Một công ty Texas đề xuất tái sử dụng lò phản ứng hạt nhân quân sự để cung cấp năng lượng ổn định, giá rẻ cho hạ tầng AI đang bùng nổ.

Ngày 25/12/2025, HGP Intelligent Energy – một công ty năng lượng có trụ sở tại Texas – đã gửi đề xuất lên Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) nhằm xin bảo lãnh vay cho dự án đầy tham vọng: tái sử dụng hai lò phản ứng hạt nhân đã nghỉ hưu từ Hải quân Mỹ để cung cấp điện cho trung tâm dữ liệu AI tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge, Tennessee.

Dự án – được đặt trong khuôn khổ “Sứ mệnh Genesis” thời cựu Tổng thống Donald Trump – hướng đến việc tận dụng cơ sở hạ tầng hạt nhân quân sự sẵn có, thay vì xây mới từ đầu.

Nguồn năng lượng hạt nhân “đã qua sử dụng”

Hải quân Mỹ hiện đang ngừng hoạt động hàng loạt tàu sân bay và tàu ngầm hạt nhân, bao gồm:

• Tàu sân bay lớp Nimitz (dùng lò Westinghouse A4W) – như USS Nimitz (ra服役 năm 1975), hiện đang trong chuyến tuần tra cuối cùng.
• Tàu ngầm tấn công lớp Los Angeles (dùng lò General Electric S8G) – khoảng 1/3 trong số 62 chiếc đã được loại biên.

Các lò này đã vận hành hơn 50 năm mà không có sự cố phóng xạ nào, chứng minh độ tin cậy và an toàn vượt trội.

Lợi thế vượt trội về chi phí và thời gian

• Công suất: 450–520 megawatt (MW) – đủ để vận hành nhiều cụm trung tâm dữ liệu AI.
• Chi phí: 1–4 triệu USD/MW, chỉ bằng một phần nhỏ so với xây lò hạt nhân mới hoặc triển khai lò mô-đun nhỏ (SMR) do Amazon, Microsoft hay Google theo đuổi.
• Thời gian triển khai: Nhanh hơn nhiều, vì không cần thiết kế từ đầu – chỉ cần tái kích hoạt và chuyển đổi mục đích.

Nếu được phê duyệt, đây sẽ là lần đầu tiên lò phản ứng quân sự Mỹ được chuyển đổi sang dùng dân sự.

Kế hoạch tài chính và trách nhiệm

• Tổng đầu tư: 1,8–2,1 tỷ USD, bao gồm chi phí hạ tầng, chuyển đổi và an toàn.
• Yêu cầu: HGP đang xin bảo lãnh vay từ DOE để giảm rủi ro tài chính.
• Cam kết dài hạn:
• Thiết lập quỹ tháo dỡ (decommissioning fund) – yếu tố then chốt, vì chi phí tháo dỡ tàu sân bay hạt nhân từng gấp hơn 10 lần so với tàu thường.
• Chia sẻ doanh thu với chính phủ liên bang.

Bối cảnh: Cơn khát năng lượng của AI

Theo ước tính, trung tâm dữ liệu sẽ chiếm 9% nhu cầu điện toàn nước Mỹ vào năm 2035. Các công ty công nghệ đang tìm mọi cách để đảm bảo nguồn điện ổn định, carbon thấp và giá cả hợp lý – từ tuabin phản lực đã qua sử dụng đến lò hạt nhân mô-đun.

Việc tái sử dụng lò phản ứng Hải quân là giải pháp thông minh, bền vững và kinh tế, vừa giảm rác thải hạt nhân, vừa giải quyết bài toán năng lượng cho kỷ nguyên AI.

Dự án của HGP Intelligent Energy không chỉ là bước đi táo bạo về kỹ thuật, mà còn là mô hình mẫu cho kinh tế tuần hoàn trong năng lượng hạt nhân. Nếu thành công, nó có thể mở ra một làn sóng tái sử dụng cơ sở hạ tầng quân sự cho mục đích dân sự – biến “vũ khí cũ” thành “nền tảng mới” cho tương lai số.