Dữ liệu hải quan Trung Quốc ghi nhận kim ngạch xuất khẩu vi mạch tích hợp (IC) tăng gần gấp đôi trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên, giới phân tích chỉ ra rằng sự bùng nổ này chủ yếu đến từ đợt tăng giá chip nhớ trên toàn cầu thay vì sự đột phá về sản lượng hay công nghệ lõi.
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc do South China Morning Post đăng tải, trong 6 tháng đầu năm 2026, quốc gia này đã xuất khẩu 179,44 tỷ vi mạch tích hợp với tổng giá trị đạt 177,28 tỷ USD. Mức tăng trưởng hơn 96% so với cùng kỳ năm ngoái này đã biến chất bán dẫn trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng xuất khẩu hai con số của đất nước tỷ dân. Giới chức Bắc Kinh nhận định kết quả này được cộng hưởng từ nhu cầu phần cứng AI toàn cầu, đồng thời coi đây là minh chứng cho năng lực đáp ứng thị trường của các sản phẩm mang nhãn mác sản xuất tại Trung Quốc.
Bất chấp tỷ lệ tăng trưởng ấn tượng về mặt giá trị, mức giá trung bình cho mỗi con chip xuất khẩu chỉ rơi vào khoảng 0,99 USD. Con số này phản ánh đúng bản chất danh mục xuất khẩu vi mạch của Trung Quốc. Các sản phẩm chủ lực vẫn là chip nhớ, vi điều khiển, chip quản lý năng lượng và các linh kiện sử dụng tiến trình cũ. Dữ liệu từ các tháng đầu năm cũng cho thấy sự tăng trưởng phần lớn được thúc đẩy bởi biến động giá cả. Trong tháng 1 và 2, giá trị xuất khẩu tăng 72,6% nhưng khối lượng xuất khẩu thực tế chỉ tăng 13,7%. Đến tháng 4, giá trị xuất khẩu ghi nhận mức tăng kỷ lục 100,1% khi làn sóng tăng giá máy chủ AI, trung tâm dữ liệu và chip nhớ lan rộng khắp chuỗi cung ứng.
Nguyên nhân sâu xa của hiện tượng tăng giá này bắt nguồn từ chiến lược kinh doanh của các ông lớn công nghệ. Các nhà sản xuất hàng đầu như Samsung, SK Hynix và Micron đã chuyển hướng năng lực sản xuất DRAM sang bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ AI và giảm dần sản lượng DDR4. Điều này khiến nguồn cung bộ nhớ thông thường trở nên khan hiếm, đẩy giá bán hợp đồng và giá giao ngay tăng mạnh từ cuối năm 2025 vắt sang 2026. Các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc như CXMT (DRAM) và YMTC (NAND) hoạt động trong chính phân khúc này đã được hưởng lợi lớn khi giá chào bán của họ tăng đồng pha với giá thị trường thế giới.
Một khía cạnh quan trọng khác cần lưu ý là phần lớn giá trị xuất khẩu vi mạch của Trung Quốc thuộc về thương mại gia công. Cụ thể, các bảng mạch bằng silicon được nhập khẩu, sau đó trải qua quá trình đóng gói và thử nghiệm tại các cơ sở OSAT nội địa trước khi được xuất khẩu trở lại. Cơ quan hải quan tính toàn bộ giá trị gộp này khi qua biên giới, khiến số liệu có thể gây nhầm lẫn nếu đánh đồng toàn bộ kim ngạch đó với số lượng chip được thiết kế và chế tạo hoàn toàn trong nước.
Song song với linh kiện bán dẫn, các danh mục phần cứng liên quan cũng ghi nhận xu hướng tăng tương tự. Xuất khẩu máy tính, máy chủ và linh kiện bộ nhớ tăng 41,3%, đạt mức 138,08 tỷ USD trong nửa đầu năm. Xuất khẩu robot công nghiệp cũng tăng 18,6%, thu về 927,7 triệu USD từ 141 quốc gia và vùng lãnh thổ.