Microsoft sẽ mở rộng công nghệ phân phối shader biên dịch sẵn sang NVIDIA và Intel trong tháng 10, sau khi triển khai trên AMD cùng một số thiết bị Qualcomm. Gears of War: E-Day là game lớn đầu tiên tận dụng hệ thống này, với Microsoft cho biết thời gian chuẩn bị shader có thể giảm khoảng 95%.

Advanced Shader Delivery được phát triển nhằm xử lý hai vấn đề lâu năm của game PC: màn hình chờ biên dịch shader kéo dài khi khởi động lần đầu và những cú khựng hình xuất hiện khi game phải compile shader ngay trong lúc chơi. Thay vì để từng máy tính tự thực hiện toàn bộ công việc, Microsoft chuyển phần lớn quá trình này sang giai đoạn trước khi game đến tay người chơi.

Công nghệ hoạt động trên Direct3D 12 và Windows 11. Nhà phát triển trước tiên thu thập các trạng thái shader của game thành một cơ sở dữ liệu tiêu chuẩn mang tên State Object Database, viết tắt SODB.

Dữ liệu này sau đó được kết hợp với shader compiler của từng hãng GPU để tạo Precompiled Shader Database, hay PSDB. Phiên bản shader đã được biên dịch phù hợp với phần cứng và driver của người chơi có thể được tải xuống cùng game thay vì phải tạo lại hoàn toàn trên máy cá nhân.

Đây là khác biệt quan trọng so với shader cache thông thường. Một game PC truyền thống thường phân phối shader ở dạng trung gian, rồi driver phải chuyển chúng thành mã dành riêng cho GPU trong quá trình khởi động hoặc khi shader lần đầu được gọi.

Việc compile trước khi chơi có thể giải quyết vấn đề nhưng khiến người dùng phải nhìn màn hình “Compiling Shaders” trong nhiều phút. Nếu studio bỏ qua bước này và compile ngay khi cần, game có nguy cơ khựng đột ngột trong lúc nhân vật bước vào khu vực mới hoặc một hiệu ứng lần đầu xuất hiện.

Advanced Shader Delivery cố gắng loại bỏ cả hai lựa chọn bất tiện đó. Microsoft thực hiện phần compile ở phía hạ tầng, sau đó storefront phân phối đúng shader cache cho cấu hình phần cứng tương ứng.

Gears of War: E-Day là ví dụ mới nhất và lớn nhất của hệ thống. The Coalition phối hợp với nhóm DirectX để đưa ASD vào bản PC, trong bối cảnh trò chơi sử dụng Unreal Engine 5 cùng lượng shader tương đối lớn.

Microsoft cho biết trên một máy tính thông thường không có ASD, quá trình compile shader lần đầu của E-Day có thể kéo dài nhiều phút. Khi shader đã được phân phối sẵn, thời gian này giảm xuống chỉ còn vài giây, tương đương mức cắt giảm khoảng 95%.

Điều này đặc biệt đáng chú ý bởi quá trình chuẩn bị shader của E-Day được mô tả là rất dài. Với những máy CPU chậm hơn, thời gian compile truyền thống có thể còn kéo dài hơn nữa bởi công việc này phụ thuộc nhiều vào khả năng xử lý của CPU.

Công nghệ hiện đã hỗ trợ toàn bộ kiến trúc AMD RDNA từ RDNA 1 đến RDNA 4, miễn người dùng có driver Adrenalin 26.6.1 trở lên. Qualcomm Snapdragon X2 với driver tương thích cũng nằm trong danh sách hỗ trợ hiện tại.

Trong tháng 10, Microsoft sẽ bổ sung NVIDIA và Intel. Phía NVIDIA rộng hơn đáng kể khi danh sách bao gồm toàn bộ GPU GeForce RTX, thay vì giới hạn ở một vài thế hệ mới.

Điều này về lý thuyết đưa RTX 20, RTX 30, RTX 40 và RTX 50 cùng các thế hệ RTX mới hơn vào phạm vi hỗ trợ, miễn driver tương ứng đáp ứng yêu cầu của Microsoft. RTX Spark cũng được hãng liệt kê riêng trong danh sách.

Intel trước mắt hỗ trợ Arc B570, B580, Core Ultra Series 2 và Core Ultra Series 3. Các GPU Arc thế hệ cũ hơn hiện không xuất hiện trong danh sách Microsoft công bố cho đợt mở rộng này.

Yêu cầu hệ điều hành là Windows 11 24H2 hoặc mới hơn. Vì vậy, người đang sử dụng Windows 10 sẽ không nhận được lợi ích từ ASD ngay cả khi sở hữu GPU RTX tương thích.

Driver cũng đóng vai trò thiết yếu bởi shader đã biên dịch phụ thuộc vào compiler của từng nhà sản xuất GPU. Microsoft từng giải thích rằng việc cập nhật driver có thể khiến shader cache truyền thống mất hiệu lực, do compiler hoặc định dạng nội bộ thay đổi.

ASD được thiết kế để xử lý vấn đề này ở cấp hệ thống. Khi driver thay đổi, nền tảng có thể phát hiện sự khác biệt và cung cấp lại shader cache phù hợp thay vì bắt người dùng tự compile toàn bộ từ đầu.

Tuy nhiên, tính năng không hoạt động tự động với mọi game DirectX 12. Nhà phát triển phải thu thập shader state, kiểm thử SODB và cung cấp dữ liệu cho storefront trước khi shader có thể được compile và phân phối.

Microsoft đã mở tài liệu và công cụ cho tất cả nhà phát triển Direct3D 12. Điều này tạo điều kiện để ASD không chỉ tồn tại trong những game first-party Xbox, nhưng việc các studio và cửa hàng bên ngoài hệ sinh thái Microsoft có áp dụng rộng rãi hay không vẫn cần thời gian.

Storefront là một mắt xích quan trọng khác. Microsoft hiện hướng dẫn người chơi Gears of War: E-Day cài Xbox PC app trước khi tải game để trải nghiệm ASD trong implementation hiện tại.

The Coalition trước đây cho biết công nghệ sẽ xuất hiện trên các PC storefront được hỗ trợ và phạm vi cửa hàng sẽ tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, khả năng hỗ trợ thực tế có thể khác nhau theo từng cửa hàng, game và thời điểm.

Gears of War: E-Day hiện đang trong giai đoạn Early Access dành cho người sở hữu Premium Edition và một số người dùng Game Pass có Premium Upgrade. Game phát hành rộng rãi ngày 6/10 trên Xbox Series X|S và PC.

Sau E-Day, Call of Duty: Modern Warfare 4 là trò chơi lớn tiếp theo đã được Microsoft xác nhận hỗ trợ ASD. Game của Infinity Ward phát hành ngày 23/10 trên PS5, Xbox Series X|S, PC và Nintendo Switch 2.

Microsoft chưa công bố danh sách dài hơn ngoài hai trò chơi này. Vì vậy, chưa thể nói Advanced Shader Delivery sẽ lập tức trở thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với game Windows.

Lợi ích của công nghệ cũng cần được hiểu đúng phạm vi. ASD nhắm đến stutter phát sinh khi shader phải biên dịch trong runtime, một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của hiện tượng giật hình trên các bản PC hiện đại.

Nó không giải quyết mọi loại stutter. Game vẫn có thể khựng do stream asset, traversal giữa các khu vực, garbage collection, thread scheduling, CPU bottleneck, hệ thống anti-cheat hoặc những vấn đề riêng của engine.

Một bản port tối ưu kém vì vậy không tự nhiên trở nên hoàn hảo chỉ vì có shader biên dịch sẵn. ASD chỉ loại bỏ hoặc giảm mạnh một nguyên nhân cụ thể vốn đặc biệt dễ nhận thấy khi chơi game lần đầu.

Công nghệ cũng không phải hoàn toàn mới trong tháng này. Microsoft lần đầu giới thiệu ASD năm 2025 trên ROG Xbox Ally và Ally X, sau đó mở rộng sang PC sử dụng AMD Radeon trong năm 2026.

Ở giai đoạn đầu, Avowed từng được Microsoft dùng để thử nghiệm và ghi nhận thời gian khởi động giảm tới khoảng 85%. Đợt triển khai E-Day nâng con số đo được lên khoảng 95% trong workload shader của trò chơi này.

Việc NVIDIA tham gia có ý nghĩa lớn hơn về quy mô người dùng. GeForce RTX chiếm một phần đáng kể máy tính chơi game hiện nay, nên ASD khó trở thành một giải pháp phổ biến nếu chỉ giới hạn ở AMD hoặc một nhóm thiết bị handheld cố định.

NVIDIA đã xác nhận từ GDC 2026 rằng hãng đang phối hợp với Microsoft nhằm đưa Advanced Shader Delivery đến người dùng GeForce RTX. Thông báo mới cuối cùng đặt thời điểm triển khai vào ngay trong tháng 10.

Intel cũng tham gia sáng kiến từ giai đoạn phát triển. Microsoft muốn tạo ra một chuẩn shader distribution chung thay vì mỗi hãng GPU hoặc mỗi storefront phải xây hệ thống riêng biệt.

Theo quan sát của GameN Pro, đây mới là yếu tố có khả năng thay đổi cách phát triển game PC lâu dài. Shader compilation stutter tồn tại một phần vì PC có quá nhiều tổ hợp GPU, driver và phần cứng, khiến studio không thể đơn giản đóng gói một bộ shader cố định như trên console.

ASD biến bài toán đó thành một pipeline giữa developer, Microsoft, nhà sản xuất GPU và storefront. Game cung cấp trạng thái shader, hãng GPU cung cấp compiler, hệ thống phía server tạo cache phù hợp rồi cửa hàng chuyển nó tới đúng thiết bị.

Nếu quy trình này được Steam, Epic Games Store và các publisher lớn áp dụng rộng hơn, màn hình compile shader kéo dài trước lần chơi đầu hoặc những cú giật do shader mới xuất hiện có thể giảm đáng kể trên Windows.

Ngược lại, nếu công nghệ chỉ được tích hợp vào một số game Xbox hoặc Call of Duty, tác động đối với toàn bộ thị trường PC sẽ hạn chế. Đây là lý do danh sách game và storefront hỗ trợ trong những tháng tới quan trọng hơn con số 95% của riêng E-Day.

Một lợi ích phụ khác là mức tiêu thụ điện. Shader compilation trên CPU có thể tạo tải cao trong nhiều phút, đặc biệt trên laptop hoặc handheld, nên chuyển công việc sang phía cloud giúp giảm lượng điện và nhiệt phát sinh trước khi chơi.

Điều này giải thích tại sao Microsoft ban đầu giới thiệu ASD trên ROG Xbox Ally. Những thiết bị dùng pin được hưởng lợi đồng thời từ thời gian khởi động nhanh hơn, ít CPU load hơn và giảm khả năng stutter khi chơi.

Việc công nghệ giờ mở sang desktop cho thấy Microsoft không còn xem đây chỉ là tối ưu dành cho handheld. Toàn bộ dòng RTX cùng các GPU Intel mới đưa phạm vi tiềm năng sang hàng triệu PC Windows thông thường.

Advanced Shader Delivery sẽ mở hỗ trợ NVIDIA RTX và Intel trong tháng 10, trong khi AMD RDNA cùng Qualcomm Snapdragon X2 đã nằm trong phạm vi hiện tại. Gears of War: E-Day là phép thử lớn đầu tiên, còn Call of Duty: Modern Warfare 4 sẽ cho thấy hệ thống này có thể bắt đầu chuyển từ một công nghệ Xbox thành giải pháp shader chung cho game PC hay không.