Một nhóm công chức thuộc Bộ Giáo dục Anh được cho là đã tham gia GTA Online trong một dự án thử nghiệm chính sách, nhằm quan sát cách người chơi tương tác trong môi trường trực tuyến. Cách làm này đang vấp phải chỉ trích vì bị xem là sử dụng tiền thuế cho hoạt động khó thuyết phục công chúng.
Một nhóm công chức tại Vương quốc Anh đang gây tranh cãi sau khi có thông tin họ được trả lương để chơi Grand Theft Auto Online trong khuôn khổ một dự án nghiên cứu. Theo The Telegraph, hoạt động này thuộc về Policy Lab, một nhóm thử nghiệm chính sách trong Bộ Giáo dục Anh.
Mục tiêu của dự án không phải giải trí đơn thuần. Nhóm nghiên cứu muốn quan sát cách người chơi tương tác với nhau trong game online, từ đó xem liệu trò chơi điện tử có thể tạo ra những “không gian an toàn về mặt cảm xúc” cho các cuộc trò chuyện hay không.
Trong quá trình thử nghiệm, các công chức tham gia game như người chơi bình thường. Họ tương tác với những người lạ trên mạng, cùng tham gia các nhiệm vụ quen thuộc của GTA Online như cướp cửa hàng trang sức, thực hiện ám sát hoặc di chuyển quanh thành phố Los Santos.
Theo mô tả của dự án, nhóm nghiên cứu muốn dành thời gian cùng những người thường xuyên chơi game, trò chuyện với họ và tìm hiểu thêm về “trải nghiệm sống” của người dân trong môi trường số. Những quan sát này sau đó có thể được xem xét như một phần dữ liệu tham khảo cho quá trình xây dựng chính sách.
Thử nghiệm được cho là diễn ra vào tháng 12/2024 và hiện đã kết thúc. Một số kết luận ban đầu được nhắc đến là game online giúp những người ở xa nhau dễ gặp gỡ hơn, đồng thời tạo điều kiện để họ làm những việc không thể thực hiện trong đời thật.
Một số người chơi được trò chuyện trong quá trình nghiên cứu cho rằng việc vừa lái xe trong game vừa nói chuyện là điều “rất dễ”. Điều này có thể được hiểu rằng một số hoạt động trong game giúp người chơi thoải mái hơn khi chia sẻ, thay vì phải ngồi vào một cuộc phỏng vấn trực tiếp hoặc môi trường chính thức.
Dù vậy, lựa chọn Grand Theft Auto Online làm môi trường nghiên cứu khiến dự án bị soi xét mạnh hơn. Trò chơi của Rockstar vẫn rất phổ biến sau nhiều năm phát hành, nhưng cũng gắn với bạo lực, tội phạm, cướp bóc, sát thủ, bài bạc và nhiều chủ đề nhạy cảm khác. Nếu một game ít gây tranh cãi hơn được chọn, phản ứng có thể đã không gay gắt đến vậy.
Thông tin này đã dẫn đến phản ứng chỉ trích từ một số nhân vật trong chính phủ Anh. Một nguồn tin nói với The Telegraph rằng đây là điều “vô nghĩa” và các bộ trưởng không muốn thấy tiền thuế bị “lãng phí vào trò chơi điện tử”.
Mike Wood, shadow Cabinet Office minister, cũng gọi đây là một sự “lãng phí tài nguyên phi lý”. Theo ông, công chức cần có nhiều kỹ năng khác nhau, nhưng chơi GTA Online không nên nằm trong số đó.
Cần nói rõ rằng Policy Lab không chỉ thực hiện hoạt động này. Nhóm được mô tả là một đơn vị thử nghiệm phương pháp nghiên cứu chính sách, thường tìm cách tiếp cận mới để hiểu hành vi, nhu cầu và trải nghiệm của người dân. Tuy nhiên, trong mắt công chúng, việc công chức chơi một game tội phạm nổi tiếng bằng thời gian làm việc vẫn là hình ảnh rất dễ tạo phản ứng tiêu cực.
Vụ việc cũng đặt ra câu hỏi rộng hơn về cách chính phủ nghiên cứu đời sống số. Game online hiện không còn là không gian giải trí nhỏ lẻ, mà là nơi hàng triệu người giao tiếp, hợp tác, tranh cãi và xây dựng cộng đồng. Việc nghiên cứu các tương tác đó không phải vô lý, nhưng phương pháp, mục tiêu và cách giải thích với công chúng cần được làm rõ hơn nhiều.
Nếu dự án muốn chứng minh game có thể là môi trường trò chuyện an toàn, lựa chọn GTA Online là một quyết định mạo hiểm. Đây là thế giới được thiết kế quanh tội phạm, hỗn loạn và hành động phi pháp, nên rất khó tránh khỏi câu hỏi vì sao chính phủ không chọn những game xã hội ít gây tranh cãi hơn.
Với GTA Online, câu chuyện lần này không nằm ở doanh thu hay sức sống lâu dài của game, mà ở việc một sản phẩm giải trí bạo lực được đưa vào nghiên cứu chính sách công. Dù mục tiêu có thể nghiêm túc, cách triển khai này cho thấy ranh giới giữa đổi mới nghiên cứu và lãng phí nguồn lực vẫn rất dễ bị công chúng chất vấn.