Một thế giới ngoại lai có khối lượng gấp 35 lần Trái Đất vừa được phát hiện nhờ phân tích quỹ đạo bất thường của các hành tinh lân cận.
Mục lục
Trong một khám phá gây chấn động, các nhà thiên văn đã xác định được sự tồn tại của Kepler-139f – hành tinh khí khổng lồ ẩn mình suốt nhiều năm trong hệ sao Kepler-139 cách chúng ta hàng trăm năm ánh sáng. Với khối lượng gấp đôi sao Hải Vương, hành tinh này hoàn thành một vòng quỹ đạo quanh sao chủ trong 355 ngày.
Bí Ẩn Từ Những Quỹ Đạo Bất Thường
Khác với 4 hành tinh đã biết trong hệ, Kepler-139f không hề đi qua phía trước sao chủ (hiện tượng transit) nên tránh được sự phát hiện của kính thiên văn Kepler. Nhóm nghiên cứu tại Đại học Princeton đã tìm ra nó thông qua:
- Biến thiên thời gian transit (TTV): Đo lệch chu kỳ quỹ đạo của các hành tinh lân cận
- Phương pháp vận tốc xuyên tâm (RV): Phát hiện “lắc” của sao chủ do lực hấp dẫn từ hành tinh vô hình
“Khi quan sát thấy TTV không thể giải thích bằng các hành tinh đã biết, bạn có thể chắc chắn rằng có một vật thể ẩn trong hệ” – Caleb Lammers, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết.
Giải Mật Bí Ẩn Về Mật Độ Hành Tinh
Phát hiện này còn giúp giải quyết nghịch lý về mật độ bất thường của Kepler-139c (hành tinh ngoài cùng trong nhóm siêu Trái Đất). Trước đây, các nhà khoa học đã nhầm lẫn khi cho rằng lực hút từ Kepler-139f là của Kepler-139c. Dữ liệu mới điều chỉnh mật độ Kepler-139c về mức bình thường, đồng thời xác nhận sự tồn tại của hành tinh thứ năm.
Triển Vọng Tìm Kiếm Những Thế Giới Ẩn Giấu
Theo các nhà nghiên cứu:
- Khoảng trống giữa Kepler-139b và 139c có thể chứa thêm hành tinh chưa được phát hiện
- Kính thiên văn PLATO (dự kiến phóng 2026) sẽ mở rộng khả năng phát hiện các hành tinh nghiêng quỹ đạo nhờ độ chính xác TTV vượt trội
“Rất nhiều hệ hành tinh có thể đang ẩn chứa các thế giới không transit, đặc biệt ở vùng ngoài” – Lammers nhận định. Nghiên cứu công bố trên The Astrophysical Journal Letters ngày 2/5 không chỉ bổ sung một hành tinh mới vào bản đồ vũ trụ, mà còn chứng minh hiệu quả của phương pháp kết hợp TTV-RV trong săn tìm ngoại hành tinh.
Với sứ mệnh PLATO sắp tới, giới thiên văn kỳ vọng sẽ “bắt mạch” được nhiều hơn nữa những hành tinh ma đang lẩn trốn trong góc khuất của các hệ sao.