Sứ mệnh Artemis II không chỉ đưa con người trở lại quỹ đạo mặt trăng mà còn mang theo hệ thống liên lạc bằng tia laser O2O — bước tiến vượt bậc so với radio S-band thời Apollo.

NASA vừa phóng thành công sứ mệnh Artemis II hôm thứ Tư. Và lần này, nhân loại sẽ không chỉ theo dõi những hình ảnh mờ nhòe như kỷ nguyên Apollo — hệ thống liên lạc quang học O2O (Orion Artemis II Optical Communications) sẽ truyền video 4K trực tiếp từ mặt trăng về Trái Đất với tốc độ lên đến 260 Mbps.

O2O là gì?

Đây là hệ thống liên lạc dựa trên tia laser, cho phép truyền dữ liệu tốc độ cao giữa phi hành đoàn trên tàu và mặt đất. Ngoài video 4K, O2O còn được dùng để truyền nhận quy trình, hình ảnh, kế hoạch bay và nhiều tài liệu khác một cách nhanh chóng và hiệu quả. Đây cũng là cơ hội để lần đầu tiên ghi lại hình ảnh mặt khuất của mặt trăng thông qua camera kỹ thuật số Nikon.

Hai trạm thu laser trên mặt đất được đặt tại Las Cruces, New Mexico và Table Mountain, California — hai địa điểm được chọn vì bầu trời thường xuyên quang đãng, điều kiện thiết yếu để đảm bảo liên lạc laser ổn định.

Song song với O2O, các phi hành gia vẫn duy trì liên lạc truyền thống qua Mạng lưới Không gian Sâu (DSN) của NASA bằng sóng radio — công nghệ từng được sử dụng cho tàu Voyager, xe thám hiểm sao Hỏa và Artemis I. Đây là phương án dự phòng quan trọng, đặc biệt khi mây có thể cản trở tia laser.

Khoảng tối 41 phút

Một thách thức đáng chú ý: khi tàu di chuyển sang mặt khuất của mặt trăng, cả laser lẫn DSN đều bị chặn tín hiệu do mất đường nhìn thẳng về Trái Đất. NASA ước tính “cửa sổ tối” này kéo dài khoảng 41 phút — khoảng thời gian phi hành đoàn hoàn toàn cắt đứt liên lạc với mặt đất.

Nếu 260 Mbps chưa đủ gây ấn tượng, NASA từng thực hiện một cuộc thử nghiệm liên lạc laser mặt trăng riêng biệt đạt tốc độ 622 Mbps. Một số dự án liên lạc laser quỹ đạo gần Trái Đất thậm chí đã chạm ngưỡng 200 Gbps — cho thấy O2O mới chỉ là khởi đầu của công nghệ liên lạc không gian thế hệ mới.