Ngành công nghiệp crypto đang chi hàng trăm triệu USD để vận động hành lang và tài trợ chính trị, đánh dấu sự chuyển mình từ vị thế “ngoại đạo” thành một thế lực chính trị đáng gờm, ngang tầm các tập đoàn dầu mỏ lớn tại Mỹ.
Mối quan hệ giữa ngành công nghiệp crypto và chính trường Hoa Kỳ (Washington) đang thay đổi nhanh chóng. Lĩnh vực này đang đóng vai trò quyết đoán hơn trong chính trị Mỹ, báo hiệu sự chuyển dịch từ vị thế “người ngoài cuộc” sang một lực lượng có ảnh hưởng lớn trên toàn cảnh liên bang.
Ân Xá Của Tổng Thống: Giọt Nước Tràn Ly
Cuộc thảo luận về ảnh hưởng chính trị của crypto được “thổi bùng” sau sự kiện Tổng thống Mỹ ân xá cho nhà đồng sáng lập Binance, ông Changpeng Zhao. Vụ việc đã dấy lên sự xem xét kỹ lưỡng về việc liệu “dấu chân” chính trị ngày càng mở rộng của crypto có đang định hình các kết quả pháp lý hay không.
Trong khi một số nhân vật trong ngành crypto coi đây là sự can thiệp thái quá của chính phủ, các nhà phê bình lại chỉ ra áp lực vận động hành lang và các mối quan hệ cấp cao là bằng chứng về sự “phình to” của ảnh hưởng này.
Theo dữ liệu từ OpenSecrets, chi tiêu cho hoạt động vận động hành lang của các tổ chức liên kết với crypto đã tăng vọt kể từ năm 2021. Ông Brendan Glavin, Giám đốc phụ trách phân tích tại OpenSecrets, cho biết: “Trước năm 2021, ngành này chỉ chi không quá 2,5 triệu USD mỗi năm, sau đó nhảy vọt lên 8,5 triệu USD vào năm 2021. Kể từ đó, con số này tăng theo cấp số nhân.”
Vận Động Hành Lang = Trưởng Thành
Ông Glavin nhận định, mô hình chi tiêu này phản ánh quỹ đạo phát triển của các lĩnh vực mới nổi khác khi chúng bắt đầu thu hút sự chú ý của cơ quan quản lý. “Ngay khi điều đó xảy ra, người ta bắt đầu nói về quy định và những thứ sẽ ảnh hưởng đến cách ngành vận hành. Và đó là lúc các nhà lãnh đạo ngành bắt đầu nói: ‘Ồ, chúng ta cần tham gia vào cuộc chơi Washington này.’”
Sự tham gia này không còn giới hạn ở hình thức vận động hành lang truyền thống. Trong chu kỳ bầu cử năm 2024, các nhóm crypto đã áp dụng chiến lược tập trung vào chiến dịch tranh cử.
Thay vì chỉ tài trợ cho từng ứng cử viên, các nhóm lợi ích crypto đã thành lập Siêu PAC (Super PACs – Ủy ban Hành động Chính trị độc lập). Fairshake, PAC lớn nhất của crypto, đã huy động được hơn 260 triệu USD trong chu kỳ bầu cử 2023-2024 và chi tiêu 195,8 triệu USD.
Các diễn biến mới cho thấy xu hướng này sẽ còn tăng tốc. Ngoài các PAC, nhà phát hành stablecoin Tether đang xem xét thành lập một thực thể tại Mỹ để có thể trực tiếp quyên góp chính trị trước cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026. Báo cáo của Bloomberg cho thấy ngành crypto đã tích lũy được khoảng 263 triệu USD vốn chính trị dự kiến cho chu kỳ bầu cử này, một con số có thể cạnh tranh với các thế lực truyền thống như ngành Dầu khí lớn (Big Oil).
Mối Lo Ngại Về Sự Tập Trung Quyền Lực
Tuy nhiên, hoạt động chính trị này cũng làm dấy lên những lo ngại về sự tập trung quyền lực. Khi các “tay chơi” được tài trợ dồi dào có được khả năng tiếp cận các nhà làm chính sách, điều này có thể tạo ra rào cản cho những nhà phát triển nhỏ hơn.
Ông Glavin cảnh báo: “Bạn tạo ra một tình huống mà các ‘tay chơi’ hiện tại… sẽ chỉ tập trung quyền kiểm soát của họ bởi vì họ có khả năng thuê người hoặc có khả năng làm cho tiếng nói của họ được lắng nghe.”
Việc ngành crypto bước vào “sân chơi” chính trị đã báo hiệu một giai đoạn trưởng thành mới, nhưng đồng thời cũng đặt ra thách thức về việc cân bằng giữa sự phi tập trung (decentralization) mà ngành theo đuổi với ảnh hưởng tập trung của dòng vốn lớn trong việc định hình chính sách tương lai.