Nhà sản xuất bộ nhớ DRAM ChangXin Memory Technologies (CXMT) vừa chính thức soán ngôi Tencent để trở thành doanh nghiệp có vốn hóa thị trường lớn nhất Trung Quốc, đánh dấu một cột mốc lịch sử chỉ vài tuần sau đợt IPO bùng nổ.
Kết thúc phiên giao dịch ngày thứ Năm, vốn hóa của CXMT đạt mức 524 tỷ USD, trong khi gã khổng lồ internet Tencent tụt xuống còn 511 tỷ USD. Điều trớ trêu là cổ phiếu của CXMT thực tế đã giảm nhẹ 1,2% trong ngày hôm đó. Sự hoán đổi vị trí diễn ra chủ yếu do cổ phiếu của Tencent lao dốc mạnh sau khi tập đoàn này công bố báo cáo tài chính quý 2, hé lộ mức tăng trưởng chi tiêu vốn lên tới 176% cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Đáng chú ý, CXMT vừa mới lên sàn Thượng Hải vào ngày 27/7 và đã tăng trưởng 466% ngay trong ngày giao dịch đầu tiên, trở thành công ty bán dẫn đầu tiên đứng đầu thị trường chứng khoán đại lục Trung Quốc trong 35 năm qua.
Trong quý 2, Tencent ghi nhận doanh thu 204,8 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 30,3 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, chi tiêu vốn lại tăng vọt lên 52,8 tỷ Nhân dân tệ để mua sắm năng lực tính toán cho các mô hình AI, kéo dòng tiền tự do rơi vào trạng thái âm 13,8 tỷ Nhân dân tệ. Hệ quả là cổ phiếu của Tencent niêm yết tại Mỹ đã giảm 5,34%, nối dài đà sụt giảm 26% từ đầu năm 2026 đến nay, bất chấp doanh thu game nội địa và dịch vụ tiếp thị vẫn tăng trưởng tốt. Thị trường dường như đang trừng phạt những người mua phần cứng AI và tưởng thưởng cho các nhà cung cấp.
Một phần lớn dòng tiền chi tiêu khổng lồ đó thực chất đang chảy thẳng vào chính công ty vừa soán ngôi họ. Tencent hiện là một khách hàng lớn của CXMT sau khi ký kết thỏa thuận mua DRAM máy chủ trị giá 3 tỷ USD vào tháng 6. Trước đó, ByteDance cũng đã chốt hợp đồng DRAM 5 năm trị giá hơn 7 tỷ USD với CXMT vào tháng 7. Nhờ cơn khát phần cứng AI, tỷ trọng doanh thu từ sản phẩm máy chủ của CXMT đã tăng vọt từ 8,4% năm 2024 lên 26,5% trong năm 2025.
Hưởng lợi từ tình trạng thiếu hụt chip nhớ và giá DRAM leo thang, CXMT đã báo cáo lợi nhuận hoạt động đạt 35,43 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 5,2 tỷ USD trong quý 1, đảo ngược hoàn toàn khoản lỗ 2,83 tỷ Nhân dân tệ cùng kỳ năm trước. Đợt IPO của họ đã thu về 8,6 tỷ USD với lượng đăng ký mua từ nhà đầu tư cá nhân vượt mức 212 lần. Với 7,67% thị phần DRAM toàn cầu năm 2025, vốn hóa 524 tỷ USD của CXMT hiện bằng một nửa so với Micron và khoảng 60% so với SK hynix. Công ty này đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy mega-fab thứ sáu và nhắm tới 30% thị phần vào năm 2030, dù vẫn đang thiếu hụt các công cụ khắc thạch EUV tối tân mà các đối thủ sở hữu.
Mặc dù đạt được vị thế đáng mơ ước, giới phân tích vẫn chia rẽ sâu sắc về định giá của CXMT. Trong khi Nomura đưa ra mức giá mục tiêu 116 Nhân dân tệ và kỳ vọng đà tăng trưởng còn tiếp diễn, thì Morningstar lại ước tính giá trị thực chỉ ở mức 14,90 Nhân dân tệ, cho rằng cổ phiếu này đang bị thổi phồng gấp ba lần giá trị thực. Dù vậy, cơn sốt chip nhớ và AI đã chính thức viết lại bản đồ quyền lực công nghệ tại Trung Quốc, đưa một nhà sản xuất phần cứng vươn lên đỉnh cao chỉ trong chớp mắt.