Star Wars Zero Company vừa ra mắt, Fire Emblem mới chuẩn bị lên Switch 2 và Rainbow Six bất ngờ bỏ FPS để chuyển sang đánh theo lượt, cho thấy các hãng lớn đang quan tâm trở lại tới một thể loại nhiều năm chủ yếu sống nhờ game AA và indie.
Sau nhiều năm không có XCOM mới, game chiến thuật theo lượt đang xuất hiện trở lại trong nhóm những dự án được đầu tư lớn. Chỉ trong vài tuần cuối mùa hè 2026, Star Wars Zero Company đã phát hành, Fire Emblem: Fortune’s Weave chuẩn bị ra mắt và Ubisoft bất ngờ biến Rainbow Six thành một game tactical turn-based hoàn toàn mới.
Đây không phải sự hồi sinh của một thể loại từng biến mất. PC vẫn liên tục có những cái tên như Jagged Alliance 3, Classified: France ’44, Tactical Breach Wizards hay gần đây là Warhounds. Khác biệt nằm ở quy mô IP và mức đầu tư đang quay trở lại.
Star Wars lấp khoảng trống mà XCOM để lại
Star Wars Zero Company là ví dụ gần nhất. Game phát hành ngày 27/8 trên PC, PS5 và Xbox Series X|S, do Bit Reactor phát triển cùng Lucasfilm Games và Electronic Arts.
Sự tương đồng với XCOM không phải ngẫu nhiên. Bit Reactor tập hợp nhiều nhà phát triển từng tham gia XCOM, Civilization và những series chiến thuật khác tại Firaxis.
Zero Company sử dụng cấu trúc quen thuộc gồm quản lý lực lượng ngoài nhiệm vụ và đưa một đội nhỏ vào các trận đánh theo lượt. Cover, vị trí, tầm bắn, khả năng đặc biệt của từng thành viên và nguy cơ mất nhân vật đều ảnh hưởng đến cách người chơi xử lý chiến trường.
Điểm khác biệt đến từ việc toàn bộ hệ thống được đặt trong giai đoạn cuối Clone Wars. Người chơi điều khiển Hawks, cựu sĩ quan Republic dẫn một nhóm lính đánh thuê chống lại Infinite Coil và mối đe dọa Shadow Plague.
Các thành viên không chỉ là những đơn vị có chỉ số khác nhau. Game xây dựng nhân vật riêng, nhiệm vụ cá nhân và Bonds để mối quan hệ giữa họ ảnh hưởng tới khả năng chiến đấu.
Đây chính là khoảng trống mà XCOM đã bỏ lại. XCOM 2 ra mắt từ năm 2016, còn Chimera Squad năm 2020 là một phần độc lập nhỏ hơn chứ không phải XCOM 3.
Firaxis những năm gần đây tập trung vào Marvel’s Midnight Suns và Civilization VII. Tính đến cuối tháng 8/2026, hãng chưa công bố XCOM 3.
Điều đáng chú ý vì Zero Company không chỉ vay mượn công thức. Nó còn cho thấy một studio có nhiều cựu thành viên XCOM tin rằng turn-based tactics vẫn đủ sức trở thành một dự án có presentation điện ảnh và gắn với thương hiệu Star Wars.
Rainbow Six cũng rời súng góc nhìn thứ nhất
Gamescom 2026 đem tới tín hiệu còn rõ hơn khi Ubisoft công bố Rainbow Six Tactics.
Đây là một thay đổi lớn đối với series vốn nhiều năm gắn liền với FPS. Thay vì trực tiếp điều khiển một Operator bóp cò như Rainbow Six Siege, người chơi trở thành Six và chỉ huy cả đội trong những trận đánh theo lượt.
Ubisoft vẫn giữ lại DNA của Siege. Trước khi tiến công, người chơi thu thập thông tin, lựa chọn Operator và chuẩn bị phương án tiếp cận.
Đội hình có tối đa bốn Operator được chọn từ 15 nhân vật. Mỗi người sở hữu gadget, khả năng và skill tree riêng.
Môi trường phá hủy vẫn đóng vai trò quan trọng. Tường có thể bị phá để mở đường bắn, loại bỏ cover hoặc tạo lối đột nhập mới, thay vì chỉ đóng vai trò cảnh nền cho bàn cờ chiến thuật.
Breach Planning còn cho phép lập trước nhiều hành động rồi kích hoạt đồng thời. Về ý tưởng, đây là cách Ubisoft chuyển những pha phối hợp phá cửa quen thuộc của Rainbow Six sang một hệ thống turn-based.
Game có các loại nhiệm vụ như giải cứu con tin, gỡ bom và tiêu diệt mục tiêu, với hơn 45 địa điểm được công bố. Giữa các nhiệm vụ, người chơi trở về headquarters để nâng cấp căn cứ và phát triển Operator.
Rainbow Six Tactics dự kiến phát hành trong năm 2027 trên PC, PS5 và Xbox Series X|S. Việc một thương hiệu FPS lớn được Ubisoft dùng cho game đánh theo lượt là dấu hiệu đáng chú ý hơn nhiều so với chỉ thêm một dự án chiến thuật mới vào thị trường.
Fire Emblem giữ một nhánh khác của thể loại
Ở phía Nintendo, Fire Emblem: Fortune’s Weave sẽ ra mắt ngày 17/9 và độc quyền Switch 2.
Fire Emblem chưa từng rời bỏ turn-based tactical RPG, nên đây không phải trường hợp một thương hiệu quay trở lại thể loại. Tuy nhiên, việc Nintendo đặt một dự án mới quy mô lớn ngay trong năm đầu của Switch 2 cho thấy chiến thuật theo lượt vẫn có vị trí trong danh mục first-party.
Fortune’s Weave xây dựng câu chuyện quanh bốn nhân vật Cai, Dietrich, Theodora và Leda. Mỗi người tham gia Heroic Games vì mục tiêu riêng, trước khi các tuyến truyện kết nối qua yếu tố du hành thời gian và mối đe dọa từ Balor.
GameSpot sau khi chơi trước hai trong bốn campaign nhận xét mỗi tuyến đã chứa đủ hệ thống để tạo cảm giác gần như một campaign riêng. Người chơi có thể chuyển giữa các nhân vật và theo dõi những câu chuyện song song thay vì chọn một route rồi khóa mình vào đó.
Về chiến đấu, Fortune’s Weave vẫn dựa trên nền tảng Fire Emblem gồm bản đồ ô vuông, class, vũ khí, kỹ năng và phát triển quan hệ giữa các nhân vật. Phần ngoài trận đánh được mở rộng bằng khám phá, huấn luyện và tuyển thêm đồng minh.
Ba trò chơi vì vậy đại diện cho ba hướng khác nhau. Star Wars Zero Company kế thừa trực tiếp trường phái XCOM, Rainbow Six Tactics chuyển một series FPS sang turn-based, còn Fire Emblem tiếp tục phát triển truyền thống tactical RPG của Nintendo.
Điều này cũng cho thấy lý do turn-based tactics có thể hấp dẫn trở lại với các hãng lớn. Thể loại không đòi hỏi người chơi phải cạnh tranh phản xạ như shooter, nhưng vẫn có khả năng tạo ra những tình huống căng thẳng thông qua lựa chọn, vị trí và hậu quả của mỗi lượt.
Sự phát triển của phần cứng cũng khiến game theo lượt không còn đồng nghĩa với presentation đơn giản. Zero Company sử dụng Unreal Engine 5 và cách dựng cảnh điện ảnh; Rainbow Six Tactics giữ phá hủy môi trường của Siege; Fire Emblem tiếp tục đẩy mạnh animation và những khu vực có thể khám phá ngoài chiến trường.
Tuy vậy, ba dự án chưa đủ để kết luận thị trường đã bước vào một chu kỳ bùng nổ mới. Thành công thương mại của chúng mới là yếu tố quyết định liệu các publisher khác có tiếp tục đầu tư vào những dự án tương tự hay không.
XCOM cũng vẫn là cái tên còn thiếu trong bức tranh này. Firaxis tiếp tục duy trì thương hiệu trên website và vừa công bố game tabletop dựa trên Enemy Unknown nhân dịp kỷ niệm 30 năm studio, nhưng chưa có dấu hiệu chính thức về XCOM 3.
Ít nhất trong giai đoạn 2026–2027, người chơi yêu thích game chiến thuật theo lượt không còn phải chỉ trông chờ vào một phần XCOM mới. Star Wars, Rainbow Six và Fire Emblem đang đưa ba cách tiếp cận rất khác nhau tới cùng một thể loại, và đáng chú ý hơn cả là hai trong số đó đến từ những thương hiệu vốn không cần turn-based tactics để thu hút một lượng lớn khán giả.