Theo ghi nhận của GameN.Pro, hãng phát triển Ramen VR vừa chính thức công bố quyết định chấm dứt hoạt động toàn bộ hệ thống máy chủ của tựa game nhập vai thực tế ảo nhiều người chơi Zenith: The Last City vào ngày 18/12 tới. Sau hơn hai năm vận hành cầm chừng ở chế độ bảo trì (maintenance mode), cỗ máy chủ trực tuyến sẽ chính thức ngừng kết nối vào lúc 14:00 giờ Thái Bình Dương (2:00 PM PT), khép lại hành trình đầy thăng trầm của một trong những dự án VR MMO từng gây tiếng vang lớn nhất. Mọi hoạt động mở bán nội dung trả phí cũng như đơn vị tiền ảo trong game (Zennies) đã lập tức bị đình chỉ, trong khi phiên bản miễn phí của trò chơi sẽ chỉ duy trì quyền tải về đến hết ngày 18/11 trước khi toàn bộ thế giới ảo chìm vào quên lãng do studio không thể tiếp tục bù lỗ chi phí vận hành.

Nhìn lại chặng đường phát triển, dự án từng có màn khởi đầu bùng nổ vào năm 2022 với hàng loạt cam kết tham vọng về việc mở rộng vũ trụ ảo, thậm chí lên kế hoạch phát triển các phần game ngoại truyện (spinoff). Tuy nhiên, áp lực tài chính đè nặng cùng sự sụt giảm nghiêm trọng của lượng người chơi thường nhật đã buộc đội ngũ sản xuất phải dừng phát triển nội dung mới từ năm 2024. Bất chấp những nỗ lực tái cơ cấu lối chơi thành một tựa game hành động phiêu lưu theo phiên (session-based) kết hợp các mùa thử thách cập nhật định kỳ, Ramen VR cuối cùng vẫn phải tuyên bố đưa sản phẩm vào trạng thái bảo trì đóng băng. Việc duy trì các cụm máy chủ trong suốt hai năm qua thực chất chỉ nhằm tạo điều kiện cho tệp người chơi cũ tiếp tục gắn bó, nhưng gánh nặng chi phí hạ tầng đã chạm tới giới hạn chịu đựng của studio.

Theo phân tích của GameN.Pro, sự sụp đổ của dự án phản ánh trực diện nghịch lý khắc nghiệt của thể loại MMORPG khi vận hành trên nền tảng thực tế ảo. Việc duy trì một thế giới trực tuyến mở đòi hỏi nguồn tài chính khổng lồ để chi trả cho băng thông, máy chủ đồng bộ dữ liệu thời gian thực và đội ngũ giám sát kỹ thuật liên tục, trong khi quy mô cộng đồng người sở hữu kính VR vốn dĩ là một thị trường ngách rất hẹp. Khi lượng người chơi hoạt động hàng ngày (DAU) sụt giảm, doanh thu từ các vật phẩm trang trí hay giao dịch vi mô hoàn toàn không đủ bù đắp chi phí thuê máy chủ đám mây. Việc không thể tìm ra mô hình kiếm tiền bền vững đã đẩy các nhà phát triển độc lập vào ngõ cụt: càng cố gắng kéo dài tuổi thọ của thế giới ảo, gánh nặng thâm hụt tài chính tích tụ càng lớn, biến ước mơ xây dựng một thánh địa kiếm hiệp ảo thành cái bẫy tự triệt tiêu nguồn lực.

Đứng ở góc độ toàn cảnh ngành công nghiệp, dấu chấm hết của cỗ máy chủ này gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho những toan tính viễn vông về các vũ trụ ảo metaverse trong thế giới game. Giữa bối cảnh các quỹ đầu tư mạo hiểm và các tập đoàn công nghệ lớn liên tục cắt giảm ngân sách dành cho thực tế ảo, những dự án trực tuyến nhiều người chơi kinh phí cao không thể chỉ tồn tại dựa trên sự hào nhoáng của ý tưởng công nghệ. Thay vì mạo hiểm với những bản đồ thế giới mở vô tận ngốn tài nguyên máy chủ, thị trường VR hiện đại đang có xu hướng tái định hình, ưu tiên các trải nghiệm nhiều người chơi quy mô khép kín, chế độ chơi phối hợp cục bộ hoặc đấu trường giới hạn số lượng để tối ưu hóa triệt để chi phí duy trì hạ tầng.

Khoảng thời gian gần hai tháng còn lại cho đến ngày 18/12 sẽ là cơ hội cuối cùng để những người yêu mến hoặc tò mò về dự án có thể đăng nhập và trải nghiệm thế giới ảo này trước thời khắc vĩnh viễn ngắt kết nối. Dù không thể vượt qua bài toán sinh tồn nghiệt ngã của nền kinh tế dịch vụ trực tuyến, Zenith: The Last City vẫn là một phép thử dũng cảm, để lại bài học xương máu cho các nhà làm game thế hệ sau về sự cân bằng sống còn giữa tham vọng công nghệ và năng lực nuôi dưỡng dòng tiền thực tế trong kỷ nguyên giải trí thực tế ảo.