Thay vì sao chép, hướng đi mới tập trung vào việc thay đổi cách thiết kế và vận hành phần cứng.
Trong cuộc đua AI toàn cầu, CUDA từ lâu được xem là lợi thế cốt lõi giúp Nvidia duy trì vị thế dẫn đầu. Tuy nhiên, Trung Quốc đang tìm kiếm một hướng đi khác, không phải bằng cách sao chép trực tiếp, mà bằng việc thay đổi cách tiếp cận phần cứng.
Theo ông Wei Shaojun, đại diện Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Trung Quốc, việc phụ thuộc vào CUDA và các công nghệ phương Tây đang là điểm yếu lớn của ngành AI nội địa. Ông cho rằng cần phát triển các giải pháp thay thế, dù ở giai đoạn đầu có thể chưa hoàn thiện. “Ngay cả khi công nghệ của chúng ta chưa tốt, vẫn phải sử dụng. Nếu không thử, chắc chắn sẽ tụt lại phía sau.”
Thay vì xây dựng một nền tảng giống CUDA, ông đề xuất hướng đi mới mang tên chip định nghĩa bằng phần mềm (software-defined chip – SDC). Đây là mô hình đặt trọng tâm vào phần mềm thay vì phần cứng cố định như GPU truyền thống.
Trong hệ sinh thái hiện tại, CUDA đóng vai trò cầu nối giữa phần mềm và phần cứng, khiến lập trình viên phụ thuộc vào kiến trúc của Nvidia. Ngược lại, với SDC, cấu trúc xử lý được thiết lập linh hoạt thông qua trình biên dịch, giúp giảm sự phụ thuộc vào một kiến trúc cụ thể.
Nói cách khác, thay vì thiết kế chip với cấu hình cố định, SDC sử dụng một lưới phần cứng có thể tái cấu hình. Các tác vụ tính toán sẽ được điều phối trực tiếp thông qua phần mềm, thậm chí kiểm soát chi tiết tới từng chu kỳ xung nhịp.
Cách tiếp cận này được cho là giúp loại bỏ nhu cầu xây dựng một hệ sinh thái tương tự CUDA, vốn đòi hỏi chi phí rất lớn và thời gian phát triển dài. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra thách thức không nhỏ, đặc biệt là ở khâu phát triển trình biên dịch và tối ưu luồng dữ liệu.
Trên thực tế, một số công ty đã thử nghiệm hướng đi tương tự. Các bộ xử lý như RDU của SambaNova hay LPU của Groq đều áp dụng mô hình gần với SDC. Tuy nhiên, những sản phẩm này hiện chỉ phù hợp với các tác vụ chuyên biệt, chưa thể thay thế hoàn toàn GPU.
Giới chuyên môn nhận định rằng cách tiếp cận của Trung Quốc mang tính chiến lược dài hạn. Thay vì cạnh tranh trực diện với Nvidia trong hệ sinh thái CUDA đã trưởng thành, việc xây dựng một mô hình mới có thể giúp tạo ra lợi thế khác biệt.
Dù vậy, con đường này không dễ dàng. Việc chuyển trọng tâm sang phần mềm đòi hỏi năng lực phát triển công cụ và hệ sinh thái ở mức rất cao, thậm chí phức tạp hơn cả thiết kế phần cứng truyền thống.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt, hướng đi này cho thấy nỗ lực của Trung Quốc trong việc giảm phụ thuộc và tìm kiếm vị thế riêng. Thành công hay không vẫn cần thời gian kiểm chứng, nhưng rõ ràng cuộc đua AI sẽ không chỉ xoay quanh phần cứng, mà còn phụ thuộc vào hệ sinh thái như CUDA.