Nỗ lực đưa Ba Lan hội nhập vào khung pháp lý tài sản số chung của châu Âu đã vấp phải rào cản lớn khi Quốc hội nước này không thể đảo ngược quyền phủ quyết của Tổng thống đối với dự luật tiền mã hóa mới.
Quốc hội Ba Lan vừa trải qua một phiên bỏ phiếu đầy căng thẳng vào thứ Sáu tuần qua. Kết quả cuối cùng đã giáng một đòn mạnh vào nỗ lực của Thủ tướng Donald Tusk trong việc đồng bộ hóa quy định trong nước với khung pháp lý MiCA của Liên minh châu Âu (EU).
Tại Hạ viện (Sejm), phe ủng hộ dự luật đã thiếu mất 18 phiếu để đạt được đa số ba phần năm cần thiết nhằm bác bỏ quyền phủ quyết của Tổng thống Karol Nawrocki. Thất bại này buộc chính phủ liên minh của ông Tusk phải khởi động lại toàn bộ quy trình lập pháp từ con số không nếu muốn thiết lập một chế độ quản lý đối với tài sản kỹ thuật số.
Cuộc đối đầu chính trị gay gắt
Kết quả bỏ phiếu này là diễn biến mới nhất trong cuộc chiến giằng co giữa phe ủng hộ Tổng thống Nawrocki và liên minh ủng hộ EU của Thủ tướng Tusk. Trước đó vào thứ Hai, Tổng thống Nawrocki đã phủ quyết dự luật này với lý do các quy định quá phức tạp so với cách triển khai MiCA ở các nước EU khác. Ông lo ngại dự luật sẽ tạo ra gánh nặng, đẩy các công ty crypto trong nước phải di dời ra nước ngoài.
Ngược lại, Thủ tướng Tusk đã cố gắng kêu gọi Quốc hội bác bỏ quyền phủ quyết dựa trên các lo ngại về an ninh quốc gia. Ông cáo buộc rằng các cơ quan tình báo Nga và các nhóm tội phạm có tổ chức đang lợi dụng tài sản kỹ thuật số để tài trợ ngầm.
Đáp trả lại lập luận này, ông Zbigniew Bogucki, chánh văn phòng của Tổng thống, phát biểu: “Việc đứng trên bục này và nói rằng ‘Hoặc các vị bỏ phiếu cho mafia Nga hoặc bỏ phiếu cho dự luật của tôi’ là đưa ra một sự lựa chọn sai lầm và ông biết rõ điều đó”.
Cộng đồng doanh nghiệp chia rẽ
Các nhóm ngành công nghiệp tại Ba Lan cũng có những phản ứng trái chiều về dự luật này. Một số ý kiến ủng hộ coi đây là bước đi cần thiết để minh bạch hóa quy định. Tuy nhiên, nhiều người khác cảnh báo các yêu cầu trong luật là quá khắt khe.
CEO của Zondacrypto, một trong những sàn giao dịch lớn nhất tại quốc gia này, trước đó đã mô tả dự luật là một “bước lùi”. Ông cho rằng nó có nguy cơ hình sự hóa các hoạt động phát triển blockchain cốt lõi.
Thị trường vẫn tăng trưởng bất chấp khoảng trống pháp lý
Sự bế tắc về mặt quản lý khiến Ba Lan trở thành một ngoại lệ duy nhất khi các nước láng giềng trong EU đều đang gấp rút triển khai MiCA. Khung pháp lý này đã bắt đầu có hiệu lực đầy đủ vào cuối tháng 12 năm 2024. Các quốc gia như Đức, Malta, Hà Lan và Litva đã bắt đầu cấp phép cho các nhà cung cấp dịch vụ tài sản crypto theo khung quy định mới.
Mặc dù thiếu vắng khung pháp lý, thị trường crypto tại quốc gia này vẫn tiếp tục mở rộng. Theo số liệu từ Chainalysis, nước này xếp thứ tám tại châu Âu về tổng giá trị tiền mã hóa nhận được trong giai đoạn từ tháng 7 năm 2024 đến tháng 6 năm 2025. Khối lượng giao dịch ghi nhận mức tăng trưởng hơn 50% so với cùng kỳ năm trước. Ước tính có khoảng 7,9 triệu người dân, tương đương một phần năm dân số, hiện đang sử dụng tiền mã hóa.
Trong khi đó, Ủy ban châu Âu đang xem xét các đề xuất nhằm tập trung hóa việc quản lý các sàn giao dịch crypto trên toàn khối dưới một cơ quan giám sát duy nhất, mô phỏng theo Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC). Động thái này có thể làm giảm tầm quan trọng của các quy định riêng lẻ tại từng quốc gia thành viên trong tương lai, dù sẽ mất nhiều năm để đàm phán và thực thi.
Hiện tại, Ba Lan vẫn đang đứng trước ngã ba đường trong việc định hình tương lai cho nền kinh tế số của mình.