Chính phủ Mỹ vừa tung ra một bộ sưu tập trò chơi trực tuyến trên website chính thức của Nhà Trắng. Đằng sau lớp vỏ bọc giải trí retro là những thông điệp chính trị phân biệt chủng tộc và tuyên truyền trắng trợn, đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về ranh giới giữa truyền thông chính trị và lạm dụng văn hóa đại chúng.
Theo ghi nhận của GameN Pro, Nhà Trắng vừa chính thức ra mắt mục “Arcade” trên website whitehouse.gov với năm tựa game đang hoạt động và một ô trống “sắp ra mắt”. Bộ sưu tập bao gồm: Flappy Bill (nhái Flappy Bird, điều khiển đại bàng hói bay qua National Mall), Build the Wall: Zombie Border Siege (nhái Tetris, xây tường biên giới chặn “bầy đàn zombie” với phông nền sa mạc và biển báo “Southern Border”), Rio Run (nhái Snake, vào vai nhân viên tuần tra biên giới Rio Grande bắt giữ người da nâu mặc áo tù nhân), Supply Line (phân loại thực phẩm “tốt/xấu” theo tiêu chuẩn của Robert F. Kennedy Jr.), và Trump Savings Tycoon (bắt tiền bay trên bầu trời Washington DC để nạp vào tài khoản tiết kiệm cho trẻ em).
CAN'T STOP WINNING. 🎮
— The White House (@WhiteHouse) September 3, 2026
Build the wall. Deport. Fill a Trump Account.
LIVE – PLAY NOW 📲 https://t.co/qIR69AxSnm pic.twitter.com/2nr2jG1ZRg
Theo đánh giá của GameN Pro, đây không đơn thuần là một chiến dịch truyền thông vụng về. Nó là sự kết tinh của một chiến lược dài hơi nhằm vũ khí hóa văn hóa game để phục vụ nghị trình chính trị. Build the Wall sử dụng cơ chế Tetris nhưng cố tình phá vỡ luật chơi cốt lõi: các hàng gạch không biến mất khi xếp đầy, mà cứ chồng lên mãi cho đến khi tràn ra – một phép ẩn dụ thô thiển về việc bức tường biên giới “không bao giờ đủ cao”. Đáng chú ý, dòng “zombie” ở đáy màn hình chỉ cần hai khối gạch xếp chồng là đã không thể vượt qua, khiến toàn bộ trò chơi trở nên vô nghĩa về mặt cơ chế và chỉ còn lại duy nhất chức năng truyền tải thông điệp bài ngoại. Rio Run thậm chí còn trắng trợn hơn khi mô tả người nhập cư là những “tù nhân” mang xiềng xích bị xâu thành dây, rồi bị “trục xuất” khi game kết thúc. Đây không còn là châm biếm hay hài hước chính trị; đó là sự phi nhân hóa có hệ thống, được tài trợ bằng ngân sách liên bang và phân phối trên nền tảng chính thức của chính phủ Mỹ.
Về mặt chất lượng kỹ thuật, toàn bộ năm trò chơi đều ở mức thấp đến mức đáng ngờ. Đồ họa sơ sài, cơ chế điều khiển thiếu chính xác, và thiết kế gameplay gần như không tồn tại. Theo quan sát của GameN Pro, sự cẩu thả này rất có thể là dấu hiệu cho thấy các sản phẩm được tạo ra bằng công cụ AI hoặc bởi những lập trình viên nghiệp dư, phù hợp với phong cách “vibe-coding” – lập trình dựa trên cảm tính thay vì kiến thức chuyên môn. Điều đáng lo ngại hơn cả chất lượng game là việc các bài đăng quảng bá trên mạng xã hội sử dụng logo của Xbox, Nintendo và Sega mà không rõ có được phép hay không. The Tetris Company đã gián tiếp cảnh báo khi tuyên bố “chúng tôi tin vào sức mạnh kết nối và đoàn kết mọi người, không phải chia rẽ họ” và nhấn mạnh “chúng tôi rất nghiêm túc trong việc xử lý vi phạm bản quyền”.
Vấn đề sâu xa hơn nằm ở chiến lược nhắm đến nhóm nhân khẩu học nam giới trẻ tuổi đam mê game. Theo phân tích của George E. Osborn, tác giả cuốn Power Play: Videogames, Politics, and the Battle for Global Influence, nội dung này hoạt động hiệu quả vì nó bắt chước cách các meme lan truyền trên mạng xã hội: khai thác văn hóa đại chúng quen thuộc, mang giọng điệu hỗn loạn và phá cách, đồng thời tạo cảm giác “nổi loạn” từ một kênh truyền thông chính thức vốn dĩ nghiêm túc. Osborn chỉ ra rằng nền tảng của chiến lược này bắt nguồn từ phong trào Gamergate năm 2014, khi Steve Bannon và Breitbart đã biến một chiến dịch quấy rối trong cộng đồng game thành lực lượng chính trị phục vụ cánh hữu Mỹ. Những thanh niên tham gia Gamergate thập kỷ trước giờ đã nắm giữ các vị trí quyền lực, cho phép họ định hình narratives trực tuyến và tiếp cận thế hệ mới thông qua hệ sinh thái mạng xã hội ngày càng phân mảnh.
Nhìn chung, “White House Arcade” là một minh chứng rõ ràng và đáng báo động về việc trò chơi điện tử đang bị biến thành công cụ tuyên truyền chính trị ở cấp độ nhà nước. Dẫu vậy, cộng đồng game thủ toàn cầu cần nhận thức rằng đây không phải lần đầu tiên và chắc chắn sẽ không phải lần cuối cùng quyền lực chính trị cố gắng “mượn áo” văn hóa game để phục vụ nghị trình riêng. Việc The Tetris Company lên tiếng là một tín hiệu tích cực, nhưng sự im lặng của Xbox, Nintendo và Sega trước việc logo của họ bị sử dụng trong các bài quảng bá là một sự thất vọng lớn. Giá trị cốt lõi của trò chơi điện tử nằm ở khả năng kết nối con người vượt qua mọi ranh giới – không phải để xây thêm những bức tường, dù là bằng gạch Tetris hay bằng lời lẽ thù hận. Và khi chính phủ của quốc gia hùng mạnh nhất thế giới quyết định biến game thành vũ khí chính trị, thì trách nhiệm bảo vệ linh hồn của văn hóa game không chỉ thuộc về các công ty sở hữu bản quyền, mà thuộc về tất cả những ai từng cầm tay cầm và tin rằng trò chơi xứng đáng được đối xử tốt hơn thế.