Nền tảng prediction market Kalshi đang đối mặt với làn sóng chỉ trích sau khi lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Israel, làm dấy lên câu hỏi về ranh giới đạo đức trong ngành dự đoán thị trường.

CEO Tarek Mansour của Kalshi đã lên tiếng bảo vệ cách nền tảng xử lý hợp đồng dự đoán gây tranh cãi liên quan đến lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei, sau khi ông này thiệt mạng trong cuộc không kích chung của Mỹ và Israel vào rạng sáng thứ Bảy.

“Chúng tôi không niêm yết các thị trường gắn trực tiếp với cái chết. Khi có những thị trường mà kết quả tiềm năng liên quan đến cái chết, chúng tôi thiết kế các quy tắc để ngăn người dùng kiếm lời từ điều đó,” ông Mansour viết trên X.

Hợp đồng mang tên “Ali Khamenei còn là lãnh tụ tối cao?” đã được mở từ ngày 9/1 và ghi nhận tổng khối lượng giao dịch hơn 50 triệu USD, trong đó riêng ngày thứ Bảy đạt khoảng 20 triệu USD, theo nhà phân tích prediction market Dustin Gouker.

On Khamenei:

We don’t list markets directly tied to death. When there are markets where potential outcomes involve death, we design the rules to prevent people from profiting from death. That is what we did here.

I know some of you disagree and prefer that we list these…

— Tarek Mansour (@mansourtarek_) March 1, 2026

Cơ chế thanh toán gây tranh cãi

Theo điều khoản hợp đồng đã đăng ký với Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), nếu Khamenei qua đời, các vị thế sẽ được thanh toán theo mức giá giao dịch cuối cùng trước thời điểm ông này thiệt mạng, thay vì xử lý theo kiểu nhị phân “Có”. Ông Mansour cho biết mức giá đó được ghi nhận lúc 1 giờ 14 phút sáng theo giờ miền Đông Mỹ hôm thứ Bảy. Những nhà đầu tư giao dịch sau thời điểm ông Khamenei thiệt mạng sẽ được hoàn trả toàn bộ chi phí đầu vào.

Tuy nhiên, quá trình thanh toán không diễn ra suôn sẻ. Kalshi tạm dừng giao dịch vào khoảng 2 giờ 59 phút chiều và chính thức đóng hợp đồng lúc 10 giờ 06 phút tối cùng ngày. Nền tảng đã phải đưa ra hai thông báo làm rõ trong ngày, thừa nhận rằng ngôn ngữ trong điều khoản thanh toán trước đó “có thể gây hiểu nhầm về mặt ngữ pháp.”

Sự mơ hồ nằm ở chỗ: điều khoản nộp CFTC ghi “mức giá giao dịch cuối cùng (trước khi xảy ra cái chết)”, trong khi trang thị trường lại hiển thị “mức giá giao dịch cuối cùng trước khi có xác nhận báo cáo về cái chết.” Khoảng thời gian giữa lúc ông Khamenei thực sự qua đời và khi truyền thông xác nhận thông tin đã tạo ra nhiều giờ giao dịch gây tranh cãi.

Bị chỉ trích là “thị trường ủy nhiệm cho ám sát”

Phần lớn làn sóng phản ứng tập trung vào cách Kalshi quảng bá hợp đồng này. Trong khi các thông tin về cái chết của ông Khamenei đang lan truyền vào sáng thứ Bảy, Kalshi đăng lên X: “TIN NÓNG: Tỷ lệ Ali Khamenei rời ghế lãnh tụ tối cao đã tăng vọt lên 68%.” Ông Mansour đã chia sẻ lại bài đăng đó.

Amanda Fischer, cựu chánh văn phòng Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), hiện công tác tại tổ chức Better Markets, mô tả đây là “gần như một thị trường ủy nhiệm cho vụ ám sát.”

Nhiều ý kiến khác còn chỉ ra điều mà họ cho là sự thiếu nhất quán trong lập luận của Kalshi. Trước đây, nền tảng này từng vận hành hợp đồng “Ai sẽ tham dự lễ nhậm chức của ông Trump?”, trong đó có cả tùy chọn đặt cược vào Jimmy Carter. Khi cựu Tổng thống Carter qua đời cuối tháng 12/2024 ở tuổi 100, Kalshi đã thanh toán hợp đồng với kết quả “Không”, tức là vẫn xử lý dựa trên cái chết của một người. “Các bạn thanh toán dựa trên cái chết, chỉ là không làm vậy khi nó đem lại tiền cho bạn,” một bài đăng được chia sẻ rộng rãi trên X đã viết.

Kalshi promoting a Khamenei "leaves office" market while everyone thinks he's dead, knowing that if he is dead they freeze the market and pocket the fees. Just incredibly cynical stuff.

I'm a big fan of Kalshi and prediction markets generally, but this is really horrible… pic.twitter.com/JECT8kyCNt

— Kostya Medvedovsky (@kmedved) February 28, 2026

Áp lực từ chính giới Mỹ

Vụ việc nổ ra đúng lúc ngành prediction market đang chịu sức ép từ phía chính trị. Trước đó vài ngày, sáu thượng nghị sĩ Mỹ thuộc đảng Dân chủ do Thượng nghị sĩ Adam Schiff dẫn đầu đã gửi thư tới Chủ tịch CFTC Michael Selig, kêu gọi cơ quan này cấm các hợp đồng liên quan đến cái chết của cá nhân, dẫn chiếu các hợp đồng gây tranh cãi trên nền tảng Polymarket liên quan đến Venezuela và Ukraine.

Liên minh Thị trường Dự đoán (Coalition for Prediction Markets), một nhóm vận động ngành có sự tham gia của Kalshi, đã phản hồi rằng “các hợp đồng liên quan đến cái chết không có chỗ đứng trên các sàn giao dịch Mỹ” và các nền tảng được quản lý đã cấm những loại hợp đồng này.

Trong khi đó, ông Mansour cho rằng thị trường dự đoán về Khamenei phục vụ các mục đích chính đáng, bao gồm nhận định về địa chính trị, kinh tế và an ninh quốc gia liên quan đến sự thay đổi lãnh đạo Iran.

Kalshi luôn tự định vị mình là nền tảng tuân thủ quy định nghiêm ngặt nhất trong ngành prediction market, vốn tạo ra hơn 44 tỷ USD tổng khối lượng giao dịch trong năm ngoái. Thư của các thượng nghị sĩ đặt ra hạn chót ngày 9/3 để CFTC đưa ra phản hồi.