Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vừa chính thức ủng hộ kế hoạch của Ủy ban châu Âu nhằm tập trung quyền giám sát các công ty crypto lớn về một cơ quan duy nhất là ESMA – Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu, đặt tại Paris. Đây được xem là bước đi quan trọng nhất kể từ khi khung pháp lý MiCA có hiệu lực toàn diện vào cuối năm 2024.
Hiện tại, theo cơ chế MiCA, việc giám sát các công ty crypto chủ yếu do từng quốc gia thành viên đảm nhiệm, còn ESMA chỉ đóng vai trò điều phối. Kế hoạch mới sẽ thay đổi cấu trúc này, trao quyền giám sát trực tiếp cho ESMA đối với các tổ chức có quy mô lớn và hoạt động xuyên biên giới. ECB cho rằng các doanh nghiệp crypto lớn đã mang tính hệ thống, có thể tạo ra rủi ro lan rộng nếu không được kiểm soát tập trung.
Theo lập luận của ECB, việc thống nhất đầu mối giám sát sẽ giúp giảm tình trạng phân mảnh trong thị trường tài chính châu Âu, đồng thời cải thiện khả năng truyền dẫn chính sách tiền tệ. Cơ quan này cũng đề xuất có mặt trong bộ máy điều hành của ESMA với vai trò tư vấn kỹ thuật, nhằm đóng góp kinh nghiệm liên quan đến hệ thống thanh toán và ổn định tài chính.
Tuy nhiên, ECB cũng thừa nhận rằng ESMA sẽ cần được tăng cường đáng kể về nguồn lực nếu muốn đảm nhận vai trò mới. Việc chuyển giao quyền lực từ cấp quốc gia lên cấp khu vực cũng cần được thực hiện theo lộ trình, tránh gây xáo trộn cho thị trường.
Đề xuất này hiện đang gặp phải sự phản đối từ một số quốc gia như Ireland, Luxembourg và Malta, nơi đã trở thành trung tâm cấp phép cho nhiều công ty crypto lớn. Những quốc gia này lo ngại rằng việc tập trung quyền lực về Paris có thể làm suy giảm vai trò của cơ quan quản lý trong nước, cũng như ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế mà ngành crypto mang lại.
Thực tế cho thấy, dưới cơ chế hiện tại, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn quốc gia cấp phép theo hướng có lợi nhất cho mình, tạo ra hiện tượng “forum shopping” trong nội khối EU. Đây cũng chính là một trong những lý do khiến Ủy ban châu Âu muốn tái cấu trúc hệ thống giám sát.
Ý kiến của ECB hiện chưa mang tính ràng buộc, và kế hoạch vẫn cần được đàm phán giữa các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu trong thời gian tới. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước ngoặt lớn, đưa châu Âu tiến gần hơn tới một mô hình quản lý tập trung cho thị trường crypto.