Việc Bộ Tài chính Việt Nam công bố chưa có bất kỳ doanh nghiệp nào nộp hồ sơ tham gia chương trình thí điểm giao dịch tài sản số kéo dài 5 năm đã làm nổi bật những rào cản tuân thủ quá lớn và phạm vi sản phẩm hạn hẹp mà Chính phủ đặt ra. Điều này đang khiến Việt Nam đi ngược lại xu hướng toàn cầu khi các thị trường crypto được quản lý đang phát triển mạnh mẽ.

Rào Cản Lớn Nhất: Vốn Điều Lệ 10.000 Tỷ Đồng

Tại buổi họp báo Chính phủ vào Chủ nhật vừa qua (05/10), Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi xác nhận Bộ chưa nhận được đề xuất nào từ các doanh nghiệp, dù Bộ đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ cấp phép cho tối đa 5 đơn vị.

Yêu cầu về vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng (khoảng 379 triệu USD) đối với các nhà cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (CASPs) được cấp phép là rào cản lớn nhất.

• So sánh khốc liệt: Mức vốn này tương đương với yêu cầu đối với các ngân hàng thương mại đầy đủ, và khác xa so với các công ty khởi nghiệp fintech thông thường.
• Thế giới mở hơn: Các khu vực pháp lý khác tại Đông Nam Á như Singapore, Hồng Kông hay Nhật Bản có yêu cầu vốn chỉ dao động trong khoảng 1 triệu đến 5 triệu USD, tạo điều kiện dễ thở hơn nhiều cho các công ty crypto.

Các chuyên gia cho rằng mức vốn 10.000 tỷ đồng là để đảm bảo tính cam kết cao và khả năng bù đắp rủi ro cho nhà đầu tư trong lĩnh vực có độ rủi ro cao như tài sản mã hóa. Tuy nhiên, điều này vô hình trung chỉ tạo lợi thế cho các tổ chức tài chính truyền thống lớn như ngân hàng và công ty chứng khoán.

Sự Khác Biệt Với Xu Hướng Toàn Cầu

Bên cạnh yêu cầu vốn khổng lồ, Việt Nam còn hạn chế phát hành các tài sản mã hóa được bảo chứng bằng tiền pháp định hoặc chứng khoán trong phạm vi thí điểm. Điều này gần như loại trừ các sản phẩm đang bùng nổ trên thị trường thế giới:

• Stablecoin: Cấm cửa các đồng tiền ổn định phổ biến như USDT hay USDC.
• Chứng khoán Token hóa (Tokenized Securities): Loại bỏ xu hướng token hóa chứng khoán và các quỹ thị trường tiền tệ.

Những hạn chế này đi ngược lại với nhu cầu và sự phát triển của thị trường crypto toàn cầu:

Việc loại bỏ các sản phẩm cốt lõi này khiến phạm vi sản phẩm của thị trường thí điểm Việt Nam bị thu hẹp đáng kể, giảm sức hấp dẫn đối với cả nhà đầu tư bán lẻ và tổ chức, mặc dù mục tiêu của Nghị quyết 05/2025 là nhằm kiểm soát chặt chẽ, bảo vệ nhà đầu tư và đưa hoạt động giao dịch vào khuôn khổ tập trung do Nhà nước cấp phép.

Nếu những rào cản này không được nới lỏng, mục tiêu “khởi động thí điểm trước năm 2026” của Bộ Tài chính có thể gặp nhiều khó khăn.