Một người dùng RTX 4090 Founders Edition phát hiện một phần cụm lá tản nhiệt hình tam giác của card tự tách khỏi các heatpipe sau khi chiếc PC được di chuyển. Card vẫn hoạt động, nhưng nguyên nhân sự cố hiện chưa được xác định và sản phẩm cũng vừa hết thời hạn bảo hành ba năm của NVIDIA.
Sự việc được chủ tài khoản Maker_753 chia sẻ trên Reddit ngày 1/10. Người này cho biết một cụm tản nhỏ của RTX 4090 Founders Edition đã rơi khỏi card khi máy tính được di chuyển, để lại các heatpipe trơ ra tại vị trí trước đó được bao phủ bởi những lá kim loại.
Ảnh chụp cho thấy đây không phải toàn bộ heatsink của RTX 4090 bị bung khỏi PCB. Phần rơi ra là một cụm fin hình tam giác nằm ở một đầu hệ thống tản nhiệt Founders Edition, trong khi vapor chamber, các heatpipe và phần lớn khối tản chính vẫn nằm nguyên trên card.
Chủ nhân chiếc GPU cho biết đã tìm kiếm trên mạng nhưng không thấy trường hợp tương tự. Tại thời điểm hiện tại cũng chưa xuất hiện bằng chứng cho thấy đây là lỗi phổ biến trên RTX 4090 Founders Edition hay những mẫu Founders Edition khác.
Chiếc card được mua vào tháng 8/2023. Khi người dùng liên hệ NVIDIA sau sự cố, sản phẩm đã vượt quá thời hạn bảo hành ba năm dành cho card đồ họa Founders Edition.
Theo chính sách của NVIDIA, các sản phẩm Founders Edition mới được bảo hành ba năm kể từ ngày mua đối với lỗi sản xuất hoặc hỏng hóc linh kiện phần cứng. NVIDIA có thể sửa chữa hoặc thay thế sản phẩm đủ điều kiện, nhưng chính sách này không tiếp tục sau khi thời hạn bảo hành kết thúc.
Người dùng hiện cân nhắc sử dụng thermal epoxy để gắn lại phần tản nhiệt, song vẫn muốn tìm một dịch vụ sửa chữa chuyên nghiệp tại khu vực Seattle. Người này cho biết một số dịch vụ sửa GPU chuyên biệt có thể báo giá trên 400 USD, mức chi phí khiến phương án tự sửa trở nên hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, con số 400 USD chỉ là mức mà chủ card cho biết đã gặp khi tìm dịch vụ, không phải mức giá sửa chữa tiêu chuẩn được NVIDIA hay một hệ thống bảo hành chính thức công bố.
Nguyên nhân phần tản nhiệt tách ra hiện cũng chưa rõ. Một số thành viên Reddit nhận định cụm fin có thể được liên kết với heatpipe bằng vật liệu hàn và những chu kỳ nóng – lạnh lặp lại trong khoảng ba năm đã tạo ra các vết nứt, sau đó lực tác động lúc di chuyển máy khiến phần kim loại bung ra.
Giả thuyết này phù hợp với cơ chế hỏng mỏi nhiệt có thể xảy ra ở các mối nối kim loại, nhưng chưa có kiểm tra vật liệu hoặc xác nhận từ NVIDIA. Một số người khác nhìn ảnh lại cho rằng dấu vết còn lại giống epoxy hơn solder, cho thấy ngay cả phương thức liên kết chính xác tại điểm bị hỏng cũng đang gây tranh luận.
Vì vậy, chưa thể kết luận card bị lỗi sản xuất, lão hóa vật liệu hay chịu một lực cơ học đủ lớn trong quá trình di chuyển. Chủ máy cũng không nói chiếc PC từng bị rơi hoặc va đập mạnh trước khi phát hiện sự cố.
RTX 4090 Founders Edition sử dụng một hệ thống tản nhiệt có kích thước rất lớn. GPU truyền nhiệt tới vapor chamber, sau đó sáu heatpipe đường kính 8 mm đưa nhiệt sang các cụm lá tản để hai quạt đẩy không khí qua.
Thiết kế này đồng nghĩa cụm bị rơi chỉ chiếm một phần diện tích tản nhiệt tổng thể. Các heatpipe liên quan vẫn tiếp tục chạy qua những cụm fin khác, nên card không lập tức mất toàn bộ khả năng làm mát.
Dù vậy, chưa có dữ liệu thực nghiệm để khẳng định việc thiếu phần fin này “không ảnh hưởng đáng kể” như một số ý kiến trong thảo luận. Chủ card chưa công bố nhiệt độ GPU, hotspot, bộ nhớ, tốc độ quạt hoặc xung nhịp trước và sau khi phần tản nhiệt bị tách.
Ngay cả khi GPU vẫn hoạt động bình thường, diện tích trao đổi nhiệt thực tế đã giảm. Hệ thống điều khiển của GPU có thể tăng tốc độ quạt hoặc giảm xung nếu nhiệt độ vượt ngưỡng, nhưng mức thay đổi chỉ có thể xác định thông qua kiểm tra thực tế.
Việc tự dùng keo nhiệt cũng không đơn giản như dán một chi tiết trang trí. Mối nối giữa heatpipe và fin cần truyền nhiệt hiệu quả đồng thời chịu được sự giãn nở, rung động và nhiều chu kỳ nhiệt trong thời gian dài.
Thermal paste thông thường không có khả năng chịu lực để cố định cụm kim loại. Thermal epoxy có thể vừa truyền nhiệt vừa tạo liên kết cơ học, nhưng một lần dán không chính xác có thể khiến việc sửa chữa chuyên nghiệp sau này khó khăn hơn.
Phương án dùng dây rút hoặc vật liệu giữ tạm thời như một số người đề xuất trên mạng cũng không phải giải pháp lý tưởng cho một card đồ họa công suất cao. Một chi tiết kim loại không được cố định chắc trong thùng máy có thể chạm vào quạt hoặc các linh kiện khác nếu tiếp tục dịch chuyển.
Theo quan sát của GameN Pro, điều đáng chú ý nhất ở vụ việc không phải khả năng RTX 4090 FE đang gặp một “lỗi mới”, bởi hiện chỉ có một báo cáo. Sự cố cho thấy những card đồ họa kích thước lớn và có hệ thống tản phức tạp cũng có thể phát sinh hỏng hóc cơ học sau nhiều năm sử dụng, bên cạnh các vấn đề điện hoặc nhiệt thường được chú ý hơn.
RTX 4090 Founders Edition ra mắt cuối năm 2022 với giá đề xuất 1.599 USD và từng là card GeForce cao cấp nhất của thế hệ Ada Lovelace. Trọng lượng và kích thước lớn của hệ thống tản cũng là một trong những đặc điểm nổi bật nhất của sản phẩm ngay từ khi công bố.
Trường hợp này xuất hiện chỉ ít ngày sau một vụ RTX 4090 khác được chú ý vì đầu cấp nguồn gặp hư hỏng, nhưng hai sự cố không có mối liên hệ kỹ thuật. Một vụ liên quan đến đầu nối nguồn và nhiệt tại điểm tiếp xúc điện, còn trường hợp mới nằm ở chính cấu trúc cơ học của heatsink.
Hiện NVIDIA chưa đưa ra bình luận công khai về nguyên nhân cụm fin bị tách khỏi RTX 4090 Founders Edition này. Cho đến khi có thêm trường hợp tương tự hoặc phân tích trực tiếp phần bị hỏng, đây nên được xem là một sự cố cá biệt thay vì bằng chứng về lỗi thiết kế trên toàn bộ dòng card.