Giấc mơ về một kỳ thế vận hội danh giá dành riêng cho Thể thao điện tử (Esports) đang đứng trước nguy cơ tan vỡ khi Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) quyết định tạm dừng vô thời hạn các hoạt động của ủy ban chuyên trách, giữa bối cảnh tổ chức này đang phải chật vật giải quyết hàng loạt bài toán về tài chính và định hướng.

Theo các nguồn tin từ hãng thông tấn Kyodo (Nhật Bản), Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) đã chính thức quyết định “tạm dừng các hoạt động của Ủy ban Thể thao điện tử”. Từng được kỳ vọng sẽ là một bước tiến lịch sử của ngành công nghiệp game khi được cựu Chủ tịch Thomas Bach công bố tại Thế vận hội Paris 2024, dự án Olympic Esports Games giờ đây dường như đã hoàn toàn đình trệ, kéo theo sự tan rã của nhóm công tác chuyên trách.

Quan điểm cứng rắn từ tân Chủ tịch IOC

Kirsty Coventry, người vừa đảm nhận chiếc ghế Chủ tịch IOC từ tháng 6/2025 và được biết đến với tư tưởng bảo vệ mạnh mẽ các môn thể thao truyền thống, đã gửi một thông điệp nội bộ tới các thành viên ủy ban vào cuối tháng 1 vừa qua.

Bà tuyên bố sẽ “chịu trách nhiệm thúc đẩy vấn đề này từ nay về sau”, đồng thời nhấn mạnh rằng trong giai đoạn tiếp theo, IOC cần “một cách tiếp cận tích hợp hơn, bám sát và gắn chặt với chiến lược tổng thể của Phong trào Olympic”. Theo nhận định từ giới quan sát, đây là một cách thức ngoại giao khéo léo để chính thức gạt bỏ nhóm công tác về Esports. Một nguồn tin giấu tên cũng xác nhận với Kyodo rằng các hoạt động của ủy ban này trên thực tế đã “đi đến hồi kết”.

Sự đổ vỡ với Ả Rập Xê Út và gánh nặng tài chính

Dự án Olympic Esports Games ban đầu được ấn định tổ chức vào năm 2025 thông qua một thỏa thuận hợp tác với Ả Rập Xê Út. Tuy nhiên, sự kiện này sau đó bị lùi sang năm 2027 và cuối cùng bị thông báo hủy bỏ vào ngày 30/10/2025 do sự sụp đổ trong các cuộc đàm phán giữa IOC và giới chức Ả Rập. Dù từng khẳng định dự án chỉ đang bước vào giai đoạn “tạm dừng và suy ngẫm”, Chủ tịch Coventry hiện tại dường như đã quyết định chấm dứt hoàn toàn mọi cuộc thảo luận liên quan.

Nguyên nhân sâu xa của quyết định này được cho là bắt nguồn từ những áp lực tài chính khổng lồ:

• Kế hoạch thử nghiệm đưa một số môn thể thao Mùa hè vào Thế vận hội Mùa đông (dự kiến tại giải French Alps 2030) đã bị hủy bỏ.
• Thế vận hội Brisbane 2032 tại Úc dự kiến sẽ phải cắt giảm đáng kể số lượng môn thi đấu do thiếu hụt ngân sách.

Trong bối cảnh phải chật vật thắt lưng buộc bụng để duy trì các bộ môn truyền thống, Thể thao điện tử rõ ràng không còn là ưu tiên hàng đầu của giới lãnh đạo IOC.

Rào cản mang tính cốt lõi của hệ thống Olympic

Bên cạnh yếu tố tài chính, sự bế tắc của IOC còn đến từ những mâu thuẫn nội tại và rào cản cấu trúc khó có thể vượt qua:

• Tính độc quyền và bản quyền: IOC tỏ ra bất lực trong việc tìm kiếm giải pháp dung hòa mô hình Olympic truyền thống với quyền sở hữu trí tuệ khắt khe của các gã khổng lồ ngành game như Riot Games, Epic Games, Valve hay Capcom.
• Định kiến về nội dung: Các cuộc tranh cãi nội bộ về tính chất “bạo lực” của nhiều tựa game phổ biến, đặc biệt là Counter-Strike và các dòng game bắn súng góc nhìn thứ nhất (FPS), vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.
• Sự cạnh tranh từ các đối thủ: Tổ chức này đang hoàn toàn lép vế trước tốc độ triển khai của dự án Esports Nations Cup do Ả Rập Xê Út hậu thuẫn – một quốc gia sở hữu nguồn lực tài chính dồi dào và không bị trói buộc bởi những quy chuẩn lịch sử khắt khe.

Sự bế tắc của IOC hoàn toàn trái ngược với động thái cởi mở của Hội đồng Olympic Châu Á (OCA). Tại Đại hội Thể thao Châu Á (Asian Games) dự kiến diễn ra ở Nhật Bản trong vài tháng tới, các bộ môn như League of Legends, Honor of Kings và PUBG Mobile vẫn sẽ góp mặt như những môn thi đấu chính thức.

Đối với nhiều tổ chức và nhà đầu tư đang khao khát tìm kiếm một giải pháp thay thế mang tính toàn cầu và được công nhận rộng rãi hơn hệ thống của Ả Rập Xê Út, cánh cửa mang tên Olympic Esports Games có lẽ đã chính thức khép lại.