Bắt đầu với một bụi việt quất, một khoảng sân bé xíu và một cái hố chỉ vừa đủ để nuốt vài quả berry, Berry Bury Berry gần như cố tình tạo ấn tượng rằng đây là một trò đùa kéo dài vài phút. Người chơi nhặt quả, ném xuống hố, nhận tiền rồi kết thúc ngày để mua nâng cấp trước khi làm lại chính xác công việc vừa thực hiện.
Nhưng Get(Color) Games hiểu rất rõ cách một incremental game giữ người chơi lại. Vài đồng tiền nhanh chóng trở thành hàng nghìn, hàng triệu; cái hố ngày càng lớn, khu vườn bị phá bỏ từng lớp, những món đồ từng chỉ để trang trí trở thành thứ có thể bị nuốt xuống đất và các bí mật bắt đầu làm bầu không khí vui nhộn lệch sang một hướng đáng ngờ hơn. Vòng chơi ấy cực kỳ dễ gây nghiện trong vài giờ đầu, nhưng càng tiến sâu, Berry Bury Berry càng để lộ một vấn đề đáng kể: game giỏi khiến con số tăng hơn khiến hành động của người chơi tiếp tục trở nên thú vị.
Một cái hố là đủ
Luật chơi ban đầu gần như không thể đơn giản hơn. Berry Buddy tạo quả, người chơi nhặt chúng rồi ném xuống hố để đổi lấy tiền. Khi một ngày kết thúc, số tiền kiếm được được giữ lại và dùng để nâng cấp sản lượng, giá trị berry hoặc mua những công cụ mới.
Một ngày đầu chỉ kéo dài rất ngắn, khiến Berry Bury Berry liên tục trao cảm giác “thêm một vòng nữa”. Nâng cấp tiếp theo thường nằm đủ gần để người viết biết chính xác mình cần thêm bao nhiêu tiền, và khi mua được nó, sản lượng tăng đủ rõ để ngay lập tức xuất hiện mục tiêu tiếp theo.
Đây là cách incremental game tạo sức hút kinh điển, nhưng việc đặt mọi thứ trong không gian 3D khiến vòng lặp có cảm giác vật lý hơn một bảng spreadsheet. Berry thực sự rơi xuống đất, đồng xu bật lên quanh miệng hố, còn người chơi phải chạy quanh nhặt và xử lý chúng thay vì chỉ nhìn một con số tự tăng trong góc màn hình.
Chính sự trực tiếp ấy làm những phút đầu rất vui. Một quả berry đáng vài đồng chẳng có gì đặc biệt, nhưng nhìn hàng trăm vật thể bắt đầu phủ kín khu vườn rồi cố tìm cách đưa cả đống xuống hố tạo ra thứ khoái cảm hỗn loạn mà một idle game thuần menu khó tái hiện. Vấn đề là sự trực tiếp ấy về sau cũng trở thành lao động.
Nâng cấp thay đổi khu vườn
Những upgrade tốt nhất của Berry Bury Berry không phải loại cộng thêm 10% thu nhập. Chúng thay đổi cách người chơi tương tác với không gian.
Chiếc búa tạ là ví dụ rõ nhất. Thay vì chỉ làm berry đáng giá hơn, nó cho phép phá các bức tường bao quanh khu vườn và mở từng khu vực mới. Mỗi lớp tường biến mất làm phạm vi chơi rộng hơn, đồng thời đưa vào những vật thể mới, puzzle mới và những món đồ lớn hơn mà cái hố eventually có thể nuốt.
Bản thân cái hố cũng không đứng yên. Người chơi có thể di chuyển nó quanh khu vườn để nuốt gnome, ghế, vật trang trí rồi dần tiến tới những thứ lớn hơn nhiều. Những vật thể ấy tạo star, một loại tài nguyên khác dùng để phát triển Berry Buddy và mở các cấp quả ngày càng sinh lời hơn.
Những thời điểm tăng quy mô mạnh là lúc progression hoạt động tốt nhất. Chuyển từ vài quả việt quất sang strawberry, kiwi, banana rồi melon không chỉ thay màu vật thể mà tạo cảm giác cả nền kinh tế vừa nhảy sang một cấp mới. Khoảnh khắc một ngày từng chỉ kiếm vài đồng biến thành hàng trăm nghìn hoặc hàng triệu chính xác là thứ incremental game cần làm tốt.
Một số nâng cấp còn tự động hóa những thao tác gây phiền ở đầu game, chẳng hạn thu gom tiền quanh người. Điều này cho thấy Get(Color) Games hiểu rằng một nhiệm vụ thú vị khi thực hiện 20 lần chưa chắc còn thú vị ở lần thứ 2.000. Nhưng game không đi đủ xa theo hướng đó.
Gây nghiện không có nghĩa sâu
Berry Bury Berry thường xuyên tạo cảm giác tiến triển, nhưng không phải mọi bước tiến đều mở ra một quyết định mới. Sau những nâng cấp lớn làm thay đổi khu vườn hoặc công cụ, cây progression ngày càng chứa nhiều lựa chọn chủ yếu làm số liệu tăng nhanh hơn.
Một Berry Buddy sinh quả nhanh hơn. Berry mới đáng nhiều tiền hơn. Một công cụ trở nên hiệu quả hơn. Những cải thiện ấy cần thiết để giữ tốc độ kinh tế, nhưng sau một thời điểm, người viết chủ yếu đang thực hiện cùng chuỗi hành động để đạt một ngưỡng số lớn hơn.
Đây là điểm cần phân biệt giữa “cuốn” và “hay”. Một vòng lặp có thể khiến người chơi tiếp tục thêm hai giờ chỉ vì mục tiêu tiếp theo luôn nằm ngay trước mắt, nhưng điều đó không tự động có nghĩa hai giờ ấy chứa thêm nhiều gameplay có ý nghĩa.
Berry Bury Berry hiểu rất rõ cơ chế phần thưởng của thể loại và khai thác nó mạnh. Tiền tràn ra, âm thanh liên tục phản hồi, khu vườn đầy vật thể và mỗi lần nhìn lên số dư lại thấy một bước nhảy lớn. Não người gần như được bombard bằng những tín hiệu rằng mọi thứ đang tiến triển.
Nhưng khi bỏ lớp phản hồi ấy sang một bên, lượng thao tác thực sự mới trong nửa sau không tăng tương xứng. Người chơi vẫn thu, ném, hút, mua và chờ hệ thống sản xuất thêm thứ để tiếp tục thu, ném, hút và mua.
Với người yêu incremental game, sự lặp có thể chính là mục đích. Với chúng tôi, việc game không tự động hóa mạnh hơn những công việc đã mất hết yếu tố quyết định khiến phần giữa và cuối kém hấp dẫn hơn nhiều giờ đầu.
Bí mật cho một lý do khác
Nếu Berry Bury Berry chỉ có những con số tăng, khả năng giữ người viết tới cuối sẽ thấp hơn đáng kể. Phần đáng giá hơn nằm trong những thứ khu vườn không giải thích ngay.
Cassette, vật thể lạ, những puzzle nằm ngoài progression kinh tế và các khu vực mới dần hé lộ rằng thế giới đầy màu sắc này không hoàn toàn vô hại. Từ một game trông gần như parody của farming và idle game, Berry Bury Berry bắt đầu mang chất mystery với một lớp bất an luôn tồn tại phía sau vẻ ngoài ngớ ngẩn.
Cách xây bí mật khá phù hợp với cấu trúc incremental. Mỗi lần phá thêm một bức tường, người chơi không chỉ hỏi khu vực mới sẽ giúp kiếm bao nhiêu tiền mà còn tự hỏi thứ gì đang bị giấu phía sau nó. Hai động lực tiến triển và khám phá nhờ vậy hỗ trợ nhau thay vì tồn tại riêng biệt.
Một vài puzzle cũng buộc phải quan sát môi trường thay vì chỉ tiếp tục farm. Chúng đóng vai trò ngắt nhịp cần thiết trong một game mà phần kinh tế có khả năng trở nên rất máy móc.
Tuy nhiên, chúng tôi không cho rằng phần bí ẩn sâu tới mức tự mình nâng Berry Bury Berry thành một psychological horror xuất sắc. Game tiết lộ hướng đi của câu chuyện tương đối sớm, một số manh mối về sau chủ yếu bổ sung chi tiết hơn đảo ngược hiểu biết của người chơi và những kết thúc chưa phải lúc nào cũng trả lại sức nặng tương xứng lượng thời gian bỏ ra tìm hiểu.
Bầu không khí tốt hơn cốt truyện. Cảm giác “có gì đó không đúng” tồn tại hiệu quả hơn chính lời giải cuối cùng.
Kinh dị bị cái hố lấn át
Sự tương phản giữa khu vườn màu sắc rực rỡ với câu chuyện u tối là một ý tưởng tốt. Một chiếc cassette khó chịu xuất hiện giữa hàng nghìn quả berry đang bật tung quanh sân tạo cảm giác lạc tông có chủ ý và khiến người viết chú ý ngay.
Nhưng chính vòng incremental quá mạnh lại thường xuyên phá sức căng mà narrative cố xây dựng. Sau một đoạn tiết lộ đáng lo ngại, người chơi có thể lập tức quay lại nghĩ về việc berry mới cho thêm bao nhiêu tiền mỗi phút, upgrade nào cần mua hoặc vật thể lớn tiếp theo có thể ném xuống hố.
Horror cần không gian để cảm xúc đọng lại; Berry Bury Berry lại được xây quanh việc không ngừng trao phần thưởng. Hai mục tiêu đôi lúc kéo ngược nhau.
Điều này không khiến yếu tố kinh dị vô nghĩa. Nó vẫn tạo một lớp cá tính quan trọng và là lý do khám phá khu vườn thú vị hơn một clicker thông thường. Nhưng người bước vào vì tag psychological horror nên điều chỉnh kỳ vọng: đây trước hết vẫn là incremental game kỳ quặc có một câu chuyện tối phía dưới, không phải horror game dùng incremental mechanic làm vỏ bọc.
Chúng tôi đánh giá cao sự kết hợp ấy vì nó giúp game dễ nhớ, nhưng khó đồng ý rằng câu chuyện là phần hay nhất của trải nghiệm.
Puzzle không đồng đều
Các câu đố cung cấp một mục tiêu ngoài tiền bạc và một số ý tưởng tận dụng môi trường khá tốt. Khi manh mối được đặt hợp lý, việc tạm bỏ vòng farm để đi quan sát khu vườn đem lại đúng thay đổi nhịp mà game cần.
Nhưng chất lượng puzzle không ổn định. Có câu đủ thông tin để suy luận rõ, trong khi một số khác thiếu ngữ cảnh hoặc yêu cầu người chơi thử tương tác với những thứ chưa được giới thiệu đủ tốt. Lúc ấy cảm giác giải đố chuyển thành rà xem thứ nào game đang chờ mình chạm vào.
Điều này càng dễ gây khó chịu vì progression và puzzle không luôn phân bố đều. Có giai đoạn người viết liên tiếp tìm thấy vài bí mật hoặc mở thêm khu vực, rồi sau đó lại trải qua một quãng khá dài chỉ tập trung kiếm tiền trước khi có sự kiện đáng chú ý tiếp theo.
Nhịp ấy giải thích phần nào sự phân cực giữa những người thấy game “không thể dừng” và những người coi nó là grind. Nếu người chơi luôn còn một bí mật gần đó để theo đuổi, vòng incremental có mục tiêu ngoài chính nó. Khi không còn gì ngoài một mức giá rất lớn đang chờ, toàn bộ hệ thống lộ ra sự đơn điệu nhanh hơn.
Berry Bury Berry vì vậy hoạt động tốt nhất khi discovery và economy tiến song song. Những đoạn chỉ còn economy là lúc game yếu nhất.
Mục tiêu lớn kéo dài quá mức
Ở giai đoạn đầu, gần như mỗi ngày đều có một điều gì đó để mua. Đây là tốc độ lý tưởng bởi thời gian giữa nỗ lực và phần thưởng cực ngắn.
Về sau, khoảng cách này rộng hơn. Một số mục tiêu yêu cầu lượng tiền tăng theo cấp số lớn tới mức người chơi phải lặp lại vòng sản xuất nhiều lần hoặc tìm cách tối ưu gần như toàn bộ hệ thống trước khi có thể tiến tiếp.
Đây là lúc thiếu automation trở thành vấn đề rõ nhất. Berry Bury Berry không phải idle game thực thụ; người chơi vẫn phải hiện diện và thực hiện phần đáng kể công việc, đặc biệt nếu muốn tăng tốc progression. Những thao tác vốn tạo cảm giác vui ở đầu game vì thế có nguy cơ biến thành công việc lặp.
Ở một incremental game dài vô hạn, điều này có thể được chấp nhận như một phần thể loại. Berry Bury Berry lại là game hữu hạn với nhiều kết thúc, nên chúng tôi kỳ vọng progression tiến về finale với tốc độ được kiểm soát chặt hơn.
Một số người có thể hoàn tất phần mình quan tâm trong khoảng vài giờ, trong khi completionist dễ kéo trải nghiệm lên đáng kể. Nhưng số giờ tăng thêm không đồng nghĩa game tiếp tục tạo lượng ý tưởng mới tương ứng.
Điều tốt là game không ép phải nhìn thấy mọi kết thúc mới được xem như đã trải nghiệm đủ. Khi vòng lặp bắt đầu mất sức hút, việc lựa chọn dừng lại sau một tuyến kết thúc hợp lý hơn tự bắt mình grind chỉ để đánh dấu toàn bộ checklist.
Hình ảnh cố tình rẻ tiền
Berry Bury Berry không đẹp theo tiêu chuẩn kỹ thuật thông thường. Mô hình đơn giản, texture sặc sỡ, animation có vẻ thô và cả khu vườn trông giống một chương trình thiếu nhi giá rẻ được dựng lại trong cơn sốt. Đó lại chính là điều game cần.
Màu xanh quá xanh, berry quá bóng, những nhân vật kỳ quặc và giao diện có cảm giác VHS tạo một thế giới vừa vui nhộn vừa hơi giả tạo. Khi yếu tố bất an bắt đầu xuất hiện, chính vẻ ngoài này khiến chúng trở nên khó chịu hơn bởi người chơi đã quen với một không gian nhìn qua hoàn toàn vô hại.
Hệ thống vật lý cũng đóng góp đáng kể. Khi hàng trăm berry và coin cùng nằm trên sân, chúng va chạm, bật lên rồi bị hút thành một dòng vật thể hỗn loạn, tạo spectacle mà giao diện incremental truyền thống không thể có.
Đây không phải một game cần polygon cao hay material thực tế. Art direction sử dụng sự thô ráp làm cá tính và phần lớn thời gian thành công.
Âm nhạc thư giãn từ cassette tiếp tục làm cuộc sống trong vườn dễ chịu, đồng thời tương phản với những bí mật nằm bên dưới. Người chơi có thể thay đổi các tape để đổi không khí, một chi tiết nhỏ nhưng phù hợp với cấu trúc phải dành nhiều thời gian trong cùng một địa điểm.
DualSense chưa thay đổi trải nghiệm
Trên PS5, thao tác cơ bản bằng DualSense hoạt động ổn. Di chuyển, nhặt vật thể, ném berry, điều khiển cái hố và sử dụng công cụ không có trở ngại nghiêm trọng, nên đây không phải loại port mà người viết phải đấu với sơ đồ nút để thực hiện những công việc đơn giản.
Nhưng game vẫn mang dấu vết của thiết kế first-person ban đầu thuận lợi hơn với chuột. Khi khu vườn trở nên lớn, số hệ thống phải quan sát tăng lên và người chơi muốn xử lý nhanh hàng loạt vật thể, analog thiếu một chút tốc độ và độ chính xác so với thao tác mouse.
Menu cũng tương tự. Không đến mức khó dùng, nhưng quá trình di chuyển giữa những nâng cấp khi danh sách đã lớn chậm hơn kiểu trỏ trực tiếp trên PC. Với một game dựa nhiều vào mua upgrade liên tục, vài thao tác nhỏ được lặp hàng trăm lần sẽ dễ được cảm nhận hơn bình thường.
Điều đáng tiếc là phiên bản PS5 không quảng bá một lớp tận dụng DualSense đáng kể. Chúng tôi không thấy cơ sở để xem adaptive trigger hay haptic feedback như một lý do chọn bản PlayStation thay vì các nền tảng khác.
Bù lại, giao diện hiển thị tốt trên TV và kích thước chữ không gây vấn đề đáng kể. Đây là một port gamepad đủ thoải mái, không phải một phiên bản được thiết kế lại quanh những thế mạnh riêng của PS5.
PS5 chạy nhẹ nhàng
Về kỹ thuật, Berry Bury Berry không phải sản phẩm có khả năng gây sức ép lớn cho PS5. Dung lượng cài đặt chỉ khoảng nửa GB, thời gian tải ngắn và trong phạm vi trải nghiệm hiện tại không xuất hiện vấn đề hiệu năng đủ đáng kể để ảnh hưởng vòng chơi.
Điểm đáng chú ý hơn nằm ở khả năng game xử lý lượng vật thể rất lớn. Về cuối progression, khu vườn có thể chứa vô số berry, coin và những vật thể đang tương tác vật lý cùng lúc. Đây là tình huống dễ khiến một dự án indie gặp vấn đề CPU hoặc physics, nhưng bản PS5 nhìn chung vẫn giữ trải nghiệm ổn định khi hệ thống bắt đầu trở nên hỗn loạn.
Một vài va chạm vật thể có thể mang vẻ jank và cách đồ đạc phản ứng với cái hố đôi lúc khó đoán chính xác, nhưng phần lớn đây là đặc tính của physics sandbox hơn lỗi phá trải nghiệm.
Điểm kỹ thuật vì vậy tương đối tốt. Nếu lựa chọn PS5 vì muốn chơi trên sofa với tay cầm, không có nhược điểm hiệu năng đáng kể khiến chúng tôi phải khuyên chuyển sang nền tảng khác.
Sự khác biệt thực tế chủ yếu nằm ở phương thức điều khiển: PC cho tốc độ tương tác thuận tiện hơn, còn PS5 đổi lại trải nghiệm console đơn giản và ổn định.
Giá thấp giúp nhiều thứ dễ chấp nhận
Berry Bury Berry được bán trên PlayStation Store với giá 9,99 USD. Đây là yếu tố đáng tính tới, nhưng không phải chiếc vé miễn trừ mọi nhược điểm.
Một game giá 10 USD vẫn có thể lặp, puzzle vẫn có thể yếu và cốt truyện vẫn có thể hụt. Điểm số không nên tăng chỉ vì sản phẩm rẻ.
Tuy nhiên, giá ảnh hưởng tới câu hỏi khuyến nghị. Với một game cung cấp nhiều giờ progression, nhiều bí mật, các kết thúc khác nhau và một concept đủ riêng để khó nhầm với sản phẩm khác, mức giá này khá dễ chấp nhận ngay cả khi người chơi không có nhu cầu hoàn thành 100%.
Điều chúng tôi thận trọng hơn là dùng hàng nghìn đánh giá tích cực trên PC để suy ra Berry Bury Berry phải thuộc vùng 90 điểm. Incremental game thường tạo mức độ hài lòng rất cao trong nhóm người đã chủ động mua đúng thể loại mình yêu thích, còn hệ Recommend/Not Recommend của Steam cũng không phải điểm chất lượng theo thang 100.
Ngay trên PlayStation Store, phản hồi ban đầu cũng cực kỳ tích cực, nhưng số lượng đánh giá PS5 vẫn còn nhỏ vì phiên bản console mới phát hành. Đó là tín hiệu game đang tìm đúng khán giả, không phải lý do để bỏ qua những điểm yếu trong progression. Với chúng tôi, giá tốt làm Berry Bury Berry dễ khuyến nghị hơn, không khiến gameplay tự nhiên sâu hơn.
Cái hố thú vị hơn câu trả lời
Berry Bury Berry tạo một trong những premise ngớ ngẩn nhất mà incremental game có thể nghĩ ra rồi cam kết với nó tới cùng. Không phải mỗi ngày người chơi đều ném một loại berry vào cùng cái hố; cái hố phát triển, khu vườn mở rộng, hệ kinh tế tăng cấp và những thứ ngày đầu còn quá lớn để động tới cuối cùng cũng biến thành rác có thể nuốt sạch.
Cảm giác tăng quy mô ấy rất tốt. Những giờ đầu đặc biệt hiệu quả vì gần như mỗi vài phút lại xuất hiện một mục tiêu, công cụ hoặc khu vực mới, khiến người viết liên tục có lý do để nghĩ rằng chỉ cần chơi thêm một ngày nữa.
Nhưng chính tốc độ ban đầu khiến phần giữa và cuối lộ điểm yếu. Khi upgrade chuyển dần sang tăng hiệu suất thay vì mở cơ chế, hành động thủ công tiếp tục được yêu cầu và khoảng cách giữa những khám phá mới rộng ra, vòng chơi bắt đầu phụ thuộc nhiều hơn vào ham muốn nhìn con số tăng.
Điều đó không phải thất bại của một incremental game, nhưng nó đặt giới hạn cho điểm số. Chúng tôi không thể coi khả năng tạo compulsion tương đương với chiều sâu thiết kế; một hệ thống khiến người chơi không muốn dừng lại vẫn cần trả lời câu hỏi liệu từng giờ tiếp theo có đem lại điều mới đáng giá hay không.
Phần bí mật giúp câu trả lời tích cực hơn. Những cassette, puzzle, nhân vật kỳ quặc và bầu không khí dần biến dạng tạo một động lực ngoài tiền bạc để tiếp tục phá thêm tường. Không có lớp này, Berry Bury Berry rất dễ trở thành một novelty chỉ kéo dài quá lâu.
Nhưng narrative cũng bị phóng đại nếu xem nó như yếu tố horror đặc biệt sâu sắc. Ý tưởng tốt hơn cách phát triển, sự bí ẩn mạnh hơn lời giải và một số tuyến kết thúc chưa tạo được cú chốt tương xứng những gì game đã gieo. Câu chuyện làm game khác biệt, chưa đủ sức tự mình gánh những đoạn grind.
Bản PS5 là một cách chơi tốt và ổn định. DualSense không đem tới lợi thế đặc biệt, gamepad hơi chậm hơn chuột khi quản lý ngày càng nhiều thao tác, nhưng không có vấn đề kỹ thuật đáng kể khiến trải nghiệm bị hạ cấp. Với giá 9,99 USD, đây vẫn là một gói nội dung rất dễ thử nếu premise đã khiến người chơi tò mò.
Chúng tôi vì thế thấp hơn mức 8/10 một chút. Berry Bury Berry đáng nhớ, gây nghiện và hiểu rất rõ cách incremental progression tác động tới người chơi, nhưng nó cũng minh họa mặt trái của chính thể loại ấy: đôi lúc người viết tiếp tục ném berry xuống hố không phải vì vừa có thêm một quyết định thú vị, mà đơn giản vì con số tiếp theo vẫn chưa đủ lớn.
