Hơn 190.000 công ty điện tử vừa và nhỏ đang bị ép ra khỏi thị trường bộ nhớ khi các nhà sản xuất ưu tiên phục vụ “ông lớn” công nghệ với hình thức thanh toán linh hoạt.
Báo cáo từ DigiTimes cho thấy thị trường bộ nhớ đang chứng kiến biến động giá chưa từng có, khi mức giá có thể thay đổi theo từng giờ do cuộc khủng hoảng nguồn cung bắt nguồn từ nhu cầu AI. Các doanh nghiệp nhỏ không đủ khả năng đặt hàng ngay với thanh toán trước có thể nhận báo giá cao hơn chỉ sau vài phút.
Thị trường hiện phân hóa rõ rệt: khoảng 100 khách hàng lớn nhất (bao gồm các nhà cung cấp dịch vụ đám mây, hãng xe hàng đầu, Apple và Samsung) có đủ sức mạnh tài chính để chống lại đà tăng giá và được ưu tiên phân bổ từ các nhà sản xuất Samsung, SK hynix và Micron. Ngược lại, hơn 190.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ phải cạnh tranh phần còn lại, đồng thời đối mặt yêu cầu thanh toán trước hoặc giao dịch tiền mặt ngày càng phổ biến.
Theo DigiTimes, các công ty này bắt đầu gặp khó khăn trong việc hấp thụ chi phí bộ nhớ leo thang từ nửa cuối 2025. Bước sang 2026, nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giảm dự báo nhu cầu theo chiến lược “cắt lỗ để tồn tại”. Xu hướng này dự kiến lan rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến tổng cầu thị trường.
Số liệu từ TrendForce cho thấy giá hợp đồng DRAM quý I/2026 tăng 90-95% so với quý trước, NAND flash tăng 55-60%. DigiTimes dự báo giá DRAM có thể tăng thêm 70% trong quý II/2026, trong khi IDC cảnh báo tình trạng khan hiếm kéo dài đến năm 2027.
HP tiết lộ chi phí DRAM hiện chiếm 35% giá thành sản xuất PC, tăng mạnh so với mức 15-18% chỉ một quý trước. Gartner dự báo lượng xuất xưởng PC giảm hơn 10% trong năm 2026, smartphone giảm khoảng 8%, chủ yếu do chi phí bộ nhớ. IDC nhận định các thương hiệu “white-box” và nhà lắp ráp DIY chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Câu hỏi đặt ra là điều gì xảy ra nếu đủ số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ rời khỏi thị trường vì không thể theo kịp mức giá? Nếu người mua nhỏ đồng loạt rút lui, công suất khan hiếm có thể nhanh chóng chuyển thành dư thừa, phơi bày tình trạng khan hiếm “ảo” – DigiTimes nhận định.