và thoát khỏi tình trạng này 63 ngày sau đó. Vào tháng 8 năm 2025, doanh nghiệp Trung Quốc cùng đối tác Inari Amertron của Malaysia đã công bố thương vụ thâu tóm chung trị giá 239 triệu USD. Mặc dù mức giá này chỉ bằng một phần nhỏ so với ban đầu, giới chức Mỹ vẫn kiên quyết từ chối.
Vật liệu bán dẫn hợp chất luôn là lằn ranh đỏ đối với chính phủ Mỹ trong các thương vụ mua bán và sáp nhập. Ví dụ, cơ quan này từng chặn đứng nỗ lực mua lại nhà sản xuất thiết bị Aixtron của Đức từ một quỹ đầu tư Trung Quốc vì những lo ngại tương tự. Họ cũng từng hủy bỏ đề xuất mua lại công ty Wolfspeed liên quan đến công nghệ cốt lõi này.
Như thường lệ, ủy ban của Mỹ không công bố chi tiết lý do từ chối thỏa thuận. Dù vậy, giới quan sát có thể dễ dàng nhận thấy vai trò quan trọng của công ty mục tiêu. Hãng đèn Hà Lan hiện hoạt động trong các thị trường chiếu sáng ô tô, màn hình và thiết bị di động với khoảng 3.500 nhân sự tại hơn 15 quốc gia. Chuyên môn về công nghệ GaN chính là một phần cốt lõi trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp này.
Đối với nhà sản xuất chip Trung Quốc, thương vụ đổ vỡ này tiếp nối chuỗi ngày khó khăn kéo dài suốt nhiều tháng qua. Hồi tháng 3, giới chức Trung Quốc đã bắt giữ ông Lâm Tú Thành, người sáng lập kiêm cổ đông kiểm soát của công ty, để phục vụ quá trình điều tra. Giá cổ phiếu của hãng liên tục giảm kịch sàn, cuốn bay khoảng 13 tỷ nhân dân tệ (tương đương 1,89 tỷ USD) giá trị vốn hóa thị trường chỉ trong hai ngày.
Tình hình tiếp tục diễn biến xấu đi vào ngày 7 tháng 4 khi ông Lâm Khắc Sáng, phó chủ tịch kiêm tổng giám đốc công ty, cũng bị giới chức Trùng Khánh đưa vào diện điều tra. Toàn bộ 29,47% cổ phần công ty do gia đình họ Lâm nắm giữ đã bị đóng băng theo lệnh của tòa án. Dù vậy, đại diện Sanan Optoelectronics khẳng định việc thương vụ thất bại sẽ không ảnh hưởng đáng kể đến tài chính của công ty và họ vẫn tiếp tục theo đuổi chiến lược mở rộng quốc tế.