Studio ZA/UM, cái tên đứng sau Disco Elysium và mới đây là Zero Parades: For Dead Spies, đang gây chú ý khi áp dụng chính sách cực kỳ cứng rắn với AI tạo sinh trong quá trình phát triển game.
Trong bối cảnh ngành game ngày càng tranh cãi dữ dội về generative AI, chủ tịch ZA/UM là Ed Tomaszewski tiết lộ studio đã yêu cầu toàn bộ nhân viên ký cam kết không sử dụng AI tạo sinh dưới bất kỳ hình thức nào trong quá trình làm game.
Thông tin được Tomaszewski chia sẻ với Bloomberg ngay sau khi Zero Parades: For Dead Spies ra mắt.
Theo ông, ZA/UM thậm chí còn lập một nhóm nội bộ để trực tiếp kiểm tra từng thành viên trong đội ngũ phát triển nhằm đảm bảo không có tài nguyên AI nào lọt vào sản phẩm cuối cùng.
Tomaszewski mô tả quá trình này như một “cuộc săn clanker kiểu cổ điển”, ám chỉ việc truy tìm mọi dấu vết AI bên trong studio.
Mỗi nhân viên đều phải trả lời bảng câu hỏi và ký văn bản xác nhận rằng họ không sử dụng generative AI trong game, với điều kiện kỷ luật nghiêm khắc nếu vi phạm.
“Tôi không sử dụng generative AI trong game, nếu vi phạm có thể mất việc.” – nội dung cam kết được Tomaszewski nhắc lại trong cuộc phỏng vấn.
Đây được xem là một trong những lập trường chống AI mạnh tay nhất từng xuất hiện trong ngành game hiện đại.
Trước đó, nhiều studio lớn từng bị cộng đồng chỉ trích vì sử dụng AI tạo sinh trong quá trình phát triển, kể cả những cái tên có hình ảnh tích cực như Larian Studios hay Sandfall Interactive.
Dù nhiều trường hợp chỉ là placeholder hoặc công cụ thử nghiệm nội bộ, phản ứng dữ dội từ cộng đồng cho thấy game thủ ngày càng nhạy cảm với vấn đề AI.
ZA/UM rõ ràng đang muốn tránh hoàn toàn tranh cãi này, đặc biệt trong bối cảnh studio vốn đã vướng không ít bê bối liên quan tới Disco Elysium.
Sau thành công của Disco Elysium, ZA/UM gây tranh cãi lớn khi hàng loạt nhân sự chủ chốt như Robert Kurvitz, Helen Hindpere và Aleksander Rostov rời công ty. Sau đó, studio tiếp tục đối mặt nhiều đợt cắt giảm nhân sự khiến hình ảnh trong mắt cộng đồng xuống khá thấp.
Zero Parades: For Dead Spies vì thế ra mắt trong bầu không khí đầy nhạy cảm. Game thậm chí từng bị review bomb trong giai đoạn đầu trước khi dần phục hồi về mức “Mostly Positive” trên Steam.
Dù còn nhiều tranh cãi xoay quanh ZA/UM, lập trường cứng rắn với AI của studio hiện đang nhận được khá nhiều phản hồi tích cực từ cộng đồng game thủ lẫn giới phát triển.
Trong thời điểm AI tạo sinh ngày càng len sâu vào ngành game, động thái của ZA/UM cho thấy vẫn có những studio muốn giữ quá trình sáng tạo hoàn toàn do con người thực hiện, bất chấp áp lực công nghệ và chi phí sản xuất ngày càng tăng.