PlayStation từng đặt mốc tháng 1/2028 cho kế hoạch dừng sản xuất đĩa game vật lý, nhưng một báo cáo mới cho thấy quá trình thu hẹp có thể đã bắt đầu sớm hơn. Nhà máy sản xuất đĩa lớn tại Áo được cho là đang chuyển dần nhân sự sang các dự án khác, trong đó có sản xuất vi thấu kính quang học.
Khi Sony công bố kế hoạch chấm dứt sản xuất đĩa game vật lý cho PlayStation, mốc thời gian chính thức được đưa ra là tháng 1/2028. Về lý thuyết, điều đó đồng nghĩa PS5 vẫn còn gần hai năm để tiếp tục có các bản phát hành dạng đĩa, đặc biệt với những game lớn đã được người chơi chờ đợi.
Thực tế, Insomniac từng khẳng định Marvel’s Wolverine vẫn sẽ có bản đĩa vật lý, như một cách trấn an người hâm mộ sau những tranh luận quanh tương lai digital-only. Tuy nhiên, thông tin mới từ một trang kinh doanh tại Áo cho thấy Sony có thể đã bắt đầu chuẩn bị cho giai đoạn hậu đĩa vật lý từ trước.
Báo cáo này tập trung vào nhà máy Thalgau, một trong những cơ sở sản xuất đĩa PlayStation lớn nhất của Sony. Theo mô tả, địa điểm này có thể in hơn 600.000 đĩa PlayStation mỗi ngày, chiếm khoảng một nửa sản lượng của toàn nhà máy. Vì vậy, khi Sony xác nhận lộ trình chuyển sang kỹ thuật số, tương lai của cơ sở này lập tức trở thành vấn đề được quan tâm.
Tin tốt là quyết định của Sony được cho là không khiến nhân viên tại nhà máy mất việc. Thay vào đó, nhiều trong số khoảng 300 lao động sẽ được chuyển sang các dây chuyền sản xuất khác. Sony được cho là đã đầu tư để nhà máy chuyển hướng sang sản xuất optical microlenses, hay vi thấu kính quang học.
Các linh kiện này thường được dùng trong smartphone, kính VR và những thiết bị công nghệ có cảm biến hình ảnh hoặc quang học. Việc Sony chuẩn bị sẵn hướng đi mới cho nhà máy cho thấy kế hoạch giảm phụ thuộc vào đĩa game vật lý không phải quyết định nhất thời.
Theo báo cáo, quá trình chuyển đổi hoàn toàn sang sản xuất micro-optics thay vì đĩa PlayStation dự kiến bắt đầu từ năm sau. Tuy nhiên, một số nhân viên từng làm ở mảng đĩa game đã bắt đầu thử nghiệm công nghệ sản xuất mới. Điều này làm dấy lên khả năng số lượng đĩa PS5 có thể giảm trước cả thời điểm cắt hoàn toàn vào năm 2028.
Nếu nhà máy sản xuất đĩa lớn nhất của Sony bắt đầu chuyển trọng tâm từ năm 2027, thị trường có thể chứng kiến lượng bản vật lý thấp hơn với một số game phát hành muộn trong vòng đời PS5. Đây không phải kịch bản quá bất ngờ, bởi game vật lý đã chiếm tỷ trọng nhỏ hơn so với trước, nhưng nó vẫn có thể ảnh hưởng đến nhóm người chơi muốn sưu tầm, mua lại hoặc trao đổi đĩa.
Marvel’s Wolverine dự kiến ra mắt vào tháng 9, nên hiện chưa rõ thay đổi tại nhà máy sẽ tác động đến số lượng bản đĩa của game này đến mức nào. Tuy nhiên, những dự án chưa có ngày phát hành cụ thể như God of War Laufey có thể chịu ảnh hưởng lớn hơn nếu ra mắt sau khi cơ sở sản xuất đã chuyển hướng mạnh sang lĩnh vực khác.
Vấn đề không chỉ nằm ở việc còn hay không còn bản đĩa. Với người chơi, đĩa vật lý đồng nghĩa quyền sở hữu rõ ràng hơn, khả năng mua bán lại, cho mượn và lưu trữ độc lập với cửa hàng số. Khi sản lượng giảm, ngay cả trước khi đĩa bị khai tử chính thức, giá bán lại hoặc khả năng tìm mua bản vật lý của một số game lớn cũng có thể trở nên khó đoán hơn.
Về phía Sony, động thái này phù hợp với xu hướng chung của ngành. Phát hành kỹ thuật số giúp giảm chi phí sản xuất, vận chuyển, tồn kho và phân phối, đồng thời tăng quyền kiểm soát của nền tảng đối với giá bán, khuyến mại và vòng đời sản phẩm. Nhưng với người chơi, sự tiện lợi đó đi kèm những lo ngại về quyền sở hữu lâu dài.
Báo cáo mới cũng cho thấy khả năng Sony đảo ngược kế hoạch là không cao. Nếu công ty đã đầu tư vào dây chuyền sản xuất mới tại một trong các cơ sở quan trọng nhất, quá trình chuyển đổi có thể đã đi quá xa để chỉ là một phương án thử nghiệm.
Với PlayStation, tương lai không đĩa vật lý dường như không còn là câu chuyện của riêng năm 2028. Nếu việc cắt giảm sản lượng đã bắt đầu từ bây giờ, người chơi muốn sở hữu bản đĩa của các game PS5 lớn trong giai đoạn cuối vòng đời hệ máy có thể sẽ phải chuẩn bị sớm hơn dự kiến.