Chính quyền địa phương tại Trung Quốc đang chi mạnh tay để giảm hóa đơn điện cho các trung tâm dữ liệu dùng chip AI trong nước – động thái nhằm bù đắp cho hiệu suất năng lượng kém so với chip NVIDIA.

Ngày 4/11/2025, theo báo cáo từ Financial Times, các chip AI nội địa của Trung Quốc, như Huawei Ascend và Cambricon, có hiệu suất tiêu thụ điện kém hơn 30–50% so với chip H20 của NVIDIA – mẫu chip được Trung Quốc cho phép nhập khẩu. Điều này khiến chi phí vận hành trung tâm dữ liệu tăng vọt, đe dọa tính cạnh tranh của ngành AI nội địa.

Để giải quyết vấn đề, chính quyền các tỉnh có nhiều trung tâm dữ liệu – như Gansu, Guizhou và Nội Mông – đã triển khai trợ cấp điện lên tới 50% cho các doanh nghiệp sử dụng chip AI trong nước. Các trung tâm dùng chip ngoại, kể cả chip NVIDIA được phép nhập, không được hưởng ưu đãi này.

Chiến lược bù đắp bằng… công suất thay vì hiệu quả

Thay vì tối ưu hóa hiệu suất trên mỗi watt, các công ty Trung Quốc như Huawei đang tăng tổng công suất tiêu thụ để đạt hiệu năng mong muốn:

• Ghép hàng nghìn chip AI thành một cụm lớn.
• Chấp nhận mức tiêu thụ điện cao hơn đáng kể so với hệ thống NVIDIA Blackwell.

Ví dụ, một hệ thống huấn luyện AI của Huawei có thể tiêu thụ nhiều hơn 40–50% điện năng so với một hệ thống NVIDIA tương đương để đạt cùng mức hiệu suất.

Mục tiêu: Giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ

Động thái này nằm trong chiến lược dài hạn của Trung Quốc nhằm tự chủ hoàn toàn về công nghệ AI, sau khi Mỹ siết chặt xuất khẩu chip cao cấp. Tuy nhiên, theo giới phân tích, khoảng cách kỹ thuật vẫn còn rất lớn:

• Kiến trúc chip nội địa chưa tối ưu cho AI thế hệ mới.
• Thiếu hụt dây chuyền sản xuất bán dẫn tiên tiến, HBM và đóng gói cao cấp.
• Việc bù đắp bằng điện giá rẻ chỉ là giải pháp ngắn hạn, không thể thay thế cho đổi mới công nghệ.

Hệ quả và rủi ro

• Gia tăng áp lực lên lưới điện quốc gia, dù Trung Quốc có hệ thống năng lượng tái tạo và than đá mạnh.
• Méo mó thị trường: Các doanh nghiệp chọn chip trong nước không phải vì chất lượng, mà vì trợ cấp.
• Kéo dài khoảng cách hiệu quả năng lượng với phương Tây, làm chậm tiến trình phát triển bền vững.

Kết luận

Trung Quốc đang dùng chính sách trợ cấp năng lượng như một “cái nạng” để giữ cho ngành AI nội địa hoạt động trong bối cảnh bị cấm tiếp cận công nghệ tiên tiến từ Mỹ. Tuy nhiên, đây là chiến lược tốn kém và rủi ro, vì nó không giải quyết được cốt lõi: thiếu hiệu quả năng lượng và công nghệ lõi.

Nếu không cải tiến về phần cứng và quy trình sản xuất, ngành AI Trung Quốc có thể phát triển mạnh về quy mô, nhưng yếu về chất lượng và tính bền vững.