Sự cố kỹ thuật hy hữu tại giải vô địch thế giới bộ môn Valorant vừa qua một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính cấp thiết của việc đồng bộ và chuẩn hóa thiết bị thi đấu.

Tại giải đấu cấp độ cao nhất của Valorant, ban tổ chức đã phải đăng thông báo khẩn xin lỗi người hâm mộ và các đội tuyển. Nguyên nhân xuất phát từ việc những chiếc bàn thi đấu làm bằng kim loại gia công riêng đã gây nhiễu sóng vô tuyến nghiêm trọng đối với chuột không dây của tuyển thủ. Đỉnh điểm của sự việc là tình huống một tuyển thủ của đội tuyển FUT Esports không thể bấm nút bắn súng ở hiệp đấu quyết định. Ban tổ chức sau đó thừa nhận sai sót trong khâu điều hành nhưng vẫn giữ nguyên kết quả trận đấu, đồng thời lập tức thay toàn bộ dàn bàn kim loại và yêu cầu các vận động viên chuyển sang cắm dây chuột trực tiếp.

Quyết định mang tính tình thế này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều, bởi sự thay đổi đột ngột giữa kết nối có dây và không dây ảnh hưởng rất lớn đến cảm giác tay và phản xạ cơ bắp vốn được tôi luyện qua hàng nghìn giờ tập luyện của các tay súng. Tuy nhiên, nếu nhìn rộng ra toàn bộ nền thể thao điện tử, đây không phải lần đầu tiên môi trường thi đấu thực tế xung đột với công cụ của người chơi. Tại nhiều giải đấu lớn trước đây, việc tần số sóng 2,4 GHz bị nghẽn do hàng chục nghìn khán giả dùng điện thoại thông minh, hay việc âm thanh từ tai nghe cách âm bị lọt tiếng ồn khán đài cũng từng nhiều lần làm gián đoạn các trận cầu đinh.

Khoảng trống kỹ thuật so với thể thao truyền thống

Sự việc tại giải đấu Valorant gợi nhắc đến những quy chuẩn kiểm soát nghiêm ngặt ở các kỳ đại hội thể thao chính quy. Gần đây nhất tại Asiad, vận động viên đi bộ marathon người Kazakhstan đã bị tước huy chương vàng chỉ vì mẫu giày thi đấu chưa nằm trong danh mục cấp phép của liên đoàn thế giới. Ở môn bắn súng trường hơi, đội tuyển Việt Nam cũng bị hủy quyền tranh huy chương vì chất liệu vải áo thi đấu cứng hơn quy định đúng 0,1 milimét.

Những rào cản kỹ thuật của thể thao truyền thống thoạt nhìn có vẻ cứng nhắc, song chúng lại là bức tường bảo vệ sự công bằng tối thượng. Trong bóng bàn, bơi lội hay điền kinh, mọi dụng cụ hỗ trợ cơ thể đều phải vượt qua các khâu kiểm định gắt gao nhằm ngăn chặn lợi thế cơ học phi thể thao. Trái lại, phần lớn sân chơi thể thao điện tử chuyên nghiệp hiện nay vẫn thả nổi cho tuyển thủ tự do đem theo chuột, bàn phím và tai nghe cá nhân lên bục thi đấu. Khi giải đấu quốc tế quy tụ hàng chục mẫu mã phần cứng với các thông số kỹ thuật, tần số lấy mẫu và giao thức kết nối khác nhau, việc nảy sinh xung đột hạ tầng kỹ thuật là điều khó tránh khỏi.

Hướng tới tính minh bạch và công bằng bền vững

Việc đặt ra một bộ tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất từ ban tổ chức chắc chắn sẽ khiến những tuyển thủ có thói quen dùng chuột quen tay cảm thấy bất tiện trong thời gian đầu. Dẫu vậy, việc để các đội tuyển thi đấu trên những công cụ khác biệt hoàn toàn về công nghệ đang tạo ra những ranh giới bất bình đẳng. Những tổ chức thể thao điện tử giàu có luôn có khả năng trang bị các dòng chuột siêu nhẹ, mắt đọc cao cấp và bàn phím từ tính nhận lệnh siêu tốc, trong khi các đội tuyển có nguồn lực hạn hẹp khó lòng tiếp cận công nghệ mới nhất.

Theo đánh giá của GameN Pro, việc chuẩn hóa ngoại vi và hạ tầng bàn thi đấu không đơn thuần là tránh hiện tượng nhiễu sóng, mà còn là giải pháp căn cơ để ngăn chặn gian lận phần mềm thông qua bộ nhớ trong của chuột và bàn phím. Nếu ban tổ chức quy định rõ ràng danh mục sản phẩm được cấp phép, hoặc trực tiếp trang bị những mẫu phần cứng đồng bộ ngay tại sân khấu, tính minh bạch của giải đấu sẽ được bảo đảm tuyệt đối.

Một môn thi đấu muốn được xã hội và các ủy ban Olympic công nhận là thể thao đỉnh cao thì không thể để kết quả trận đấu bị định đoạt bởi sự cố nhiễu sóng hay lỗi chuột cá nhân. Đã đến lúc các nhà phát hành và liên đoàn quốc tế cần nghiêm túc ban hành danh mục quy chuẩn cho thiết bị thi đấu, đưa thể thao điện tử tiến bước vững chắc trên con đường chuyên nghiệp hóa.