Các tổ chức đại diện cho tài chính phi tập trung (DeFi) và các quỹ đầu tư lớn đã đồng loạt lên tiếng bác bỏ quan điểm của Citadel Securities, cho rằng việc áp đặt các quy định trung gian truyền thống lên các giao thức phần mềm là một sai lầm về mặt pháp lý và thực tiễn.
Căng thẳng giữa cộng đồng tài chính phi tập trung và các thế lực tài chính truyền thống đang leo thang mạnh mẽ. Mới đây, một liên minh bao gồm DeFi Education Fund, Andreessen Horowitz (a16z), The Digital Chamber, Uniswap Foundation và nhiều đơn vị khác đã gửi thư chung tới Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC).
Mục đích của văn bản này là nhằm “đính chính những sai lệch thực tế và các tuyên bố gây hiểu lầm” mà Citadel Securities đã đưa ra trong kiến nghị gửi SEC tuần trước.
Quan điểm của Citadel: Công nghệ không đứng trên luật pháp
Trước đó, Citadel Securities – một trong những nhà tạo lập thị trường lớn nhất thế giới – đã gửi thư thúc giục SEC cần xác định rõ danh tính của tất cả các bên trung gian tham gia vào giao dịch cổ phiếu Hoa Kỳ được token hóa (tokenized U.S. equities).
Trong lập luận của mình, ông Stephen John Berger, Giám đốc Chính sách Toàn cầu của Citadel, cho rằng các giao thức giao dịch phi tập trung thường hoạt động tương tự như các sàn giao dịch hoặc nhà môi giới – đại lý (broker-dealers) theo phân loại hiện hành.
Ông viết: “Việc kết luận rằng không có bên tham gia nào đáp ứng định nghĩa về ‘nhà môi giới’ hoặc ‘đại lý’ sẽ gợi ý rằng công nghệ được sử dụng quan trọng hơn các dịch vụ được cung cấp, và có khả năng đặt dấu hỏi về cách xử lý quy định đối với các công ty đã đăng ký từ lâu với Ủy ban”. Citadel khẳng định họ ủng hộ đổi mới, nhưng không chấp nhận việc hy sinh các biện pháp bảo vệ nhà đầu tư đã làm nên tiêu chuẩn vàng của thị trường chứng khoán Mỹ.
DeFi phản pháo: Phần mềm tự trị không phải là “người trung gian”
Đáp trả lại lập luận trên, các nhóm ủng hộ crypto cho rằng quan điểm của Citadel dựa trên một “phân tích sai lệch về luật chứng khoán”. Họ chỉ trích nỗ lực của Citadel nhằm mở rộng yêu cầu đăng ký của SEC đối với “về cơ bản bất kỳ thực thể nào có kết nối dù là nhỏ nhất với một giao dịch DeFi”.
Luận điểm cốt lõi của liên minh DeFi là:
- Phần mềm tự trị (autonomous software) và cơ sở hạ tầng công nghệ không thể bị coi là trung gian theo định nghĩa luật định của SEC.
- Lý do chính là người giao dịch vẫn nắm quyền kiểm soát tài sản của họ (self-custody). Các nhà phát triển phần mềm không nắm giữ (custody) hay kiểm soát tài sản của người dùng, do đó không thể bị ép vào khuôn khổ quản lý dành cho các tổ chức môi giới truyền thống.
Bức thư nhấn mạnh: “Các định nghĩa này phải được áp dụng cẩn trọng để không vô tình bao trùm cả các nhà phát triển phần mềm, những người không có quyền giám sát hoặc kiểm soát tài sản của người dùng”.
Bối cảnh pháp lý đang chuyển dịch
Cuộc tranh luận qua lại này diễn ra trong bối cảnh SEC, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch mới Paul Atkins, đang phát đi những tín hiệu cởi mở hơn về việc tích hợp công nghệ mới vào thị trường vốn.
Cũng trong ngày thứ Sáu, SEC đã gửi một thư “Không hành động” (No-Action Letter) tới Công ty Lưu ký và Bù trừ (DTC), cho phép đơn vị này cung cấp dịch vụ token hóa cho các tài sản thực (RWA) được lưu ký. Theo đó, DTC có thể token hóa một tập hợp tài sản xác định bao gồm các cổ phiếu trong chỉ số Russell 1000, các quỹ ETF và trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ.
Động thái này cho thấy cơ quan quản lý đang dần chấp nhận token hóa (tokenization) như một xu thế tất yếu để hiện đại hóa khu vực tài chính, nhưng câu hỏi về việc quản lý các giao thức DeFi phi tập trung vẫn là một “chiến trường” pháp lý cam go giữa các phe phái.
Sự đối đầu này không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là cuộc đấu tranh về triết lý giữa mô hình tài chính tập trung truyền thống và làn sóng phi tập trung hóa của kỷ nguyên số.