Paul Chowles, cựu nhân viên Cơ quan Phòng chống Tội phạm Quốc gia Anh (NCA), bị kết án 5,5 năm tù vì đánh cắp 50 Bitcoin, trị giá 77.000 USD vào năm 2017, nay đã tăng lên hơn 5,6 triệu USD. Vụ trộm được che giấu qua dịch vụ trộn tiền Bitcoin Fog, nhưng đã bị phát hiện nhờ phân tích blockchain.

Chi tiết vụ án

Paul Chowles, 42 tuổi, từ Bristol, bị Tòa án Tối cao Liverpool kết án vào ngày 16/7/2025 sau khi nhận tội trộm cắp, chuyển giao tài sản phạm pháp và che giấu tài sản phạm pháp. Chowles là thành viên đội điều tra của NCA nhắm vào Silk Road 2.0, một chợ đen trực tuyến ra mắt vào cuối năm 2013, chỉ một tháng sau khi FBI đóng cửa Silk Road ban đầu và bắt giữ nhà sáng lập Ross Ulbricht.

Trong quá trình điều tra Thomas White, đồng sáng lập Silk Road 2.0, bị bắt vào năm 2014, NCA đã tịch thu 97 Bitcoin từ ví của White. Chowles, với vai trò phân tích và trích xuất dữ liệu từ các thiết bị bị tịch thu, đã lợi dụng vị trí để đánh cắp 50 Bitcoin từ ví “nghỉ hưu” của White trong hai ngày 6-7/5/2017. Tại thời điểm đó, số Bitcoin này trị giá khoảng 77.000 USD (60.000 GBP), nhưng đến năm 2025, giá trị đã tăng vọt lên hơn 5,6 triệu USD (4,4 triệu GBP) do giá Bitcoin tăng mạnh, đạt hơn 120.000 USD.

Cách thức che giấu và phát hiện

Chowles sử dụng dịch vụ trộn tiền mã hóa Bitcoin Fog để phân tán 50 Bitcoin thành nhiều giao dịch nhỏ, nhằm che giấu nguồn gốc. Ông ta chuyển đổi một phần Bitcoin thành tiền mặt thông qua thẻ ghi nợ hỗ trợ tiền mã hóa của Cryptopay và Wirex, thực hiện 279 giao dịch với tổng cộng 144.580 GBP (khoảng 144.580 USD). Theo Dịch vụ Công tố Hoàng gia (CPS), Chowles đã thu lợi tổng cộng khoảng 613.147 GBP (821.345 USD) từ hành vi phạm pháp.

Vụ trộm ban đầu bị quy cho Thomas White, với giả định rằng White đã truy cập ví của mình trong khi bị giam giữ. Tuy nhiên, White kiên quyết phủ nhận và vào năm 2022, sau khi được thả, đã báo cho Cảnh sát Merseyside rằng chỉ NCA mới có quyền truy cập vào khóa riêng của ví tiền mã hóa của anh ta. Cuộc điều tra được mở lại, và với sự hỗ trợ từ công ty phân tích blockchain Chainalysis, cảnh sát đã lần ra dấu vết các giao dịch dù đã qua trộn lẫn.

Cảnh sát Merseyside tìm thấy một chiếc iPhone liên kết Chowles với các tài khoản chuyển Bitcoin, cùng lịch sử tìm kiếm liên quan đến sàn giao dịch tiền mã hóa. Đặc biệt, các sổ tay trong văn phòng của Chowles chứa tên người dùng, mật khẩu và thông tin liên quan đến tài khoản tiền mã hóa của White, trở thành bằng chứng then chốt.

Hậu quả và ý nghĩa

Chowles bị NCA sa thải vào ngày 11/7/2025, và CPS đang tiến hành tịch thu tài sản để thu hồi lợi nhuận từ hành vi phạm tội. Thẩm phán David Aubrey tại Tòa án Liverpool nhận định: “Nếu không bị bắt, ông sẽ tiếp tục hưởng lợi từ hành vi sai trái của mình”. Khoảng 470.000 GBP giá trị Bitcoin đã được thu hồi từ Chowles.

Vụ việc cho thấy những lỗ hổng trong quản lý tài sản số bị tịch thu bởi các cơ quan thực thi pháp luật. “Không ai đứng trên luật pháp”, ông John Black, Thanh tra trưởng Cảnh sát Merseyside, nhấn mạnh. Vụ án cũng nhấn mạnh vai trò của phân tích blockchain trong việc truy vết các giao dịch mờ ám, ngay cả khi sử dụng các dịch vụ trộn tiền.

Tác động đến cộng đồng blockchain

Vụ án này gây chú ý trong cộng đồng game thủ và nhà đầu tư tiền mã hóa tại Việt Nam, nơi các dự án blockchain như game DeFi và NFT đang phát triển mạnh. Nó nhắc nhở về tầm quan trọng của việc quản lý an toàn tài sản số và tính minh bạch của blockchain, vốn vừa là công cụ cho tội phạm, vừa là sổ cái bất biến để thực thi công lý.

Cộng đồng cần rút ra bài học từ vụ việc này, đặc biệt trong việc bảo vệ khóa riêng và sử dụng các dịch vụ đáng tin cậy. “Blockchain là con dao hai lưỡi – nó có thể che giấu tội phạm, nhưng cũng là bằng chứng không thể xóa bỏ”, một nhà phát triển blockchain tại Hà Nội nhận xét.