Lại thêm một hệ lụy đau lòng nữa từ cơn sốt AI. Cỗ máy chơi game Steam Machine vốn được Valve ấp ủ để trở thành “bạn của mọi nhà” nay lại phải gánh một mức giá trên trời, biến nó từ một thiết bị phổ thông thành món đồ chơi xa xỉ dành riêng cho giới nhà giàu.
Ý tưởng ban đầu của Steam Machine rất tuyệt vời, hướng đến đại chúng. Nhưng đáng tiếc, “chiếc hộp ma thuật” này lại trở thành nạn nhân của cuộc khủng hoảng chip nhớ (RAMpocalypse), kéo theo một mức giá bán hoàn toàn vô lý.
Dành cho những ai chưa biết, phiên bản cấu hình thấp nhất (512GB, không kèm tay cầm) có giá bán lẻ lên tới 1.049 USD. Nếu mua kèm Steam Controller, con số này nhảy vọt lên 1.128 USD. Nhớ lại hồi tháng 11 năm ngoái, trước khi cơn bão khan hiếm bộ nhớ càn quét, đội ngũ phần cứng của chúng tôi từng dự đoán phiên bản cơ sở này sẽ chỉ rơi vào khoảng 525 USD.
Chúng tôi đã sai hoàn toàn. Đó là thời điểm trước thềm “RAMpocalypse”, khi thị trường máy chủ AI chưa nuốt chửng toàn bộ công suất sản xuất chip nhớ toàn cầu, và trước khi giá thiết bị điện tử tiêu dùng bắt đầu tăng phi mã. Dù sau đó chúng tôi đã điều chỉnh lại dự đoán và đưa ra con số khá sát thực tế, mức giá chính thức này vẫn khiến tôi cảm thấy bức xúc. Tại sao? Bởi vì với những linh kiện cấu hình thấp nhưng bị đội giá lên cao, Steam Machine mang lại giá trị sử dụng quá tệ hại, và tôi tin rằng nó (và cả người tiêu dùng) xứng đáng nhận được nhiều hơn thế.
Sự vô lý lên đến đỉnh điểm ở phiên bản 2TB: 1.349 USD (không kèm tay cầm) và 1.428 USD (nếu có tay cầm). Đây là một khoản tiền khổng lồ cho một cỗ máy thậm chí còn chật vật khi đối đầu với các dàn PC gaming giá rẻ, thậm chí là PC dùng linh kiện đời cũ.
Bảng hiệu năng tham khảo (Avatar: Frontiers of Pandora – 1440p Ultra)
- Steam Machine: 21 Avg FPS
- Custom PC (Intel Core Ultra 7 265K + Arc B570): 28 Avg FPS
- Lenovo Legion Tower 5i (i5 14400F + RTX 4060): 33 Avg FPS
- AtomMan G1 Pro (Ryzen 9 8945HX + RTX 5060): 44 Avg FPS
Đáng buồn hơn, mức giá trên trời không đi kèm với một trải nghiệm người dùng mượt mà. Phần mềm của máy hiện tại vẫn có cảm giác “chưa chín”. Chúng tôi vẫn phải mất thời gian mò mẫm trong menu cài đặt để cấu hình hiển thị trên TV. Chúng tôi vẫn phải bật các cài đặt tương thích (compatibility) để vượt qua những “tính năng” kỳ quặc của hệ điều hành Linux. Đối với một sản phẩm được định giá ở phân khúc cao cấp, sự thiếu trau chuốt này là một điểm trừ lớn.
Ở một góc độ nào đó, đây không hoàn toàn là lỗi của Valve. Nhìn vào bảng thông số kỹ thuật khiêm tốn (sử dụng đồ họa RDNA 3), rõ ràng Steam Machine được thiết kế ngay từ đầu để trở thành một cỗ máy giá rẻ. Nó đáng lẽ phải là một thiết bị nhỏ gọn dưới gầm TV, chạy tốt game indie và chơi được game AAA nếu bạn chịu giảm đồ họa. Chúng tôi đã rất hy vọng nó sẽ tạo ra một cú hích phần cứng như Steam Deck – một cánh cửa giá cả phải chăng bước vào thế giới PC gaming đắt đỏ. Một “nhà vô địch của nhân dân”.
Nhưng không. Vì nó dùng RAM và SSD, và vì Valve không muốn bán lỗ phần cứng, nên giá của nó buộc phải tăng vọt.
Chúng tôi tin rằng Steam Machine sẽ không ế. Vẫn sẽ có đủ những dân chơi sẵn sàng móc hầu bao để mua sạch đợt hàng đầu tiên của Valve, dẫu cho nó chỉ mang ý nghĩa là một món đồ chơi trưng bày trên bàn làm việc của giới giám đốc thay vì một thiết bị bình dân hóa PC gaming. Nó sẽ không phải là một thất bại thảm hại của Valve, chúng tôi khá chắc về điều đó.
Nhưng Steam Machine lại là minh chứng rõ ràng và đau đớn nhất cho thực trạng của phần cứng PC gaming năm 2026. Chúng ta đang phải trả những khoản tiền khổng lồ cho những thông số kỹ thuật nghèo nàn. Và với dự báo cuộc khủng hoảng bộ nhớ sẽ còn kéo dài (thậm chí tồi tệ hơn) sang năm 2027, đây có thể chỉ là khởi đầu cho những chuỗi ngày tăm tối.
Valve đã làm việc rất chăm chỉ với dự án này, nhưng khi mọi chuyện đã rồi, chúng tôi sẽ không bao giờ bỏ ra ngần ấy tiền cho cỗ máy này. Dù muốn hay không, đó vẫn là sự thật.