Masters of Albion là kiểu game khiến người ta vừa muốn tin, vừa buộc phải dè chừng. Chỉ riêng cái tên Peter Molyneux, cộng thêm nhãn Early Access và studio 22cans, đã đủ để gợi lại không ít ký ức lẫn lộn trong giới game thủ. Nhưng nếu gạt lớp hoài nghi đó sang một bên, thứ hiện ra ở đây lại không phải một tai nạn, mà là một tựa game có cá tính rất rõ: nửa god sim, nửa quản lý kinh doanh, nửa phiêu lưu hành động, trộn lẫn thành một tổng thể có phần vụng về nhưng cũng rất biết cách giữ chân người chơi.
Sự trở lại của một công thức cũ, nhưng không hoàn toàn cũ
Masters of Albion không giấu chuyện nó đang vay mượn chính di sản của Peter Molyneux. Từ cảm giác “bàn tay của thần” gợi nhớ Black & White, cho tới chất cổ tích Anh quốc phảng phất Fable, trò chơi này gần như là một bản tuyển tập những ý tưởng quen thuộc nhất từng gắn với tên tuổi ông. Vấn đề là, thay vì tạo cảm giác hoài niệm rẻ tiền, nó lại ghép các mảnh đó thành một trò chơi có nét duyên riêng.
Bối cảnh game diễn ra ở Albion, nhưng không phải Albion của Fable theo nghĩa trực tiếp. Đây là một vùng đất cũng ngập trong ma thuật, lời tiên tri và tai họa đang kéo tới, được phủ lên bằng màu sắc dân gian Anh quốc rất rõ: ngông nghênh, hài hước, có phần tục tĩu, nhưng không kém phần đáng yêu. Nhạc nền của Russell Shaw càng khiến cảm giác đó rõ hơn, bởi chỉ cần vài đoạn giai điệu vang lên là người chơi đã có thể liên tưởng ngay tới những chuyến phiêu lưu cũ.
Điều đáng khen là Masters of Albion không chỉ sống nhờ cảm giác quen. Nó có đủ sự chỉn chu về mỹ thuật, nhịp kể và giọng điệu để đứng vững bằng chính mình, ít nhất trong những giờ đầu.

Bàn tay khổng lồ là linh hồn của toàn bộ trải nghiệm
Nếu phải chọn ra một chi tiết làm nên bản sắc của game, đó chính là “bàn tay thần” – thứ vừa là con trỏ, vừa là công cụ tương tác, vừa là bản tuyên ngôn thiết kế của toàn bộ trò chơi. Bạn không chỉ click để ra lệnh. Bạn thực sự “sờ”, “nhấc”, “ném”, “quăng”, “đẩy”, “xếp” mọi thứ bằng bàn tay này.
Cảm giác vật lý mà game tạo ra rất tốt. Nhặt đá ném quái, kéo dân làng đi chỗ khác, chuyển tài nguyên giữa các công trình hay thậm chí lắp ráp đồ ăn trên dây chuyền sản xuất, tất cả đều có độ xúc giác rõ ràng. Chính điều này giúp Masters of Albion vượt lên khỏi cảm giác của một game chiến thuật quản lý thông thường. Nó biến những việc rất nhỏ thành hành động có tính nhập vai, và đó là lý do vì sao nhiều lúc game vẫn cuốn, ngay cả khi người chơi đang làm những việc không hề “oai phong” chút nào.

Ba lớp gameplay chồng lên nhau, và bất ngờ là chúng vận hành được
Masters of Albion là một trò chơi nhiều lớp. Ban ngày, bạn quản lý sản xuất, mở rộng khu định cư, dựng nhà, tính toán vị trí công trình và lo chuyện tiền bạc. Khi cần mở rộng vùng kiểm soát, bạn nhập vai nhân vật chính ở góc nhìn thứ ba, chạy khám phá bản đồ, khôi phục các beacon để xua sương mù. Đến ban đêm, game chuyển hẳn sang trạng thái thủ thành chiến thuật thời gian thực, nơi bạn điều quân, dùng phép, đặt tháp canh và chống lại làn sóng undead tràn tới.
Nếu chỉ đọc mô tả, cấu trúc này nghe khá hỗn độn. Nhưng khi trực tiếp chơi, người ta mới thấy sự hấp dẫn nằm ở chỗ ba lớp đó không đứng riêng lẻ. Chúng liên tục nuôi lẫn nhau. Muốn thủ thành tốt ban đêm, bạn phải chuẩn bị ban ngày. Muốn có thêm tài nguyên và mở khóa chuỗi sản xuất mới, bạn phải đi khám phá. Muốn khám phá hiệu quả, bạn lại cần kinh tế đủ khỏe để nuôi anh hùng, chế tạo giáp trụ và vũ khí.
Đó là vòng lặp có tính gài móc rất rõ. Nó khiến người chơi dễ rơi vào trạng thái “chơi thêm một ngày nữa thôi”, rồi bất giác ngốn vài giờ lúc nào không biết.

Phần quản lý vừa là điểm mạnh, vừa là nguyên nhân gây mệt
Trong ba lớp gameplay đó, phần quản lý kinh tế là thứ gây nghiện nhất, đồng thời cũng dễ gây bào mòn sự hứng thú nhất. Các đơn hàng trong game đến qua khinh khí cầu, với yêu cầu đôi khi rất mơ hồ. Người chơi phải tự suy luận xem khách cần món gì, rồi chế tạo thử nghiệm để kiểm tra xem sản phẩm có đáp ứng được tiêu chí hay không. Cách làm này tạo ra cảm giác giống giải đố nhiều hơn là quản lý khô cứng, và đây là phần rất duyên của game.
Nhưng khi bước sang giai đoạn sản xuất hàng loạt, mọi thứ bắt đầu chậm đi đáng kể. Game buộc người chơi phải dành cực nhiều thời gian cho việc tối ưu dây chuyền, tăng nhân công, đặt nhà ở, rút ngắn quãng đường vận chuyển và liên tục can thiệp để đẩy nhanh tiến độ. Có lúc, cảm giác làm thần linh gần như biến mất, nhường chỗ cho cảm giác đang làm quản đốc nhà máy.
Đây là điểm yếu lớn nhất của bản Early Access hiện tại. Masters of Albion có quá nhiều ý tưởng thú vị, nhưng nền kinh tế lại vận hành theo kiểu bóp nghẹt chúng. Người chơi muốn đánh nhau, muốn khám phá, muốn thử các trò nghịch ngợm mà game bày ra, nhưng lại bị kéo về chuyện kiếm tiền gần như liên tục.

Ban đêm kịch tính, nhưng đôi lúc quá nghiệt
Phần thủ thành theo lượt ngày – đêm là một điểm sáng khác. Về bản chất, mỗi đêm là một bài kiểm tra cho toàn bộ quyết định bạn đã đưa ra trước đó. Kẻ địch kéo đến từ các điểm spawn định sẵn, mục tiêu bắt buộc và phụ hiện ra rõ ràng, còn bạn phải dùng anh hùng, phép thuật, địa hình và công trình phòng thủ để cầm cự đến sáng.
Những trận đánh này có sức ép tốt. Thắng một đêm khó mang lại cảm giác rất đã, bởi nó không đến từ may mắn mà đến từ chuẩn bị và ứng biến. Tuy nhiên, ranh giới giữa “thử thách” và “ức chế” ở đây khá mong manh. Một số đêm có sai số quá nhỏ, chỉ cần lệch nhịp một chút là dễ thất bại và phải làm lại. Khi điều đó lặp đi lặp lại, cảm giác chiến thắng không còn phấn khích mà chuyển thành mệt mỏi.
Nói ngắn gọn, phần chiến đấu ban đêm đang có nền móng tốt, nhưng còn cần cân bằng thêm để bớt thử-thử-sai-sai hơn.

Góc nhìn thứ ba đẹp, nhưng chưa đủ dày
Một điểm khiến Masters of Albion dễ gây thiện cảm là thế giới của nó khá đẹp. Rừng rậm, đồng cỏ, bờ biển, di tích đá cổ và những ngôi làng đổ nát đều được dựng với cảm giác cổ tích rõ nét. Khi đi dưới góc nhìn thứ ba, game gợi ra một cảm giác phiêu lưu kiểu Fable khá rõ, nhất là ở những đoạn người chơi meandering qua các cánh đồng, vào hang động nhỏ, đập gargoyle hoặc làm vài nhiệm vụ phụ quái gở.
Nhưng phần này hiện vẫn giống một lớp “gia vị” hơn là một trụ cột thực sự. Thế giới có đẹp, nhưng còn mỏng. Nhiều khu vực chỉ đủ để lướt qua, và phần combat trong góc nhìn thứ ba vẫn khá sơ sài. Nó tạo được không khí, tăng nhịp thay đổi cho game, nhưng chưa đủ chất lượng để đứng độc lập như một mảng gameplay mạnh.

Vấn đề lớn nhất vẫn là độ hoàn thiện
Nếu nhìn đúng tư cách một bản Early Access, Masters of Albion là một khởi đầu hứa hẹn. Nhưng nếu nhìn như một sản phẩm đang bán ra thị trường, game hiện còn quá nhiều vấn đề kỹ thuật và giao diện để có thể coi là trơn tru.
Hiệu năng chưa ổn định, tối ưu kém, nhiều lựa chọn đồ họa khó hiểu, UI thiếu trực quan và có những quyết định gần như vô lý trong thao tác cơ bản. Từ chuyện muốn thoát game phải mò sai chỗ, cho tới việc không thể quay về menu chính từ trong game mà phải thoát hẳn ra desktop, tất cả cho thấy sản phẩm này còn rất cần thời gian mài giũa.
Đó là lý do người chơi phải bước vào Masters of Albion với đúng kỳ vọng: đây chưa phải một cú trở lại trọn vẹn, mà mới là một bộ khung giàu tiềm năng.
Masters of Albion hấp dẫn ở chỗ nó có “chất tác giả” rất rõ. Nó lạ, táo bạo, tham làm nhưng không vô duyên. Nó biết cách khiến những cơ chế tưởng như không liên quan lại bám lấy nhau thành một vòng lặp đủ gây nghiện. Đây là kiểu game mà nếu chỉ nhìn lên giấy, người ta rất dễ cho rằng nó sẽ vỡ vụn. Nhưng trên thực tế, nó đã vận hành được ở mức đáng ngạc nhiên.
Dù vậy, điều game cần lúc này không phải những lời tung hô quá sớm. Nó cần thời gian, cần tinh chỉnh và cần chứng minh rằng đây không phải thêm một lời hứa dang dở nữa từ 22cans. Bản Early Access hiện tại cho thấy nền móng tốt, nhưng phần còn lại vẫn đang nằm trong phạm vi “hãy chờ xem”.

| Ưu điểm |
|---|
| Bản sắc rất rõ, mang đậm “chất Molyneux” |
| Bàn tay thần tạo cảm giác tương tác cực kỳ thú vị |
| Ba lớp gameplay chồng lên nhau nhưng vẫn vận hành được |
| Mỹ thuật, không khí và giọng điệu rất có duyên |
| Có nhiều ý tưởng nhỏ sáng tạo, đủ giữ nhịp trải nghiệm |
| Nhược điểm |
|---|
| Hiệu năng và UI còn rất thiếu hoàn thiện |
| Quản lý sản xuất chiếm quá nhiều thời lượng |
| Phần phiêu lưu góc nhìn thứ ba còn khá mỏng |
| Một số trận ban đêm thiên về thử sai hơn là chiến thuật |
| Khó đặt niềm tin trọn vẹn vào lộ trình Early Access của 22cans |







