Căng thẳng địa chính trị tại eo biển Hormuz đang đặt ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan trước nguy cơ thiếu hụt năng lượng và nguyên liệu, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung chip cao cấp cho thế giới.
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã bước sang tuần thứ ba, tạo ra điểm nghẽn mới tại eo biển Hormuz. Các tàu chở dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) thường xuyên qua lại tuyến đường thương mại này hiện đang bị chặn lại.
Đài Loan – trung tâm sản xuất chip cao cấp quan trọng nhất thế giới – đang đứng trước nguy cơ khủng hoảng năng lượng và nguyên liệu. Theo Bloomberg, hòn đảo này phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nguồn tài nguyên nước ngoài, với khoảng 97% nhu cầu điện năng phải nhập khẩu.
Khu vực Trung Đông cung cấp 37% nhiên liệu cho lưới điện Đài Loan, vốn vận hành chủ yếu bằng LNG. Nguồn điện này sau đó được các nhà sản xuất chip như TSMC sử dụng, với các nhà máy sản xuất có nhu cầu điện năng khổng lồ và đòi hỏi nguồn cung liên tục, ổn định để hoạt động.
Mặt khác, helium đóng vai trò then chốt trong quy trình sản xuất chip, đặc biệt ở khâu làm mát và quang khắc. Qatar – quốc gia láng giềng hàng hải của Iran – chiếm khoảng một phần ba nguồn cung helium toàn cầu. Đài Loan không tự sản xuất helium mà phải nhập khẩu từ Mỹ và Qatar, những nơi có trữ lượng khí tự nhiên dồi dào. Do đó, bất kỳ căng thẳng nào ở vùng Vịnh đều có thể ảnh hưởng đến ngành sản xuất chip.
Dù helium có thể được tìm kiếm từ nhiều nguồn khác nhau, và các công ty địa phương cho biết cả Mỹ lẫn Australia đều có thể hỗ trợ, nên mặt hàng này ít bị đe dọa hơn bởi xung đột hiện tại. Hơn nữa, giới chức Đài Loan khẳng định nguồn cung LNG và dầu đã được đảm bảo cho tháng 3, tháng 4 và nửa đầu tháng 5, với các cuộc đàm phán đang diễn ra với Mỹ cho tồn kho tháng 6. Tuy nhiên, trong trường hợp khẩn cấp, Đài Loan chỉ có dự trữ LNG đủ dùng trong 11 ngày.
Điều này khiến hòn đảo dễ bị tổn thương trước bất kỳ gián đoạn đột ngột nào. Morgan Stanley ước tính một lượng LNG đủ dùng vài tuần đang trên đường đến Đài Loan, bổ sung vào kho dự trữ hiện có, nhưng hòn đảo này có thể đã phải trả mức giá cao hơn đáng kể. Dù hiện tại Đài Loan vẫn đủ dầu và helium, nếu chiến sự leo thang và các lô hàng thay thế bị trì hoãn hoặc chặn lại trong thời gian dài, cái giá phải trả sẽ rất lớn.
“Tình trạng thiếu hụt helium có thể buộc các nhà sản xuất chip phải ưu tiên sản xuất chip AI biên lợi nhuận cao thay vì các linh kiện kém lợi nhuận hơn”, nhận định của Michael Deng, chuyên gia phân tích tại Bloomberg Economics. TSMC sản xuất toàn bộ GPU của Nvidia, bao gồm các chip tăng tốc AI đang vận hành phần lớn trung tâm dữ liệu trên thế giới. Những con chip này mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều so với các sản phẩm tiêu dùng như dòng RTX 50 – vì vậy khi cần lựa chọn, bạn biết ai sẽ được ưu tiên.
Điều này tất nhiên sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng vốn đã căng thẳng do cơn sốt AI với nhu cầu silicon không ngừng nghỉ. Các nhà sản xuất bộ nhớ hiện gần như chỉ tập trung phục vụ khách hàng AI, khiến giá DDR5 tăng phi mã, và ngay cả GPU cũng trở nên đắt đỏ hơn. Chuỗi cung ứng toàn cầu đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng, và xung đột hiện tại chỉ khiến mọi thứ thêm phần phức tạp.
Trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang đối mặt với những thách thức chưa từng có, đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ các bên liên quan.