Trong bối cảnh thiếu hụt DRAM toàn cầu, RTX 4080 giả xuất hiện ngày càng nhiều trên thị trường đồ cũ, biến cơn khát card đồ họa thành mảnh đất màu mỡ cho các chiêu trò lừa đảo tinh vi.
Tình trạng thiếu hụt DRAM kéo dài đang đẩy giá card đồ họa lên mức cao chưa từng thấy. Không chỉ game thủ chịu thiệt, thị trường GPU cũ cũng trở nên hỗn loạn khi các đối tượng lừa đảo lợi dụng tâm lý săn hàng rẻ để tung ra những sản phẩm giả mạo ngày càng khó phát hiện.
Một vụ việc gây xôn xao cộng đồng phần cứng tại Trung Quốc vừa được phơi bày qua video của một kỹ thuật viên sửa card đồ họa có tiếng, thường được biết đến với biệt danh “Brother Zhang”. Nhân vật này đã trực tiếp mổ xẻ một chiếc card được rao bán dưới tên Gigabyte GeForce RTX 4080 16GB Aero OC, vốn là phiên bản cao cấp của dòng RTX 4080, từng có giá niêm yết khoảng 1.199 USD khi ra mắt.
Điều khiến người mua chú ý là mức giá rao bán chỉ khoảng 143,5 USD, tương đương hơn 3,5 triệu đồng. Người bán cho biết card đã hỏng, không hoạt động, nên cần thanh lý gấp. Với những ai có kinh nghiệm sửa chữa, đây có thể là “món hời” nếu chỉ cần thay PCB hoặc phục hồi linh kiện.
Tuy nhiên, ngay khi tháo card, hàng loạt dấu hiệu bất thường xuất hiện. Cổng PCIe bị hư hỏng, bảng mạch nứt một phần, ốc vít lỏng lẻo, cho thấy card đã từng bị can thiệp trước đó. Những chi tiết này vẫn chưa phải điều tệ nhất.
Sau khi tiếp tục kiểm tra sâu hơn, Brother Zhang phát hiện con chip đồ họa bên trong hoàn toàn không phải AD103 thuộc kiến trúc Ada Lovelace của RTX 4080. Thay vào đó, đây là GA106, con chip Ampere vốn được dùng trên RTX 3060 Mobile, tức GPU laptop. Phần khắc mã trên bề mặt chip được làm giả khá tinh vi, nhưng vẫn không qua mắt được người có kinh nghiệm.
Chưa dừng lại ở đó, bộ nhớ GDDR6X đi kèm cũng bị nghi ngờ là hàng tái chế, lỗi hoặc thậm chí là chip giả. Với việc cả GPU lẫn VRAM đều không đúng chuẩn và gần như vô dụng, người mua coi như mất trắng.
Thực tế, đây không phải chiêu trò hoàn toàn mới. Trước đây, đã từng xuất hiện các xưởng tại Trung Quốc “độ” chip GPU laptop thành card desktop để bán ra thị trường xám. Tuy nhiên, trong bối cảnh khan hiếm DRAM và nguồn cung card đồ họa bị siết chặt, những thủ đoạn này đang quay trở lại với mức độ tinh vi hơn.
Theo nhiều nguồn tin trong ngành, NVIDIA đã cắt giảm nguồn cung GPU cho các đối tác tới khoảng 20%, khiến giá card mới và cũ đều bị đẩy lên cao. Trong khi đó, AMD tuyên bố cố gắng giữ giá sát mức đề xuất, nhưng áp lực thị trường có thể khiến điều này khó duy trì lâu dài.
Lịch sử cho thấy, mỗi khi thị trường phần cứng rơi vào khủng hoảng, lừa đảo lại nở rộ. Từ giai đoạn đào coin bùng nổ cho tới thời kỳ COVID-19, card đồ họa giả, tráo linh kiện hay “hàng mới nhưng ruột cũ” chưa bao giờ biến mất. Hiện nay, ngay cả những sản phẩm được rao là còn seal, chưa bóc hộp, nếu đến từ người bán thiếu uy tín, cũng tiềm ẩn rủi ro lớn.
Trong bối cảnh đó, game thủ và người dùng phổ thông cần đặc biệt thận trọng khi mua GPU cũ. Giá rẻ bất thường hiếm khi là may mắn, mà thường là cái bẫy được giăng sẵn. Và câu chuyện chiếc RTX 4080 giả này là một lời cảnh báo rõ ràng rằng, trong cơn khát card đồ họa, sự tỉnh táo quan trọng không kém hiệu năng.