Lần đầu tiên trong lịch sử, thương hiệu Trung Quốc BYD đã soán ngôi Tesla để trở thành hãng xe điện thuần túy bán chạy nhất thế giới.
Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành xe điện toàn cầu khi tổng doanh số xe năng lượng mới, bao gồm xe điện thuần túy (BEV), xe hybrid cắm sạc (PHEV) và xe chạy pin nhiên liệu, đạt 20,53 triệu chiếc, tăng 26% so với năm trước. Tuy nhiên, theo dự báo của TrendForce, đà tăng trưởng sẽ hạ nhiệt trong năm 2026 với mức tăng dự kiến chỉ còn 14%, tương ứng khoảng 23,4 triệu xe.
Nguyên nhân chính là thị trường Trung Quốc, vốn là đầu tàu tăng trưởng của ngành, đang dần bước vào giai đoạn bão hòa. Dù vậy, quốc gia này vẫn chiếm khoảng 66% tổng doanh số xe điện toàn cầu năm 2025 với mức tăng trưởng 24%. Trong khi đó, Tây Âu ghi nhận năm tốt nhất kể từ 2022 với mức tăng gần 30%.
BYD lên ngôi, Tesla trượt dốc
Tin gây chấn động nhất trong bảng xếp hạng 2025 là việc BYD lần đầu tiên vượt Tesla để trở thành thương hiệu dẫn đầu về doanh số xe điện thuần túy trên toàn thế giới. BYD tăng trưởng 25% trong năm qua, trong khi Tesla lại ghi nhận mức giảm khoảng 9%. Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng Tesla gặp khó khăn do không tung ra đủ mẫu xe mới hoặc nâng cấp đáng kể để giữ chân người mua.
Các hãng xe Trung Quốc khác cũng đang tiến mạnh. Geely leo lên vị trí thứ tư toàn cầu, tăng gấp đôi thị phần từ 3% lên 6%, phần lớn nhờ mẫu xe giá rẻ Xingyuan với giá chưa đến 100.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 11.800 euro. Đặc biệt, Xiaomi tăng gấp ba thị phần từ 1% lên 3% chỉ trong một năm, vươn lên vị trí thứ tám thế giới.
Volkswagen đang gặp khó khăn hơn khi mất thị phần tại Trung Quốc dù tổng doanh số toàn cầu tăng. Hãng xe Đức này phản ứng bằng cách ra mắt thương hiệu riêng cho thị trường Trung Quốc và hợp tác với XPeng để phát triển các mẫu xe mới.
Ở phân khúc xe hybrid cắm sạc, BYD vẫn giữ ngôi đầu với 31,5% thị phần dù ghi nhận lần giảm doanh số đầu tiên. Li Auto, cựu á quân phân khúc này, có năm 2025 đặc biệt khó khăn khi doanh số sụt giảm 30%, rơi xuống vị trí thứ năm. Hãng đang đầu tư mạnh vào AI để cải thiện tính năng thông minh cho xe.
Chính sách trợ giá thay đổi toàn diện
Năm 2026 sẽ chứng kiến nhiều thay đổi lớn về chính sách hỗ trợ mua xe điện. Trung Quốc chuyển từ trợ giá cố định sang trợ giá theo tỷ lệ phần trăm giá xe, khiến các mẫu xe rẻ trở nên kém hấp dẫn hơn với người mua. Tại Mỹ, trợ cấp liên bang cho xe điện đã bị cắt hoàn toàn. Ngược lại, Đức tái khởi động chương trình trợ giá mà không phân biệt xuất xứ xe, một tin vui cho các thương hiệu nhập khẩu từ Trung Quốc.
Bên cạnh đó, việc sản xuất xe điện công nghệ cao ngày càng phức tạp hơn khi các mẫu xe hiện đại đòi hỏi lượng lớn chip bán dẫn. Dù chip chỉ chiếm 1% đến 5% chi phí sản xuất, biến động giá hoặc thiếu hụt nguồn cung có thể gây chậm trễ dây chuyền sản xuất đáng kể, điều mà ngành đã chứng kiến trong vài năm vừa qua.
