Doanh nhân Hy Lạp Charis Kosmas đề xuất dùng lưới khổng lồ để “bắt” hàng hóa từ quỹ đạo mặt trăng, mở ra triển vọng mới cho nền kinh tế trên cung trăng. Liệu MACEDONAS có thể thay đổi cách vận chuyển đến bề mặt mặt trăng?

Ý tưởng đột phá cho vận chuyển mặt trăng

Doanh nhân Charis Kosmas, đến từ Hy Lạp, đã đưa ra một ý tưởng táo bạo: sử dụng một hệ thống lưới khổng lồ để tiếp nhận hàng hóa từ quỹ đạo mặt trăng. Được gọi là MACEDONAS (Momentum Absorption Catcher for Express Deliveries on Non-Atmospheric Somata), hệ thống này hứa hẹn giải quyết những thách thức lớn trong việc vận chuyển hàng hóa đến bề mặt mặt trăng, đồng thời hỗ trợ khai thác tài nguyên trong tương lai. “Hệ thống này giống như một chiếc lưới bắt bướm được gắn trên dây bungee”, Kosmas chia sẻ với Space.com.

Hệ thống MACEDONAS gồm hai phần chính: lưới bắt và bộ giảm tốc. Khi hàng hóa được phóng từ quỹ đạo, lưới sẽ tiếp nhận và bộ giảm tốc sẽ làm chậm tốc độ cho đến khi hàng hóa đáp xuống bãi đáp an toàn. Ý tưởng này có thể giảm đáng kể chi phí so với các tàu đổ bộ truyền thống, vốn tốn kém và dễ gặp sự cố.

Giải quyết vấn đề bụi mặt trăng

Một trong những thách thức lớn khi đổ bộ lên mặt trăng là bụi mặt trăng, hay còn gọi là regolith. Khi tàu vũ trụ sử dụng động cơ tên lửa để hạ cánh, bụi này bị thổi tung, gây hư hại cho trang phục vũ trụ, tàu vũ trụ và thiết bị. Với MACEDONAS, quá trình tiếp nhận hàng hóa không cần động cơ đẩy, giúp loại bỏ vấn đề bụi bắn.

“Hệ thống này không sử dụng nhiên liệu, do đó tiết kiệm chi phí và tăng không gian chứa hàng”, Kosmas nhấn mạnh. Theo ông, MACEDONAS có thể tăng hiệu quả vận chuyển lên gấp ba lần so với các phương pháp hiện tại, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển thiết bị khai thác tài nguyên mặt trăng.

Hệ thống OPLONAS: Bánh xe lăn trên cung trăng

MACEDONAS chỉ là một phần trong tầm nhìn của Kosmas với công ty Lunar Cargo. Giai đoạn đầu tiên của hệ thống là OPLONAS (Oversized Payload Lander on Non-Atmospheric Somata), một bánh xe dây khổng lồ được phóng từ tàu quỹ đạo mặt trăng. Bánh xe này có một khoang kín ở trung tâm, chứa động cơ, pin và khoang hàng hóa.

Khi đến quỹ đạo thấp của mặt trăng, OPLONAS được kích hoạt bằng lực ly tâm từ động cơ, mở rộng thành dạng bánh xe và đáp xuống bề mặt. “Bánh xe này sẽ uốn cong theo địa hình gồ ghề của mặt trăng, giảm thiểu tác động từ những bất thường trên bề mặt”, Kosmas giải thích. Sau khi hạ cánh, động cơ trên bánh xe sẽ giúp nó lăn đến điểm đích với ma sát tối thiểu, đảm bảo hiệu quả vận chuyển.

Tái chế thông minh và tiềm năng làm nơi ở

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ vận chuyển, khoang kín của OPLONAS có thể được lật ngang và biến thành nơi ở cho con người. Pin của hệ thống, vốn dùng để quay bánh xe, sẽ cung cấp năng lượng bảo vệ con người trong điều kiện khắc nghiệt của đêm mặt trăng.

Hơn nữa, dây cáp linh hoạt của OPLONAS có thể được tái chế để xây dựng MACEDONAS. “Tôi thích ý tưởng sử dụng vật liệu đơn giản vì chúng có thể được tái sử dụng cho nhiều mục đích”, Kosmas nói. Cách tiếp cận này không chỉ tiết kiệm mà còn phù hợp với mục tiêu xây dựng một nền kinh tế bền vững trên mặt trăng.

Ứng dụng trong khai thác tài nguyên

Ý tưởng của Kosmas hướng tới việc hỗ trợ các hoạt động khai thác tài nguyên trên mặt trăng, vốn được xem là nền tảng của nền kinh tế cung trăng trong tương lai. Các cơ quan như NASA và DARPA đang hợp tác với các công ty tư nhân để định hình mô hình kinh tế này.

Một trong những tài nguyên được chú ý là helium-3, một đồng vị hiếm trên Trái Đất nhưng dồi dào trên mặt trăng. Nếu khai thác và vận chuyển helium-3 về Trái Đất một cách hiệu quả, nó có thể trở thành nguồn năng lượng mới. Các công ty như Interlune (Mỹ) và ispace (Nhật Bản) đã bắt đầu nhắm đến khai thác helium-3. Kosmas tin rằng MACEDONAS và OPLONAS sẽ là giải pháp vận chuyển thiết bị khai thác hiệu quả hơn so với tàu đổ bộ truyền thống.

Thách thức và bước đi tiếp theo

Dù ý tưởng của Kosmas đầy triển vọng, nhưng vẫn còn nhiều rào cản cần vượt qua. Hệ thống MACEDONAS và OPLONAS cần được thử nghiệm và chứng minh tính khả thi trong môi trường thực tế. Kosmas đang lên kế hoạch thành lập một pháp nhân tại Mỹ để xin tài trợ từ NASA và DARPA.

Ông sẽ trình bày ý tưởng này tại sự kiện VivaTech ở Paris vào tháng 6/2025, hy vọng thu hút sự chú ý từ cộng đồng khoa học và các nhà đầu tư. Nếu thành công, hệ thống này có thể mở ra một kỷ nguyên mới cho việc vận chuyển hàng hóa và khai thác tài nguyên trên mặt trăng.

Hướng tới nền kinh tế mặt trăng

Trong bối cảnh các quốc gia và công ty tư nhân đang chạy đua chinh phục mặt trăng, ý tưởng của Kosmas mang đến một góc nhìn mới mẻ. Thay vì dựa vào các tàu đổ bộ tốn kém và dễ gặp rủi ro, MACEDONAS và OPLONAS có thể trở thành giải pháp tiết kiệm, hiệu quả và thân thiện với môi trường mặt trăng.

“Chúng ta cần những cách tiếp cận sáng tạo để xây dựng một tương lai bền vững trên cung trăng”, Kosmas khẳng định. Với tầm nhìn này, ông không chỉ muốn thay đổi cách vận chuyển hàng hóa mà còn góp phần định hình nền kinh tế mới trên bề mặt mặt trăng.