Một chủ sở hữu GeForce RTX 4090 vừa phát hiện adapter nguồn 16-pin có dấu hiệu quá nhiệt dù card đã được giới hạn công suất ở mức 80%. Trường hợp gây chú ý bởi hệ thống sử dụng chính adapter đi kèm card Gigabyte thay vì cáp hoặc đầu chuyển của bên thứ ba.

Một trường hợp hư hỏng đầu cấp nguồn RTX 4090 mới đang được cộng đồng phần cứng chú ý sau khi được UNIKO’s Hardware chia sẻ. Chủ nhân của chiếc card cho biết đã chủ động giảm power limit xuống 80% nhằm hạ nhiệt độ, điện năng tiêu thụ và tạo thêm khoảng an toàn cho hệ thống.

Với mức công suất tham chiếu 450 W của RTX 4090, power limit 80% tương đương mục tiêu khoảng 360 W. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức tối đa thông thường của card, nhưng vẫn không ngăn một chân tiếp xúc trên adapter 16-pin xuất hiện dấu hiệu quá nhiệt.

Sự cố ban đầu không xuất hiện dưới dạng mùi khét hoặc máy tắt hoàn toàn. Chủ máy gặp những lần màn hình đột ngột mất tín hiệu trong khi âm thanh vẫn tiếp tục phát, sau đó tiến hành kiểm tra hệ thống và phát hiện một khu vực trên đầu adapter đã đổi màu, biến dạng do nhiệt.

Ảnh được chia sẻ còn cho thấy một vết màu trắng ở phía trong đầu nối nguồn trên card. Tuy nhiên, từ hình ảnh hiện tại chưa thể xác định mức độ tổn thương của chính đầu cắm trên GPU hoặc nguyên nhân chính xác dẫn tới hiện tượng quá nhiệt.

Điểm khiến trường hợp này đáng chú ý nằm ở dây nguồn được sử dụng. Hệ thống không dùng adapter góc, cáp tùy chỉnh hay giải pháp chuyển đổi của bên thứ ba mà sử dụng bộ chuyển từ bốn đầu PCIe 8-pin sang 16-pin được cung cấp cùng chiếc Gigabyte RTX 4090.

Melting 4090 connector?
by u/InteKontoEtt in pcmasterrace

Nguồn điện là Corsair RM1000x phiên bản 2021. Đây là PSU ra đời trước khi đầu cấp nguồn 16-pin trở nên phổ biến nên không có cổng 12VHPWR nguyên bản, buộc card phải sử dụng adapter. Chủ máy cho biết các đầu PCIe 8-pin phía PSU không xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Điều đó cũng không đồng nghĩa RM1000x là nguyên nhân của sự cố. Corsair từng xác nhận dòng nguồn Type-4 của hãng có thể sử dụng với RTX 40 Series và còn cung cấp cáp 12VHPWR riêng cắm trực tiếp vào PSU cho những người không muốn sử dụng adapter nhiều đầu.

Đáng chú ý hơn là power limit 80% cũng không thể được xem như biện pháp bảo vệ tuyệt đối cho đầu nối. Giảm công suất giúp hạ dòng điện tổng thể trong nhiều tình huống, nhưng một tiếp điểm có điện trở cao do tiếp xúc không tốt vẫn có thể tập trung nhiệt tại một vùng rất nhỏ.

NVIDIA từng điều tra hàng chục trường hợp đầu nối RTX 4090 bị nóng chảy ngay sau khi card ra mắt năm 2022. Kết luận ban đầu của hãng cho thấy nguyên nhân phổ biến là đầu 12VHPWR chưa được cắm hoàn toàn vào card, khiến diện tích tiếp xúc điện giảm và nhiệt độ tăng cao.

Tuy nhiên, dữ liệu đó không đủ để kết luận trường hợp mới cũng bắt nguồn từ việc cắm chưa hết. Không có kiểm tra điện trở tiếp xúc, phân tích đầu nối hay đánh giá kỹ thuật trực tiếp đối với chiếc card này, vì vậy mọi kết luận về nguyên nhân hiện vẫn chỉ mang tính suy đoán.

Tương tự, hiện tượng màn hình đen cũng không phải phương pháp đáng tin cậy để chẩn đoán đầu nguồn 16-pin sắp hỏng. Driver, GPU không ổn định, PSU, nhiệt độ hay nhiều lỗi phần cứng khác đều có thể tạo ra triệu chứng tương tự.

Chủ chiếc RTX 4090 đã ngừng sử dụng adapter gặp vấn đề, đặt một Thermal Grizzly WireView để theo dõi nguồn cấp và tìm phương án dây thay thế. Việc phát hiện tương đối sớm có thể đã hạn chế mức độ hư hỏng, nhưng tình trạng thực tế của đầu cắm trên card vẫn chưa được xác nhận.

Sự cố 12VHPWR không còn là câu chuyện mới với RTX 4090. Sau những trường hợp đầu tiên, tiêu chuẩn đầu nối đã được điều chỉnh thành 12V-2×6 với một số thay đổi về cấu tạo nhằm giảm nguy cơ cấp nguồn khi đầu cắm chưa vào đúng vị trí.

Trường hợp mới không chứng minh rằng mọi adapter chính hãng đều có nguy cơ cháy, cũng không cho thấy giảm power limit là vô nghĩa. Nó chỉ bổ sung thêm một ví dụ rằng nguồn gốc của hiện tượng quá nhiệt tại đầu nối phụ thuộc vào nhiều yếu tố và không thể đánh giá đơn giản dựa trên mức công suất của GPU.

Với người đang sử dụng RTX 4090, điều đáng quan tâm hơn việc chạy card ở 80% hay 100% là bảo đảm đầu 16-pin được cắm hoàn toàn, không chịu lực kéo hoặc uốn quá mạnh sát connector và kiểm tra ngay khi hệ thống xuất hiện dấu hiệu bất thường. Trường hợp vừa được ghi nhận vẫn cần thêm dữ liệu trước khi có thể xác định chính xác vì sao adapter chính hãng lại bị quá nhiệt ở mức tải thấp hơn bình thường.