Chính phủ Italy vừa ra lệnh rà soát sâu về mức độ tiếp xúc của nhà đầu tư lẻ với tài sản số, trong bối cảnh tiền mã hóa ngày càng hòa sâu vào hệ thống tài chính truyền thống và thiếu vắng khung giám sát toàn cầu thống nhất.
Ngày 5 tháng 12 năm 2025, Ủy ban Chính sách Vĩ mô (Macroprudential Policy Committee) – gồm Thống đốc Ngân hàng Trung ương Italy, cơ quan quản lý bảo hiểm, hưu trí và đại diện Bộ Kinh tế – Tài chính – đã cảnh báo về những rủi ro ngày càng lớn từ sự “kết nối sâu” giữa thị trường tiền mã hóa và hệ thống tài chính truyền thống, cùng với “sự phân mảnh trong giám sát ở cấp quốc tế”.
Theo thông báo chính thức, Bộ Kinh tế và Tài chính Italy đã khởi xướng cuộc đánh giá nhằm xem xét mức độ bảo vệ người tiêu dùng trong cả hai hình thức đầu tư: trực tiếp (mua Bitcoin, Ethereum…) và gián tiếp (qua quỹ, ETF, sản phẩm phái sinh…). Đây là động thái mới nhất trong chuỗi cảnh báo kéo dài nhiều năm của Ngân hàng Trung ương Italy (Banca d’Italia) về nguy cơ hệ thống từ tiền mã hóa.
Cuộc rà soát diễn ra vài tháng sau báo cáo ổn định tài chính tháng 4 năm 2025 của Banca d’Italia, trong đó nhấn mạnh rằng sự gia tăng giá tiền mã hóa – đặc biệt sau chiến thắng của ông Trump và chính sách thân crypto của chính quyền Mỹ – có thể tạo ra “điểm yếu mới” cho thị trường nếu tài sản số tiếp tục len lỏi vào hệ thống ngân hàng, quỹ đầu tư và các tổ chức trung gian.
Ngân hàng Trung ương Italy cũng lưu ý rằng khoảng 75% các công ty nắm giữ lượng lớn Bitcoin đều đặt trụ sở tại Mỹ, trong khi khu vực đồng euro gần như vắng bóng – điều này làm gia tăng rủi ro mất cân đối và tập trung quyền lực tài chính ngoài tầm kiểm soát của châu Âu.
Chuyên gia Ruchir Gupta, đồng sáng lập Gyld Finance, nhận định: “Sự khác biệt trong quy định crypto giữa các quốc gia tạo ra rủi ro thực sự. Nó đẩy các hoạt động rủi ro cao sang những vùng giám sát lỏng lẻo và che khuất nơi rủi ro tài chính thực sự nằm”. Ông dự báo sẽ có “sự hội tụ đáng kể” trong khung pháp lý toàn cầu vào năm 2026, khi Mỹ làm rõ định hướng điều tiết.
Trong khi đó, ông Nitesh Mishra – đồng sáng lập ChaiDEX – cho rằng châu Âu đang bước vào “giai đoạn giám sát tích cực hơn” với crypto, trong đó việc Italy triển khai đánh giá chuyên sâu là “một bước leo thang quan trọng”, đi đôi với việc thực thi đầy đủ quy định MiCA (Markets in Crypto-Assets).
Dù chi phí tuân thủ sẽ tăng – do yêu cầu nghiêm ngặt về cấp phép, vốn tối thiểu, chống rửa tiền và bảo vệ nhà đầu tư – các nền tảng crypto nghiêm túc lại được hưởng lợi từ “sự chắc chắn pháp lý”, khả năng mở rộng dịch vụ toàn EU và lợi thế cạnh tranh so với các công ty ở vùng “thiên đường pháp lý” thiếu minh bạch.
“Những nhà chơi nghiêm túc sẽ ưu tiên châu Âu như tiêu chuẩn vàng, từ đó gạt sang bên những vùng rủi ro và phục vụ người dùng lẻ an toàn hơn”, ông Mishra nhấn mạnh.
Với động thái này, Italy không còn xem tiền mã hóa là “hiện tượng biên” mà chính thức đưa vào tầm ngắm như một yếu tố có thể ảnh hưởng đến ổn định tài chính quốc gia. Cuộc rà soát sâu lần này có thể trở thành tiền đề cho các quy định mới – không chỉ ở Italy, mà còn ảnh hưởng đến hướng tiếp cận của cả khu vực EU trong năm 2026.