Một nền văn minh Ai Cập phát triển giữa sa mạc có thể phải học cách sống cùng băng tuyết khi khí hậu thế giới thay đổi. Đó là một trong những tình huống được Amplitude Studios dùng để giới thiệu Humankind 2, phần tiếp theo của trò chơi chiến thuật 4X, trong đợt trình diễn gameplay giữa tháng 10. Thay vì xem bản sắc dân tộc như một tập hợp chỉ số cộng thêm cố định, studio muốn biến văn hóa thành kết quả của quá trình con người thích nghi với đất đai, tài nguyên và những biến động lịch sử.
Ý tưởng này đặc biệt đáng chú ý sau những tranh luận quanh cơ chế thay đổi nền văn minh theo từng thời đại của Civilization 7. Humankind đầu tiên vốn cũng cho người chơi chuyển đổi văn hóa, nhưng phần tiếp theo đang tìm cách khiến những bước ngoặt ấy có lý do rõ ràng hơn trong diễn biến của thế giới. Tuy nhiên, những gì được công bố hiện mới là hệ thống trong buổi trình diễn, chưa đủ cơ sở để kết luận phương án của Amplitude sẽ giải quyết trọn vẹn các vấn đề từng gây chia rẽ người chơi.
Nền văn minh phải học cách sống trên chính mảnh đất của mình
Ở giai đoạn mở đầu, người chơi không chọn ngay một đế chế hoàn chỉnh. Các bộ lạc xuất hiện trên bản đồ Trái Đất với một câu chuyện khởi nguồn, gọi là First Tale, gắn với điều kiện nơi họ sinh sống. Trong ví dụ được giới thiệu với báo chí, bộ lạc bên sông Nile sở hữu đặc tính Flood Tamer, giúp sử dụng nguồn nước hiệu quả hơn. Lợi thế ấy không đơn thuần là phần thưởng ngẫu nhiên, mà phản ánh cách cộng đồng ban đầu hình thành từ hoàn cảnh địa lý.
Khi nền văn hóa Ai Cập phát triển, người chơi có thể đầu tư điểm văn hóa vào những hướng thích nghi (Adaptations) như xây dựng bằng gạch bùn, chăn nuôi lạc đà hoặc tăng khả năng chịu nóng. Những lựa chọn này giúp khai thác tài nguyên của sa mạc, nhưng chưa chắc hữu ích khi cộng đồng di cư sang rừng rậm hoặc vùng đất lạnh. Nơi khởi đầu vì vậy có thể ảnh hưởng lâu dài đến cách một đế chế mở rộng, thay vì chỉ quyết định vài lượt đi đầu tiên.
Quan trọng hơn, khí hậu trong Humankind 2 không đứng yên. Các giai đoạn nóng lên hoặc lạnh đi có thể khiến một khu vực trở nên khô hạn hay ẩm ướt hơn, làm suy giảm hiệu quả của những phương thức sinh tồn trước đây. Ở một tình huống được Amplitude trình diễn, lãnh thổ Ai Cập phủ đầy tuyết và kim tự tháp bị băng bao quanh. Nền văn minh khi ấy phải chuyển hướng sang những kỹ năng giữ ấm, khai thác nguồn sống ở vùng lạnh và bảo quản tài nguyên lâu dài.
Điều đáng nói là thay đổi môi trường không chỉ tạo ra một hình ảnh lạ mắt. Nếu các hệ thống vận hành đúng như định hướng, việc chọn khu định cư, mở rộng lãnh thổ hoặc gây tổn hại đến môi trường đều có thể để lại hệ quả nhiều thời đại sau. Một nền văn minh từng thịnh vượng nhờ khí hậu khô nóng có nguy cơ mất lợi thế, trong khi cộng đồng vốn quen sống ở vùng lạnh lại hưởng lợi từ điều kiện mới.
Thay đổi văn hóa không còn là một lần chọn phần thưởng
Amplitude cũng làm lại cơ chế văn hóa từng là tâm điểm của Humankind đầu tiên. Mỗi nền văn hóa nay có cây tập tục (Customs) gồm nhiều tầng phát triển, nhưng số ô để kích hoạt hiệu ứng bị giới hạn. Người chơi phải chọn những truyền thống phù hợp với chiến lược thay vì mặc nhiên nhận mọi lợi ích. Chẳng hạn, Ai Cập có thể ưu tiên truyền thống gắn với quyền lực pharaoh hoặc đầu tư sâu hơn vào việc sử dụng nước trong môi trường sa mạc.
Khi lịch sử bước sang thời đại mới, nền văn minh gặp những ngã rẽ (Crossroads). Con đường phát triển có thể dựa trên nguồn gốc lịch sử chung, vùng đất đang kiểm soát hoặc tiếp xúc với cộng đồng bên ngoài. Việc chọn hướng gần với lịch sử sẵn có không tốn điểm văn hóa, còn những bước chuyển xa hơn đòi hỏi đầu tư lớn hơn. Theo Amplitude, trò chơi dự kiến có tổng cộng 70 nền văn hóa, đi kèm tập tục, diện mạo đô thị và những vai trò khác nhau dành cho cư dân.
Đây là khác biệt đáng theo dõi so với lối chuyển đổi nền văn minh theo mốc thời đại. Một cộng đồng không nhất thiết trở thành dân tộc khác chỉ vì người chơi thấy bộ chỉ số mới có lợi hơn; hướng phát triển còn chịu ràng buộc bởi những gì nó đã trải qua. Dẫu vậy, mức độ thuyết phục của hệ thống sẽ phụ thuộc vào việc các lựa chọn thật sự làm thay đổi cách quản lý thành phố, kinh tế và ngoại giao hay chỉ tạo thêm một lớp nâng cấp trên giao diện.
Amplitude còn giới thiệu hiệu ứng hình ảnh, hoạt ảnh công trình kỳ quan và một số cải thiện về hiệu năng. Humankind 2 hiện được lên kế hoạch phát hành trên PC trong năm 2027, chưa có ngày ra mắt cụ thể. Người quan tâm có thể theo dõi thông tin tại trang Steam chính thức và đọc thêm bài phân tích bài toán giữa trận của dòng game 4X trên GameN.Pro.
